تاریخ نوید چه آینده ای را برای ساعت های هوشمند می دهد؟

به نظر می رسد که رنسانس دیگری در حال رخ دادن است و این بار پای دستگاهی به میان آمده که روی مچ هایمان می بندیم؛ اگر هم گذار از قرون وسطی ساعتی به عصر مدرن این محصولات واقعا رخ نداده باشد، صنعت سعی دارد که اینگونه به ما بفهماند.

تا همین دو دهه قبل، کمتر می شد فردی را پیدا کرد که برای خود ساعت شخصی نداشته باشد و دیری نپایید که تلفن های هوشمند جای این ابزارها را گرفتند. این روزها هر شرکت تولید کننده گجت سعی دارد تا این بازار فراموش شده را به نوعی تحت تملک خود در آورد.

اما تکنولوژی ما را به کجا خواهد برد؟ نخستین ساعت ها، گونه ای متحولانه از تکولوژی های پوشیدنی بودند و تاریخچه این دستگاه ها راهنمایی مناسب برای ماست تا بهتر به تأثیر اشکال جدید این ابزارها روی راه و روش زندگی و کارمان پی ببریم.

در ادامه این مطلب با دیجیاتو همراه باشید.

تردیدی نیست که ساعت های هوشمند در ابتدای ورودشان به زندگی برخی، آنها را دچار اغتشاشات فکری خواهند کرد. حتی در طول قرن 18 میلادی و پس از رواج ساعت های جیبی، باز هم استفاده از ساعت های مچی امری عجیب به نظر می رسید و کاملا به چشم می آمد.

به گفته رابرت لوین، روانشناس اجتماعی از دانشگاه فرنسو ایالت کالیفرنیا و مؤلف کتاب "جغرافیای زمان" «این ایده که بتوانید زمان را بپوشید (روی بدن خود آن را داشته باشید) و دیگران هم بتوانند آن را مشاهده کنند، باعث شگفتی بسیاری می شد.» او ادامه می دهد که استفاده از ساعت های مچی درست مانند پوشیدن گوگل گلس در آن دوران بود و به نوعی راحتی افراد را بر هم می زد.»

ساعت های جدید هم آداب تازه ای را پیرامون ارتباطات خصوصی تعریف می طلبند. در کل دنیا، نگاه کردن به ساعت به معنای آن است که فرد عجله دارد و باید هر چه سریع تر گفتگویش را با مخاطب خود به اتمام برساند و این یک قانون است.

اما در رابطه با حجم انبوهی از اعلان ها که به یکباره به سمت نمایشگر ساعت شما هجوم می آورند اوضاع چگونه خواهد بود؟

لوین در ادامه صحبت هایش می گوید: تصور کنید که در مترو هستید و فردی که کنار شما ایستاده و تصادفا هم یک ساعت هوشمند را روی مچ خود بسته، پیامی خصوصی را روی نمایشگر ساعتش دریافت می کند و شما هم به سادگی می توانید آن را بخوانید.

آیا باید به صفحه نمایشگر آن ساعت نگاه کنید؟ ساعت ها معمولا در زمره کالاهای بسیار (بسیار) شخصی طبقه بندی شده و به فروش می روند، اما حقیقیت چیز دیگری است و گویی این روزها ابزارهای مورد بحث به کالایی واقعا عمومی بدل شده اند.

پس از جنگ جهانی اول و زمانی که این ابزارها برای نخستین بار در سطحی گسترده تولید شدند و مورد استقبال بسیار خوب کاربران قرار گرفتند، نوعی حس قدرت و بهره وری را به اطرافیان تلقین می کردند.

الکسیس مک کراسن، پروفسور تاریخ فرهنگی و مولف کتاب "ایجاد زمان های مدرن" می گوید: زمانی که فردی برای خود یک ساعت مچی داشت می توانست ادعا کند که در کنترل زمان قرار گرفته و داشتن این ابزارها به نوعی شخصیت صنعتی شده و کارایی آن را به اطرافیان نشان می داد.

اما زمانی که بشر به نیمه دوم انقلاب صنعتی رسید، معایب این دستگاه ها بیش از هر زمان دیگری به چشم می آمد.

مک کراسن در ادامه می گوید: در اوایل قرن 20 میلادی شاهد ارائه تصاویری بودیم که انسان را محصور شده در ساعت نشان می داد و دیری نپایید که این دستگاه ها به نمادی برای دوران کاپیتالیسم بدل شدند و شتاب بی سابقه تکنولوژی و ماشینی شدن را به انسان مدرن گوشزد می کردند.

