آیا ویندوز ۱۰ می تواند مشکل کمبود اپلیکیشن های مایکروسافت را حل کند؟

شب های تاریک اپلیکیشن های سیستم عامل جامع ویندوز، شاید در حال به سر آمدن باشند.

مشخصا می دانید که یکی از بزرگترین ویژگی های ویندو ۱۰، اپلیکیشن های یکپارچه آن هستند. اپ هایی که می توانند با توجه به دستگاهی که می خواهید از آن بهره گیرید، تغییر شکل داده و خود را برای اجرا شدن در هر دستگاه ویندوزی آماده نمایند.

برای استفاده از یک اپلیکیشن، دیگر کاربرانی که از کامپیوتر و موبایل ویندوزی بهره مند هستند، نیازی به دریافت دو نسخه متفاوت نخواهند داشت؛ این در حالیست که اپلیکیشن دریافتی به دو شکل متفاوت بر روی دستگاه های مورد بحث به نمایش در خواهد آمد و برای هر نوع فضایی نیز کاملا بهینه گشته تا بتوان بهترین تجربه کاربری را از آنها دریافت کرد. در ادامه با دیجیاتو همراه باشید.

قدرت Continuum

محصولاتی نظیر سرفس و سرفس پرو آمده اند تا هم وظیفه «کامپیوتر» بودن خود را انجام دهند و هم یک «تبلت» باشند؛ از طرف دیگر رسالت ویندوز ۸ و ۸.۱ نیز مهیا کردن همین شرایط برای این دستگاه ها بوده است.

اکنون اما ویندوز ۱۰ قابلیتی به نام Continuum را در اختیار دارد، یک ویژگی که به کاربر اجازه می دهد با تلنگر انگشت خود، کامپیوتر سرفس خود را به یک تبلت بدل سازد؛ این در حالیست که در چنین شرایطی، تمام اپلیکیشن های یکپارچه نیز خود را برای حالت تبلت بهینه می سازند. قابلیت مورد بحث در تلفن های همراه ویندوزی قوی تر نیز هست. در روزهای گذشته برایتان نوشتیم که چگونه یک موبایل که از ویندوز ۱۰ بهره می گیرد می تواند با استفاده از یک نمایشگر بزرگ تر، به شکل یک PC درآید و نسخه کامل برخی از اپلیکیشن ها را به نمایش بگذارد.

به شکل تئوری، مراحل توسعه اپلیکیشن ها ساده شده اند

از دیدگاه یک توسعه دهنده، چنین قابلیت هایی عالی هستند؛ دست کم بر روی کاغذ چنین ایده ای به معنای نوشتن و توسعه یک اپلیکیشن برای همه محصولات ویندوزیست. با این وجود مایکروسافت خود می گوید که هنوز هم باید برخی بهینه سازی ها انجام شوند تا توسعه دهنده اطمینان حاصل کند که اپلیکیشنش بر روی همه محصولات ویندوزی به درستی به نمایش در می آید؛ از سوی دیگر گفته می شود که غول نرم افزاری ابزار های فراوانی را در اختیار توسعه دهندگان قرار داده است.

Andrew Fryer، یک توسعه دهنده اپلیکیشن های موبایل است که در شرکت DocuSign کار می کند. وی که تجربه کار و اندکی هم توسعه اپ های یکپارچه را در کارنامه خود دارد می گوید: «ویندوز ۱۰ می تواند کار توسعه دهندگان را بسیار آسان تر کند و این پتانسیل را دارد که به شما اجازه دهد اپلیکیشنی که نوشته اید را به یک اپ فراگیر تبدیل نموده و بر روی همه دستگاه های ویندوزی به اجرا در آورید.»

اما از دیدگاه یک کاربر اوضاع ساده تر نیز هست؛ کاربران صرفا از این بابت خیالشان آسوده خواهد بود که دیگر نیازی به دریافت نسخه های متفاوت از یک اپلیکیشن برای اکس باکس یا موبایل خود نخواهند داشت.

در ویندوز ۸، کاربران از نقص های اپلیکیشن ها رنج مداومی بردند؛ برخی از اپ ها برای حالت دسکتاپ طراحی شده بود و دیگری برای حالت تبلت و بسیاری از اپ ها با اینکه نام دو حالته را یدک می کشیدند، هنگامی که برای مثال می خواستید سرفس خود را به عنوان یک تبلت استفاده کنید، تغییر حالتی نمی دادند. در ویندوز ۱۰ اما چنین نیست و پس از تغییر حالت، اپلیکیشن ها نیز تغییر خواهند نمود.

تمام این اتفاقات البته بر روی کاغذ قرار است که رخ دهند.

