موجودات عجیب: نوعی مارماهی که آرواره ای دیگر در گلوی خود دارد

اگر فیلم Alien یا بیگانه را دیده باشید، حتما خاطرتان هستید که در این فیلم مردم روی یک سفینه فضایی زندگی می کنند و کاراکتری در آن هست که به مشکلات شکمی مبتلاست و عاقبت هم داستان با یک راهپیمایی فضایی به اتمام می رسد.

در آن فیلم، بیگانه داستان دهانی غیر عادی داشت که شاید در ذهن خیلی ها مانده و بسیاری حتی از دیدنش دچار وحشت و هراس می شدند.

تصویری که در بالا می بینید به یک مارماهی رنگین تعلق دارد که نوعی نیش سفید رنگ از گلویش بیرون می آید. این نیش سفید رنگ مجموعه ثانویه از آرواره های مارماهیست که طعمه را به سمت سیستم گوارشی جانور هدایت می کند (درست مانند فیلم بیگانه).

آرواره های ثانویه جانور فک حلقی خوانده می شوند و همانطور که در بالا گفته شد بعد از قرار گرفتن طعمه درون دهان آن را به سمت گلو و مجاری هاضمه می فرستند و جالب است بدانید تا آنجا که مشخص شده این تنها موجودی است که چنین قابلیت خیره کننده ای دارد.

البته باید اشاره نماییم آنطور که ریتا مهتا یکی از زیست شناسان دانشگاه کالیفرنیا در سانتا کروز گفته، این آرواره ها در تمامی ماهی های استخوانی وجود دارند. او اظهار نمود: طیف وسیعی از ماهی ها غذای خود را با آرواره های دهانی شان نمی جوند و به واسطه تکامل آرواره های حلقی توانسته اند چنین امکانی را پیدا کنند.

اما نکته ای که نباید از آن غافل شد این است که آرواره های حلقی هیچکدام از آنها مهارت و استادی نمونه موجود در بدن 200 گونه مختلف مارماهی رنگین را ندارد. حال سوال اینجاست که چرا این آبزی به چنین آرواره هایی مجهز گردیده است؟

moray-feedingv7-grey

اغلب ماهی ها با استفاده از عمل مکش تغدیه می کنند و طعمه ها را به دام می اندازند؛ آنها از این طریق در اندک زمانی شکم خود باز و بسته می کنند تا نوعی مکش را نسبت به طعمه ایجاد نمایند (البته برخی قورباغه ها و سمندرها هم چنین مشخصه ای دارند) و هرچه سر ماهی بزرگ تر باشد، نیروی مکش ایجاد شده نیز شدت بالاتری خواهد داشت.

مارماهی های رنگین اما بیشتر ترجیح می دهند که درون شکاف های بستر دریا زندگی کنند و به همین خاطر رفته رفته جثه ای نحیف پیدا کرده اند و از همین رو نمی توانند آن نیروی مکش مورد نیاز را برای گرفتن طعمه ها ایجاد نمایند.

لازم به ذکر  است که این آبزی توانایی شکار طعمه های بزرگ تر را هم دارد و آنها را به یکباره می بلعد (طول برخی گونه های مارماهی رنگین به سه متر می رسد). با در نظر داشتن همین مساله، آبزی مورد بحث صرفا نمی تواند با تکیه بر نیروی مکش شکار کند.

Figure2PJA

مهتا در این باره می گوید: چون بلعیدن یکباره طعمه های بزرگ نیازمند در اختیار داشتن دهانی بزرگ است و ابعاد دهان یک جانور نیز ارتباط غیرمستقیمی با سرعت جریان هوای ورودی دارد (یعنی هرچه دهان یک جانور بزرگ تر باشد، سرعت جریان هوایی که می تواند از طریق مکش ایجاد نماید نیز کمتر خواهد بود) اگر قرار باشد طعمه بزرگی را شکار نمایید، مکش راهکار مطلوب نخواهد بود.

