اثر پلاسیبو چیست و چگونه باعث بهبود علائم بیماری می شود؟

اثر پلاسیبو (Placebo Effect) به نتایج سودمند درمان های مصنوعی و تقلبی روی یک فرد اشاره دارد، درمان هایی که هیچ ارزش پزشکی ندارند. بنابراین بهبود وضعیت فرد تنها حاصل باور اوست، نه روند معالجه. واژه پلاسیبو ریشه لاتین دارد و معنای تحت اللفظی آن «من خوب خواهم شد» است.

به عبارت دیگر، با ایجاد حالت پلاسیبو، مغز فرد به حالت خاصی وارد می شود که تأثیر قابل توجهی بر کل بدن، و حتی بر خود مغز دارد. این وضعیت ذهنی می تواند یک سری تغییرات روانی و جسمانی را به وجود آورد که بسیاری از علائم بیماری را از میان برده، و حتی آن را به طور کامل درمان نماید.

placebo-effect-1

در فهرست بیماری هایی که تحت تأثیر پلاسیبو قرار می گیرند، می توان انواع مختلف درد، افسردگی، بیماری های مزمن همچون دیابت یا بیماری های قلبی، و حتی برخی از انواع سرطان ها را مشاهده کرد. البته هنوز نتایج آشکار و واضحی در این زمینه به دست نیامده.

در واقع اثر پلاسیبو آنقدر قدرتمند و رایج است که در تمامی آزمایشات بالینی نوین به منظور بررسی داروهای جدید، طرح تحقیق باید آنقدر دقیق طراحی شود که ثابت نماید این دارو اثر درمانی واقعی دارد، و نتایج به دست آمده صرفاً به خاطر اثر جعلی یا پلاسیبو نبوده.

به همین منظور طرح های آزمایش پوشیده (کور) و دوسو پوشیده ارائه شدند. در حالت اول، بیمار نمی داند که آیا داروی واقعی دریافت می دارد یا داروی تقلبی. در حالت دوم، حتی پزشکان نیز نمی دانند که کدام بیمار از داروی اصلی استفاده می کند و کدامیک داروی تقلبی و بی اثر را دریافت می نماید.

placebo-effect-4

با استفاده از این روش، از بروز اثر پلاسیبو در بیماران و سوگیری ذهنی پزشکان در مورد نتایج به دست آمده، جلوگیری می شود.

در واقع اگر به خوبی بتوان از اثر پلاسیبو بهره گرفت، می توان به یکی از برترین روش های درمان مکمل دست یافت، زیرا این روش هزینه ای در پی ندارد، اثرات جانبی خاصی برای آن گزارش نشده، و معمولاً نتایج مثبت بسیار خوبی را حاصل می کند.

متأسفانه در حال حاضر هیچ اطلاعاتی در مورد نحوه عملکرد اثر پلاسیبو در مغز و بدن وجود ندارد، و به سختی می توان این اثر را به صورت دلخواه ایجاد نمود. با این حال با پیشرفت های اخیر در حوزه علوم عصبی، محققین توانسته اند درک بهتری از نحوه فریب خوردن مغز به دست آورند.

به عنوان مثال در سطح آناتومیکی، چندین قسمت از مغز در حین درمان های پلاسیبو فعال می شوند که در شکل زیر نمایش داده شده اند. توجه کنید قسمت های قرمز و نارنجی در حین وضعیت پلاسیبو، اقدام به آزادسازی پیام رسان های عصبی همچون اپیوید و دوپامین می نمایند.

placebo-effect-2

بنابراین تعجبی ندارد که حتی اگر داروی به کار گرفته شده بی اثر باشد، بیمار به خاطر ایجاد اثر پلاسیبو احساس بهتری خواهد داشت. چنین وضعتی در به کار گیری داروهای مسکن در برخی افراد نیز به وجود می آید.

به همین صورت در سطح سلولی و مولکولی نیز تعدادی از پیام رسان های عصبی همچون دوپامین و GABA به مقدار بسیار زیاد آزاد می شوند. این ترکیبات باعث بروز یک سری پاسخ های عصبی در بدن شده، که احساس درد را از بین برده و حالت ذهنی فعال و مثبتی را به وجود می آورند.

placebo-effect-3

پس از انجام این واکنش ها، بدن دستخوش تغییراتی کلی در متابولیسم می شود، مثلاً پاسخ های ایمنی تقویت شده و در نتیجه پیشرفت و بهبود، شکل واقعی به خود می گیرند. اما آنچه در این روند می بینیم، در بین افراد مختلف، کاملاً متفاوت است و بنابراین امکان شناخت آن به طور کلی وجود ندارد.