بازگشت به واقعیت

اما در واقعیت هنوز مشخص نیست توسعه دهندگان چقدر به اپلیکیشن های یکپارچه و Continuum وفادار بمانند، هرچند مایکروسافت در کنفرانس بیلد حضوری قدرتمند از سازگاری محصولاتی که از ویندوز ۱۰ بهره می گیرند را به نمایش گذاشت.

David Treadwell یکی از نمایندگان ارشد مایکروسافت می گوید: «یکی از بهترین دلایل برای موفقیت پلتفرم اپلیکیشن های یکپارچه آن است که ما، سیستم های کنترل آنها را به نحوی طراحی کرده ایم که برای مثال زمانی که توسعه دهنده تصمیم می گیرد دستور -file open- را در اپ خود بگنجاند، این عمل با توجه به نوع دستگاه و نوع کاربری آن که از پیش تعیین کرده ایم، اجرا خواهد شد.»

مایکروسافت هیچگاه نگفته توسعه اپلیکیشن های یکپارچه آسان است. 

مایکروسافت بسیار محتاطانه در خصوص توسعه اپلیکیشن های یکپارچه در ویندوز ۱۰ سخن می گوید، یکتایی این سیستم را ستایش می کند و از ابزارهایی نام می برد که دست کم هنوز وجود خارجی ندارد. (برخی API ها هنوز به دست توسعه دهندگان نرسیده اند.) هیچگاه نیز نگفته توسعه چنین اپ هایی «ساده» است. مدیران این شرکت صرفا عنوان کرده بودند که توسعه دهندگان می توانند توسط توسعه اپ های فراگیر به همه محصولات ویندوزی راه یابند و سخنی از «آسان» بودن این کار تا کنون به میان نیامده؛ با این وجود توسعه دهندگان از حالا هیجان زده اند.

Carl Anderson، توسعه دهنده ی اپلیکیشن های مایکروسافت می گوید: «ویندوز ۱۰ همه آن محصولیست که باید در ویندوز ۸ می دیدیم. دو سال پیش همین ایده ها برای سرفس و اپلیکیشن هایش -حالت دسکتاپ و تبلت- تقریبا پیاده شده بود. حال همان ایده ها را در مقیاس بزرگتر عملی خواهیم کرد که البته بسیار مشکل تر هم خواهد بود، اما ارزشش را دارد.»

اپل سال ها قبل ایده مایکروسافت را با اپلیکیشن های مناسب برای آیفون و آیپد عملی کرده، البته در مقیاسی کوچکتر و در همین مقیاس اندک نیز می توان دید که به سرانجام رساندن چنین کاری، به هیچ عنوان ساده نبوده است. اگرچه iOS از ابتدا به شکل تقریبا یکسان بر روی آیفون و آیپد به تصویر کشیده شده اما توسعه اپلیکیشنی که بتواند بر روی هر دو دستگاه تجربه کاربری مناسبی را ارائه دهد، بیش از یک «بهینه سازی ساده» وقت توسعه دهنده را گرفته است؛ گاهی حتی پیش آمده که تیم توسعه دهنده اپ آیفون با اپ آیپد برای یک اپلیکیشن کاملا از هم مجزا بوده اند، در حالی که کاربر صرفا یک اپلیکیشن را دریافت کرده که بر روی موبایل و تبلت خود قرار داده است.

مایکروسافت و اپل حقیقت را نمی گویند.

Gary Hoffman که مدیریت توسعه برخی اپلیکیشن های مربوط به حوزه سلامت و بهداشت را بر عهده داشته می گوید: «مایکروسافت و اپل حقیقت را نمی گویند؛ به هیچ عنوان نمی توان با اندکی «بهینه سازی»، حالت کاربری یک اپ را تغییر داد. توسعه ی اپلیکیشن هایی که بتوانند بر روی دو یا چند دستگاه اجرا شده و تغییر حالت دهند، به هیچ عنوان کار ساده ای نیست و تجربه ی ما در زمینه ساخت و توسعه اپ هایی برای آیفون و آیپد نیز دلیل این ادعاست. در جهان واقعیت این تجربه من است: کاری که در مورش سخن می گوییم بسیار مشکل بوده و من همواره تیم های مجزا برای توسعه اپ آیفون و آیپد داشته ام.»