مارماهی رنگین نیز طوری آرواره های حلقی خود را با دندان های متحرکش انطباق داده که نیازی به ایجاد خلا برای گرفتن طعمه و انتقال آن به گلویش ندارد. در مقابل این آبزی درست مانند یک مار غذایش را مصرف می کند منتها با این تفاوت که فاقد زهر است و زبانش آن حرکت های ریز را ندارد.

mehta_figure6

مارها با «بالا و پایین بردن» بخش های جانبی آرواره بالایی شان، سر خود را روی طعمه هایشان حرکت می دهند تا از این طریق، هر لحظه طعمه را در دندان داشته باشند و از فرارش جلوگیری نمایند.

حال، مارماهی رنگینی هم که طعمه خود را از دندان های معمولش به دندان های حلقوی خود می فرستد عملکردی مشابه به این دارد. طبق گفته مهتا، این یک نوآوری است که احتمالا گونه جانوری مورد بحث را یاری داده تا در زنجیره غذایی مرجانی، به یک فرمانروا بدل شود.

اما هر فرمانروا برای خود افراد تحت تسلطی دارد و مارماهی رنگین هم از این قاعده جدا نیست. در سال 2006 دانشمندان برای نخستین بار به ائتلافی میان این آبزی و هامورها پی بردند که با تکان دادن سر خود سیگنالی را برای مارماهی ارسال کرده و نشان می دادند که دوست دارند به صورت تیمی با آنها به سراغ شکار بروند.

در ادامه، چنانچه مارماهی این پیشنهاد را قبول می کرد، دو گونه جانور با یکدیگر به کمین طعمه ها می نشستند تا آنها را شکار نمایند.

مهتا می گوید، مارماهی رنگین یا دیگر گونه های شبیه به آن می توانند درون کوچک ترین منافذ خود را جای دهند و ماهی بگیرند و در نهایت هم طعمه ها میان مارماهی رنگین و شکارچیانی که با آن مشارکت نموده اند تقسیم خواهد شد.

اگر هامور ببیند که طعمه درون یکی از مرجان های زیرآبی پنهان شده، با یک حرکت سر دیگر مارماهی رنگین را از این موضوع باخبر می کند (عملی مشابه به حرکت دادن انگشت اشاره). مارماهی نیز درخواست شریک و همدست خود را اجابت کرده و بدن کشیده اش را به درون کوچک ترین حفره ها می برد تا طعمه ها را شناسایی نماید و از آن طرف، هامور هم راه فرار را بر این جانور می بندد.

در نهایت نیز مارماهی نخستین طعمه ای که با آن برخورد نماید را می گیرد اما این استراتژی مشارکتی برای شکار در قلمرو حیوانات امری عجیب به حساب می آید و کمتر نمونه آن مشاهده شده است. البته پیشتر مطالبی در مورد مشارکت دلفین ها و پرنده ها با انسان در فرایند شکار منتشر شده اما ماهی ها به ندرت تحت عنوان حیوانات باهوش شناخته می شوند. در هر حال همکاری مارماهی رنگین و هامور را می توان نمود بسیار خوبی از هوش و استعداد آبزیان دانست.

در مورد عادات جفت گیری، چرخه زندگی و دیگر رفتارهای این موجود هم باید بگوییم که هنوز نادانسته های زیادی در این باره وجود دارد. مهتا در این باره می گوید: این موجودات یک مرحله شفیره ای دارند که با نام leptocephalus شناخته می شود؛ در این فاز نوزدان خیلی شبیه به یک مارماهی جوان هستند و برای مدت سه ماه را در آب اقیانوس به حالت شناور در می آیند.

این لاروها آنطور که دانشمندان گفته اند بدنی شفاف دارند که نمایی از آنها در ویدئوی زیر آمده است. در واقع نوزادان مارماهی رنگین لایه های نازکی از ماهیچه هستند و از نوعی ماده ژله ای پر شده اند که تا زمان بلوغ، انرژی را در خود ذخیره می کنند و عاقبت به گوشت و پوست بدل می شوند.