در مجموع، اگرچه اثر پلاسیبو به خوبی شناخته شده، اما هنوز نمی توان در مورد مکانیسم های عملکرد آن به خوبی اظهار نظر کرد، و در حال حاضر صرفاً می شود گفت روش هایی همچون مدیتیشن و تفکر مثبت نیز از طریق مکانیسمی مشابه، باعث بهبود کلی وضعیت بدن انسان می گردند.

hamrah-mechanic

مطالب مرتبط

نتیجه یک تحقیق: حیوانات خانگی در دوران قرنطینه سلامت ذهنی را بهبود می‌بخشند

همه گیری بیماری «کووید 19» در دنیا باعث شده، تحقیقات مختلف از جنبه‌های متفاوتی روی این بیماری انجام شود. آخرین بررسی‌های انجام شده توسط محققان دانشگاه «یورک» نشان می‌دهد، داشتن حیوان خانگی در شرایط پاندمی کرونا، به سلامت روان کمک شایانی می‌کند و باعث می‌شود فرد کمتر احساس تنهایی کند.در تحقیق انجام شده، 6000 شهروند... ادامه مطلب

هوش مصنوعی حالا می‌تواند میزان تنهایی شما را تشخیص دهد

محققان دانشکده پزشکی دانشگاه «کالیفرنیا، سن دیگو» در پژوهشی نشان داده‌اند که چگونه ابزارهای تحلیل گفتار هوش مصنوعی می‌توانند سطح تنهایی در سنین بالا را پیش‌بینی کنند.پردازش زبان‌های طبیعی (NLP) برای تکنیک‌های مختلف پردازش یا تحلیل بخش بالایی از گفتارهای طبیعی یا پیام‌های بدون ساختار مورد استفاده قرار می‌گیرند. با پیشرفته شدن سیستم‌های هوش مصنوعی... ادامه مطلب

پیش بینی احتمال مرگ بیماران مبتلا به کرونا با آزمایش خون

محققان با بررسی وضعیت بیماران مبتلا به کووید-19 متوجه شدند که تحلیل نمونه‌ خون و بررسی الگوهای مولکولی خاص، می‌تواند شدت بیماری را پیش بینی کند.یکی از چالش‌های بزرگی که بخش سلامت و درمان با آن درگیر است، شناسایی زودهنگام آن دسته بیماران مبتلا به کرونا است که احتمال مرگ آنها در اثر ابتلا به کووید 19... ادامه مطلب

محققان: کرونا به ویروس فصلی شبیه آنفولانزا تبدیل می‌شود

بررسی جدید دانشمندان نشان می‌دهد که کووید ۱۹، بیماری ناشی از ویروس SARS-CoV-2 در آینده تبدیل به یک بیماری فصلی خواهد شد.اکثر ما تجربه سرماخوردگی، آبریزش بینی و بیماری‌های فصلی را در ماه‌های سرد سال داریم. آخرین تحقیقات دانشمندان نشان می‌دهد که ویروس کرونا نیز رفتار مشابهی مانند سایر ویروس‌های فصلی از خود نشان خواهد داد... ادامه مطلب

بایدو با سرمایه 2 میلیارد دلاری استارتاپ بیوتک تاسیس می‌کند

به نقل از منابع آگاه، بایدو غول فناوری چینی در حال مذاکره با سرمایه گذاران برای جذب سرمایه ۲ میلیارد دلاری است تا بتواند استارتاپ جدیدی در حوزه بیوتکنولوژی راه اندازی کند.استارتاپ چینی بایدو قصد دارد با استفاده از هوش مصنوعی، این سرمایه را صرف کشف داروهای جدید و راه‌های جدیدی برای تشخیص بیماری‌ها کند.این خبر... ادامه مطلب

آمار جدیدی از ووهان چین: تعداد گربه‌‌سانان مبتلا به کرونا بیش از حد انتظار است

این روزها خبرهای مختلفی در مورد آمار همه‌گیری ویروس کرونا منتشر می‌شود. مطالعات جدید نشان ‌می‌دهد آمار گربه‌سانانی که به این ویروس مبتلا شده‌اند بیش از حد انتظار بوده و تعداد زیادی گربه در ووهان چین به ‌صورت خاموش و بدون هیچ‌گونه علائمی به بیماری کرونا مبتلا شد‌ه‌اند.براساس اطلاعات منتشر شده از مطالعه جدید، تعداد... ادامه مطلب

نظرات ۴

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