اکنون تازه به بحران اپلیکیشن های قدیمی تر می رسیم که به شکل جالبی، خود آفیس مثالی عالی برای این بحران است. در ویندوز ۱۰، مایکروسافت ۲ نمونه از نرم افزار آفیس را منتشر خواهد کرد؛ یکی برای کامپیوترهای دسکتاپ و دیگری برای تبلت و موبایل ها. حال این سوال پیش می آید که پس Continuum در این میان چه وظیفه ای را بر عهده دارد و چرا آفیس نمی تواند بر روی دو پلتفرم، همانند اپلیکیشن های فراگیر عمل کند؟

اپ های قدیمی تر ویندوز (که با نام Win32 نیز شناخته می شوند) به شکل کاملا متفاوتی از اپلیکیشن های یکپارچه با هسته ویندوز به تعامل می پردازند؛ طبیعی هم هست، در آن زمان نه خبری از محیط های تاچ بوده و نه نرم افزارهای تحت وب. حال اپلیکیشن هایی نظیر آفیس، تبدیل به یک پلتفرم کامل گشته اند و نمی توانند صرفا به عنوان یک اپ یکپارچه در تمام محصولات ویندوزی عملکردی یکسان از خود نشان دهند.

Treadwell می گوید: «دلیل اینکه اپلیکیشن آفیس در دو نسخه عرضه خواهد شد نوع تعامل اولیه و پایه گذاری اش بر مبنای Win32 است. برای ما حدودا شاید دو سال طول بکشد تا بتوانیم آفیس یا سایر نرم افزارهایی با این وسعت که بر مبنای Win32 نوشته شده اند را به شکل کامل به یک اپلیکیشن یکپارچه بدل سازیم.»

مشکل در حال حاضر برای مایکروسافت این است که بسیاری از نرم افزارهای دسکتاپ بر مبنای Win32 توسعه یافته اند. در نهایت نیز برای افرادی که چنین نرم افزارهایی را توسعه داده اند، یک سوال مشابه وجود دارد، سوالی که در زمان ارائه ویندوز ۸ نیز این اشخاص مجبور به پرسیدنش از خود شدند: آیا مزیتی به نام راه یافتن به دستگاه های جدید، ارزش گذاشتن این حجم از وقت،‌ انرژی و هزینه را دارد؟

هولولنز؛ راه نجات؟

پاسخ پرسشی که در فوق مطرح شد، در بیشتر موارد منفی خواهد بود؛ کدام توسعه دهنده حاضر به صرف وقت و هزینه ای هنگفت برای راهیابی به موبایل و تبلت های ویندوزی خواهد بود؟ دلیل هم آنکه تعداد این محصولات در بازار آنقدر زیاد نیست که توسعه دهندگان حاضر شوند نرم افزارهای قدیمی را به سیستم نرم افزاری اپ های فراگیر تبدیل کنند.

مایکروسافت اما برگ های برنده دیگری در آستین دارد. اول اینکه اعلام نمود می توان اپلیکیشن های iOS و اندروید را تبدیل به اپ های ویندوز ۱۰ کرد. چنین حالتی این مزیت را نیز دارد که دیگر خبری از مشکلات Continuum و Win32 نخواهد بود و در عین حال، می توان گفت باعث علاقه مند شدن توسعه دهندگان به اپلیکیشن های فراگیر و یک پارچه نیز می گردد.

دوم هولولنز. پلتفرم هولوگرافیک مایکروسافت اگرچه در ابتدای راه قرار دارد اما می توان آینده ای روشن را برای آن و همچنین واقعیت افزوده متصور بود. اگر یک توسعه دهنده مایل باشد خود را به دنیای واقعیت افزوده وارد کند، چه انتخابی بهتر از هولولنز؟ برنامه نویسی برای هولولنز نیز به معنای تبدیل شدن به توسعه دهنده ی همه اپ های فراگیر و قرار گرفتن در استور مایکروسافت برای همه محصولات ویندوزی است.

نکته ای که البته باید به آن توجه شود این است که حتی اگر هولولنز بتواند به موفقیت های چشم گیری دست پیدا نماید، باز هم مدتی طول خواهد کشید تا توسعه دهندگان به سوی نوشتن اپلیکیشن برای ویندوز و اپ های فراگیر روی بیاورند.

شرایط کنونی مایکروسافت به زمان عرضه ویندوز ۸ بی شباهت نیست؛ در آن زمان نیز نسخه ای از سیستم عامل ویندوز عرضه گشت که با تمام نسخه های قبلی تفاوت های بسیاری داشت و از پتانسیل بالایی نیز برای موفقیت برخوردار بود. پتانسیل هایی که بسیار دیر از طرف توسعه دهندگان کشف شده و مورد استفاده قرار گرفتند. این بار اما دست کم، مدیران شرکت ساکن ردموند در صورت شکست، گوشی شنوا به نام کورتانا دارند تا برایش درد و دل کنند.