حال اسمارت واچ ها به جای آنکه در بند زمان باشند، با انبوهی از اطلاعات سر و کار دارند. دیگر خبری از تیک تیک ساعت نیست و کاربران به جای نگاه کردن به عقربه ها، برای خواندن ایمیل ها، اعلان ها و به روز رسانی های مربوط به شبکه های اجتماعی به صفحه نمایش آنها خیره می شوند.

انجام این کارها با استفاده از تلفن های همراه به اندازه کافی سخت و دشوار هست؛ و دریافت چنین اطلاعاتی از طریق دستگاهی که تمام طول روز (و حتی در حین خواب) روی مچ خود دارید، بسیار دلهره آور خواهد بود.

اپل بر خلاف رقبایش وعده داده که ساعت هوشمند آن دستگاهی «مانوس و محبوب» خواهد بود. این گجت از اوضاع سلامتی تان مطلع است و ارتباط شما را با عزیزانتان برقرار خواهد کرد.

مک کراسن می گوید: «بشر همواره جنبه هایی انسانی را برای این دستگاه ها قائل شده است و از عباراتی برای توصیف قسمت های مختلف آن استفاده نموده که به انسان نسبت داده می شوند (مثلا Face یا Arm).

داگلاس فریک پروفسور انسان شناسی در دانشگاه یورک در این رابطه می گوید که از برخی جهات ساعت های مچی را شبیه به نخستین دستگاه هایی می داند که در راستای رباتی شدن انسان ارائه گردیدند.

او می گوید: این دستگاه ها بشر را در شبکه ای بزرگ و سیستمی صنعتی شده و بروکراتیک محصور کردند که روز به روز هم بر میزان قدرتش افزوده می شد و مرتبا در حال تجزیه انسان بود.

افزوده شدن ساعت به محیط های کاری نوید شروع قرنی تازه را می داد که در آن تأکید بر افزایش بهره وری کارکنان است.

لوین می گوید: «ایده عرضه ساعت های مچی ارتباط بسیار نزدیکی با تیلریسم یا مدیریت علمی و بازده کاری دارد.»

اما اپل با رونمایی از ساعت هوشمند خود به کارفرمایان و البته کارکنان کمک کرد تا موازنه مناسبی میان سخت کوشی و سلامت خود ایجاد نمایند.

تیم کوک در توصیف امکانات اپل واچ گفته بود: اگر برای مدتی طولانی در یکجا بنشینم، ساعت به من یادآوری می کند که باید از جای خود بلند شوم.»

او در ادامه می گوید: بنابراین اگر ظرف 50 دقیقه گذشته از جای خود بلند نشده باشید، ساعت به شما تلنگر می زند که باید از جایتان برخیزید و دیدن عملکرد این قابلیت در کوپرتینو بسیار برایمان شیرین است. در آنجا تعداد زیادی از کارکنان این ساعت را دارند. تصور کنید در جلسه هستیم و در حالی که 50 دقیقه سپری شده، به یکباره همگی بر پا می شوند.

با این تفاصیل به نظر می رسد که عصر جدید کمتر به زمان مربوط باشد و در عوض با ارتباط داشتن عجین شده است. اما آیا در این دوران اصول مربوط به حریم شخصی و  عمومی برقرار است؟ آیا خود انسان و حس مسئولیت پذیری اش در قبال دیگران همچون سابق خواهد بود؟ آیا حسی که در زمان انجام امور مختلف داریم و آنچه دستگاه به ما می گوید یکی خواهد بود؟

نیگل تریفت می گوید: «تصورم این نیست که باید به قضاوتی اخلاقی در مورد این مسأله بپردازیم یا اینکه فکر کنیم که ارتباطمان با خود را از دست داده ایم.»

تردیدی نیست که این تکنولوژی ها نحوه زندگی و تعامل ما را تغییر خواهند داد. زمانی که نخستین ساعت ها وارد بازار شدند، بشر دسترسی افراد به خود را در پاره ای از زمان ها محدود کرد و این مسأله تأثیری نامطلوبی بر امور عاطفی اش نهاد.

اما در مورد ساعت های هوشمند چگونه خواهد بود؟ این مسأله ای است که نمی توان پیش بینی اش کرد، چراکه خلاقیت بشر بیشتر از چیزی است که تصورش می شد.