مطالب مرتبط

بازیابی بینایی در موش‌های نابینا با تزریق نانوذرات به شبکیه

گروهی از محققان بین المللی در آزمایشی قابل توجه روش احتمالی بازیابی بینایی در افرادی که از بیماری‌های فرساینده شبکیه چشم رنج می‌برند را پیدا کردند. آن‌ها موفق شدند با یکبار تزریق نانوذرات به چشمان موش‌های نابینا، شبکیه مصنوعی کارآمد ایجاد کرده و بینایی را به آن‌ها بازگردانند.تعداد چشمگیری از بیماری‌های بینایی ناشی از کهولت... ادامه مطلب

محققان روشی برای معکوس کردن برخی نشانه‌های پیری در موش‌ها پیدا کردند

محققان با تحریک گیرنده‌های نوعی چربی که به سرعت در بدن می‌سوزد، چربی موش‌های پیر را کاهش داده و با افزایش میزان عضلات، آن‌ها را از لحاظ وضعیت جسمانی شبیه موش‌های جوان کردند.همه چربی‌ها یکسان نیستند؛ چربی سفید که ورزشکاران برای سوزاندن آن در قسمت شکم و ران تلاش بسیاری می‌کنند، انرژی مازاد را برای... ادامه مطلب

کشف ۱۸ گونه جدید سوسک آبی در آمریکای جنوبی

یک دانشجوی دوره کارشناسی حین مطالعه تالاب‌ها در جنگل‌های بارانی و صعب العبور آمریکای جنوبی، ۱۸ گونه جدید سوسک آبی را کشف کرد.«ریچل اسمیت» (Rachel Smith)، دانشجوی کارشناسی رشته بوم شناسی و زیست شناسی تکاملی از دانشگاه کانزاس حین انجام تحقیقات میدانی در کشورهای ونزوئلا، جمهوری سورینام و گویان بود که ۱۸ گونه جدید سوسک... ادامه مطلب

کشف استخوان در قلب شامپانزه‌ها احتمال وجود آن در انسان‌ها را مطرح کرد

محققان بریتانیایی برای اولین بار استخوانی نادر در قلب شامپانزه‌هایی که از مشکل قلبی رنج می‌برند، شناسایی کرده‌اند. محققان می‌گویند از آنجا که شامپانزه از لحاظ ژنتیکی شباهت زیادی به انسان دارد، ممکن است شکل گیری چنین استخوانی در انسان‌ها نیز رخ دهد.بر اساس تحقیق جدیدی که در ژورنال Scientific Reports منتشر شده، «استخوان احشایی... ادامه مطلب

با قدیمی‌ترین حشره دنیا آشنا شوید؛ کشف فسیل ۴۲۵ میلیون ساله هزارپا در اسکاتلند

محققان با کشف فسیل ۴۲۵ میلیون ساله هزارپا در اسکاتلند، قدیمی ترین حشره تاریخ را شناسایی کردند. به گفته آن‌ها این فسیل از تمام فسیل‌های شناخته شده‌ از حشرات، عنکبوتیان و دیگر حشرات موذی قدمت بیشتری دارد.فسیل یاد شده در جزیره‌ای به نام «کررا» (Kerrera) در اسکاتلند کشف شده و نشان می‌دهد حشرات بسیار سریع... ادامه مطلب

خرید و فروش و خوردن حیوانات وحشی در ووهان ممنوع شد

مقامات شهر ووهان خرید و فروش و خوردن حیوانات وحشی را در این شهر ممنوع اعلام کردند. مقامات استان‌های «هونان» و «جیانگشی» نیز برای جلوگیری از پرورش حیوانات وحشی به مزرعه داران کمک مالی می‌کنند. دولت چین قصد دارد با این اقدامات از انتقال ویروس‌ها از حیوانات به انسان جلوگیری کند.مقامات شهر ۱۱ میلیون نفره... ادامه مطلب

ویجیاتو

نظرات ۵

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