امشب هاله ای قرمز رنگ به دور ماه پیچیده می شود؛ وقوع همزمان خسوف و «ماه افروخته»

در تاریخ بیست و هفتم سپتامبر یعنی دقیقا امروز، می توانید برای نخستین بار در سی سال اخیر شاهد وقوع همزمان «اَبَر ماه» یا «ماه افروخته» و ماه گرفتگی کامل باشید. به دنبال این اتفاق، ماه به رنگ قرمز در می آید که این مساله در خسوف های مرسوم امری عادی است، اما این رویداد از آن جهت نادر است که در جریان آن، ماه بزرگ تر و درخشان تر از معمول دیده می شود.

هرچند که زمین بهترین نقطه برای مشاهده این رویداد نیست اما به لطف ویدئویی که از سوی ناسا منتشر گردیده می توانید دریابید که اگر در زمان بروز این اتفاق روی ماه ایستاده باشید چه اتفاقی رخ خواهد داد و یکی از وجوه تمایز این نما، مشاهده حلقه ای قرمز رنگ است که دورتادور این سیاره خاکی را احاطه خواهد کرد.

در ادامه این مطلب با دیجیاتو همراه باشید.

اما زمین به اندازه کافی بزرگ هست که در جریان یک ماه گرفتگی، سطح روی خورشید را به طور کامل بپوشاند. بنابراین چرا این سیاره نمی تواند کل نور ساطع شده از خورشید را مسدود نماید؟ و این رنگ قرمز از کجا می آید؟  ابرماه چیست؟

ابرماه یا ماه افروخته چیست؟

ابرماه پدیده ایست که هر سال یک مرتبه اتفاق می افتد و در جریان آن، ماه به نزدیک ترین نقطه اش نسبت به زمین می رسد.

این اتفاق از آن جهت روی می دهد که ماه در یک مسیر کاملا دایره ای شکل به دور زمین نمی چرخد و در عوض مسیری بیضی شکل را دنبال می کند. این مسیر اما حول یک نقطه مرکزی قرار ندارد بنابراین، هر ماه یک بار، این قمر از هر نقطه دیگری به زمین نزدیک تر می شود.

همانطور که در ویدئوی منتشر شده دیگر از سوی ناسا مشاهده می شود، زمانی که ماه در نزدیک ترین فاصله خود نسبت به زمین (که به آن حضیض می گویند) کامل می شود، تا 14 درصد بزرگ تر و 30 درصد روشن تر از معمول به نظر می آید.

چرا ماه و زمین قرمز به نظر می رسند؟

در جریان یک ماه گرفتگی، زمین بین خورشید و ماه حرکت می کند و کل سطح ماه تحت تاثیر سایه آن قرار می گیرد.

اما همانطور که انتظارش را دارید، ماه به طور کامل مسدود نمی شود و این رویداد باعث می گردد که این سیاره حدودا برای مدت یک ساعت به نظر قرمز بیاید:

ماه در جریان این اتفاق و بنابر همان دلیلی که طلوع و غروب خورشید قرمز دیده می شود، رنگش تغییر پیدا می کند.

اما چرا؟ همینکه نور خورشید به جو زمین می رسد، هوا آن را پراکنده می کند. طول موج های آبی تر و کوتاه تر نسبت به نورهای دارای طول موج بلندتر و با رنگ قرمز، بیشتر پراکنده می شوند. این یعنی تنها نور قرمز می تواند از جو زمین عبور کند و به سطح ماه برسد و روی قسمتی از این کره خاکی که در آن شب است بازتاب داشته باشد.

و به همین دلیل است که در جریان یک ماه گرفتگی کامل ماه از زمین به رنگ قرمز دیده می شود.

اگر در جریان این اتفاق هم روی ماه حضور داشته باشید، آن هاله قرمز رنگ را در اطراف زمین مشاهده خواهید کرد که علت این مساله نیز همان توضیحات ارائه شده قبلی است: در این صورت شما در اصل مشغول تماشای غروب آفتاب 360 درجه هستید که در اطراف کل زمین در حال روی دادن است.

اما اگر زمین هیچ جوی نداشت که این نور را پراکنده کند، ماه در طول این اتفاق کاملا به رنگ مشکی دیده می شد.

یک ماه عظیم الجثه قرمز رنگ

امروز آنطور که ناسا اعلام کرده، شاهد وقوع همزمان ابرماه و ماه گرفتگی کامل خواهیم بود و چون همه ما روی زمین ایستاده ایم نه کره ماه، ماه را بزرگ تر از ابعاد همیشگی اش و به رنگ قرمز خواهیم دید.

اگر در آمریکای شمالی زندگی می کنید ماه گرفتگی کامل در روز یک شنبه راس ساعت 10: 11 دقیقه شب به وقت ایالت های شرقی این کشور اتفاق می افتد و تا ساعت 11 و 23 دقیقه شب ادامه می یابد.

برای مشاهده ماه گرفتگی نیمه تمامی که قبل از ماه گرفتگی کامل رخ می دهد می توانید نگاهی به تصویر زیر بیاندازید.

در هر صورت موقعیت شما روی زمین در منظره ای که مشاهده می کنید بسیار تاثیر گذار است. برای آنها که جلوتر از محدوده زمانی ایالت های شرقی آمریکا هستند اما، این پدیده در ساعات اولیه صبح روز دوشنبه اتفاق می افتد.

اگر آسمان در جریان این رویداد ابری نباشند، همه ساکنان آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، غرب آفریقا و اروپای غربی می توانند تمامی مراحل مربوط به این رویداد را مشاهده نمایند.

براساس اعلام برخی از منابع خبری در منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی هم خسوف جزئی رخ خواهد داد و این پدیده در افغانستان، تاجیکستان و شرق ایران بزرگتر خواهد بود.

طبق اعلام انجمن نجوم آماتوری ایران، آغاز گرفت جزیی در کشور ما 4:37 بامداد مورخ دوشنبه 6 مهرماه خواهد بود و گرفت کلی ماه در ساعت 5:41 دقیقه بامداد آغاز می شود. همچنین پایان گرفت کلی 6:53 دقیقه خواهد بود و نهایتا خسوف جزیی مرحله دوم ساعت 7:57 دقیقه به وقت کشورمان پایان می پذیرد.

بر اساس گفته ی انجمن مذکور متاسفانه پس از کامل شدن خسوف، ماه در ایران غروب خواهد کرد؛ بدیهی است در  شرق ایران قبل ازآغاز گرفت کامل، ماه در افق غرب، غروب خواهد کرد. برای مطالعه جزئیات بیشتر در این رابطه می توانید به وبگاه رسمی انجمن نجوم ایران مراجعه نمایید.

در هر صورت توصیه می شود که تماشای این منظره زیبا را از دست ندهید چراکه طبق اعلام ناسا تا سال 2033 میلادی، دیگر چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.