گزارش میدانی دیجیاتو؛ آینده خاکستری فارغ التحصیلان رشته کامپیوتر

نامش کیان است و چند ماهیست که جزو فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری به شمار می‌آيد. در این مدت فرم‌های استخدام شرکت‌های مختلف را زیر و رو می‌کند و در نهایت که بعد از چندین مصاحبه وارد یک شغل در حوزه فناوری و البته در یک شرکت خصوصی می‌شود، همکاران بسیاری را می‌بیند که لزوما هیچ کدامشان در رشته مرتبط درس نخوانده‌اند و سالهاست که در آن شرکت مشغول هستند و به نظر می‌آید که تعدادی از آنها از او جلوتر هم هستند.

تازه این مسایل را با خود هضم می‌کند که متوجه می‌شود رییس بخش‌شان هم دیپلم فنی دارد و چشمانش چهارتا می‌شود. با خود فکر می‌کند که احتمالا رانت و پارتی بازی در جریان است و تا اینکه به علم و دانش و کارایی تمامی این افراد پی می‌برد و در نهایت پرسش خود را بی جواب می‌بیند تا اینکه روزی یکی از همکارانش برایش توضیح می‌دهد: «دانشگاه توی حوزه IT‌ چیزی بهت یاد نمیده جز یه سری تئوری، ما همه خودمان کرم کامپیوتر بودیم و با دوره‌های مختلف کارمان را یاد گرفتیم.»

فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری

چند سالی می شود که در آمارهای اعلام شده وزارت کار درباره بیشترین فارغ التحصیلان بیکار، نام فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری و زیرشاخه‌های آن به چشم می‌خورد. با وجود این آمار نگران کننده، متقاضیان ورود به این رشته همچنان نرخی صعودی دارد و دانشگاهیان این حوزه‌ روز به روز بیشتر می‌شوند. حمید که خود آموخته رشته نرم افزار است و با کیان همکاری می‌کند تاکید دارد که فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری مانند بسیاری از رشته‌های فنی دیگر باید وارد بازار کار و تجربه شوند تا بتوانند چیزهایی که یاد می‌گیرند را به مرحله عملی برسانند:

«ضمن اینکه یک تعمیرکار خودرو یا یک مهندس ساختمان خیلی کمتر از مهندس کامپیوتر با تغییر و تحول تکنولوژی همراه است. سرعت این تغییرات به طور حتم از انسان جلو زده و ما برای رسیدن به آنها باید دايم به روز باشیم و کتب درسی و جزوات و... که در دانشگاه تدریس می‌شود برای عهد دایناسورها هستند. یادم هست زمانی که ترم ۱ دانشگاه بودم در کتابمان از رادیو به عنوان رسانه‌های نوین اسم برده بود و همانجا فرم خداحافظی با دانشکده را پر کردم.»

فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری

او می‌گوید که استادهای دانشگاه هم همگی کاربلد نیستند و عده‌ای هم که همه فن حریف هستند، آن علم و دانش واقعی‌شان را سر کلاس نمی‌آورند. پویا اما که تجربه تحصیل در دو دانشگاه برتر کشور یعنی دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریف را داشته چندان موافق حمید نیست. او به دیجیاتو می‌گوید که محیط دانشگاه بی شک یک اهرم محرک برای ترغیب ذهن و تکاپوی دانشجو برای یادگیری بیشتر است:

«محیط دانشگاه برای یادگیری تمام و کمال لازم است و اینکه محیط استارتاپ‌ها را یک جور دانشگاه بدانیم به نظر من چندان درست نیست چونکه در این گونه فضاها همه تقریبا در یک سطح هستند و هدایتگر گروه هم لزوما برتری دانشی نسبت به دیگر اعضا ندارد. ضمن اینکه به اشتباه در ایران فکر می‌کنیم که استارتاپ مساویست با فرد ماهر در زمینه مسایل کامپیوتری و ۹۰ درصد اعضای این مجموعه‌ها را همین افراد تشکیل می‌دهند که متاسفانه با اینکه خودم هم جزو همین اقشار هستم اما باید اعتراف کنم که در مسایل دیگر ضروری جاری در شرکت همچون روابط عمومی و مشتری مداری و CRM و... نه مهارت چندانی در این افراد دیده می‌شود و نه حوصله آن را دارند. قبول دارم که سطح تدریس دروس در فضاهای آکادمیک دانشگاهی چندان جالب توجه نیست ولی دانشگاه می‌تواند این روابط اجتماعی را تا حدی بهبود ببخشد و اعتماد به نفس خوبی هم در مردم ایجاد کند.»

فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری

مریم که رشته نرم افزار را در دانشگاه تهران خوانده هم می‌گوید که آمار بیکاری زیاد این رشته کاملا درست است چرا که صرفا شرکت‌های دولتی روی رشته مرتبط داشتن مناصب شغلی تاکید به خصوصی دارند و الباقی شرکت‌های خصوصی و خصولتی اهمیت چندانی به رشته مرتبط نمی‌دهند و کار درست می‌خواهند:

«کار به حدی رسیده که کم کم دولتی‌ها هم به این نکته پی بردند و از بخش‌های دولتی و استارتاپی کمک می‌خواهند و حتی برخی از دوستانم را که وارد این مجموعه‌ها شدند را دیدم که به اصرار شرکت دولتی یک لیسانس مرتبط از دانشگاه‌های آسان‌تر و یا مجازی می‌گیرند تا بتوانند در چرخه استخدام رسمی بیفتند.»

فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری

بسیاری از افراد بعد از هنرستان ترجیح می دهند یک راست وارد بازار کار بشوند، به خصوص افراد عاقه مند به رشته های کامپیوتری

مریم خود دیجیاتو را برایم مثال می‌زند و از من می‌پرسد که آيا از نظر من تمامی اهالی دیجیاتو اعم از خوانندگان و نویسندگان، رشته‌ای مرتبط با دیجیتال خوانده‌اند و جزو فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری هستند؟ وقتی پاسخم در برابر او خیر هست تاکید می‌کند که خواندن رشته‌های حوزه فناوری و دیجیتال در این روزها چندان منطقی نیست چرا که این حوزه بیشتر تبدیل به یک علاقه‌مندی شده که برخی به طور عمقی به آن نفوذ می‌کنند:

«در این بازار اشباع شغلی به خصوص در شهرهای کوچک نه کلانشهرها که کار نیست، اگر فردی که می خواهد وارد  بازار کار شود و خودش را با شرایط بازار واقعی کار تطبیق نکند و صرفا بخواهد با گذراندن دوره های آکادمیک شرایط کاری مناسبی داشته باشد، مسیر اشتباهی را رفته است. اگر در بازار کار کامپیوتر چنین افرادی وارد شوند و صرفا با بسنده کردن به تئوری های یاد گرفته شده به خودشان اتکا کنند، قطعا شرایط ناجوری پیش می آید.»

فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری

سلیمان همسر مریم است و از فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری قدیم به شمار می‌رود و برای همین می‌گوید که توانایی سنجش روزگار قدیم و جدید را در این حوزه دارد. او که وسط مکالمه من و مریم سر رسیده و عجله دارد با شنیدن موضوع صحبت انگاری داغش تازه شده باشد و می‌گوید:

«خودم هم به همسرم گفتم که دیگر وقت خواندن این رشته نیست و دوران شکوفایی آن در فضای دانشگاه تمام شده است. زمانی که من از این رشته فارغ التحصیل شدم، شرکت‌ها به چشم روبات‌ و یا ابرانسان به ما نگاه می‌کردند و الان هرکس که بتواند ویندوز نصب کند را یک مهندس می‌دانند. ازدیاد دانشگاه‌ها در کشور ما به طوری که آمار رسمی می‌گوید ما از کشوری مثل چین بیشتر مراکز دانشگاه داریم، در ترویج تنزل مقام مهندس‌های رشته‌های مختلف بی‌تاثیر نبوده و بی‌درایتی شرکت‌های دولتی و دانشگاه‌ها هم امر آشکاری است.»

سلیمان سواد کامپیوتری کاری و عادی را دو موضوع تفکیک شده می‌داند و باور دارد که تفکرات بسیار اشتباهی در این زمینه بین همه مردم از بالاترین مقامات دولتی تا افراد عادی در خانوارها صورت گرفته که باعث شده رشته‌های کامپیوتری به این سرانجام برسد. او به دیجیاتو می‌گوید:

«ببینید بسیاری از مردم اعتقاد دارند می توانند از کامیپوتر استفاده کنند و هماطور که گفتم هر کس که توانایی نصب یک ویندوز را در یک شرکت داشته باشد، تبدیل به مهندس شرکت می‌شود. اما عموم همین افراد وقتی مورد آزمون قرار گیرند بخش عمده ای‌شان نمی توانند کارهای اساسی را پیش ببرند. مهارت‌های روزمره زندگی با مهارت‌های کاری تفاوت دارد همانطور که همه ما سواد خواندن و نوشتن داریم ولی آیا همه‌مان صادق هدایت شدیم و قابلیت صادق هدایت شدن را هم داریم؟ ساده انگاشتن سواد رایانه‌ای از دید بخش بزرگی از جامعه ضربه بدی به این رشته و فارغ التحصیلان آن زده و از آن بدتر هم که همان مساله ازدیاد دانشگاه‌هاست.»

فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری

در شرکت‌های استارتاپی هم که می‌چرخم با ناصر برمی‌خورم که از معدود دانش آموختگان رشته کامپیوتر و فعال در یک مقام بالا در یک استارتاپ بزرگ است. او دلیل علاقه بیش از حد دانشجویان جدید به رشته IT علی رغم اخبارهای اعلام شده مبنی بر بیکارترین رشته در ایران را ظهور همین استارتاپ‌ها می‌داند و آن را برایم اینگونه توضیح می‌دهد تا به قول خودش دو زاریم جا بیفتد:

«در حال حاضر داوطلبان گروه ریاضی و مهندسی بیشتر به انتخاب رشته‌های علوم کامپیوتر و مهندسی کامپیوتر تمایل پیدا کرده‌اند و مایل هستند به دسته فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری بپیوندند. این موضوع به دلیل وجود و رشد استارتاپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان است چرا که فضای کار تیمی خوب و غیررسمی را ایجاد کرده‌اند که باب پسند نسل امروزیست. این روند یک روند جهانیست و مختص به ایران هم نیست. اما مشکلی که از ریشه وجود دارد به همان کیفیت دانشگاه‌ها برمی‌گردد چرا که منطبق نبودن قابلیت‌های نیروی کار با نیازهای بازار کار را پدید می‌آورد به طوری که فرد عملا تا وارد بازار کار نشود و خودش فرامطالعات دانشگاهی خیلی زیادی نداشته باشد، در این رشته و کارکرد مثبت در آن باز می‌ماند.»

فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری

ناصر باور دارد که مساله فرار مغزها در ایران چند سالی بود که برانداز شده بود و با ظهور کسب‌وکارهای نوپا باعث شده که افراد ایرانی در ینگه دنیا دوباره وارد ایران شوند و ایده‌های جهانی خود را ایرانیزه کنند و با آن ماشین پول بسازند، امری که به گفته او در بسیاری از شرکت‌های فعلی بزرگ حاضر در کشور واقعا رخ داده است:

«ولی مشکل اینجاست که این مساله با وجود مشکلات اخیر دارد روندی برعکس می‌گیرد و توضیح این مشکلات ارزی و تحریم و... از حوصله گزارش شما خارج است و صرفا به گفتن این بسنده می‌کنم که نخبگان ایرانی در رشته‌های فناوری و فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری بسیار زیاد هستند و در شرکت‌های بزرگ ایرانی هم نام آنها را می‌بینیم، دریابیدن آنها هم لزوما به اقدامات دولتی برنمی‌گردد بلکه تفکر و نگاه تمامی مردم و شرکت‌ها و البته خود علاقه‌مندان این حوزه باید عوض شود.»

کیان که سرمنشا جرقه این گزارش است کماکان در همان شرکت خصوصی کار می‌کند و باور دارد که وارد شدن زودتر به این محیط می‌توانست تاثیر بسیار مثبتی روی زندگی حرفه‌ای او بگذارد. او و بسیاری از افراد دیگر باور دارند که دوره‌های فنی و بازار کار بیشتر از دانشگاه به کارشان آمده و این مساله زنگ خطری برای این رشته دانشگاهیست، هرچند از نظر کیان این زنگ خطر این بار درست نواخته می‌شود و شاید واقعا باید فکری اساسی درباره فارغ التحصیلان رشته‌ های کامپیوتری و رشته‌های حوزه فناوری و ایجاد تحولاتی در آن کرد چرا که تحولات این رشته، از همیشه پرسرعت تر است.

مطالب مرتبط

ایرانسل برنده جایزه سال تحول دیجیتال ایران شد

ایرانسل «جایزۀ سال تحول دیجیتال ایران»، تندیس زرین رهبری دیجیتال، تندیس زرین زبدگی دیجیتال و تندیس برنزی نوآوری دیجیتال را در چهارمین دورۀ ارزیابی ملی تحول دیجیتال به دست آورد.در مراسم پایانی این ارزیابی که عصر سه‌شنبه، 14 مرداد ماه 1399 در دانشکدۀ مدیریت دانشگاه تهران به دلیل لزوم موازین بهداشتی با رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی... ادامه مطلب

جریمه وزارت ارتباطات برای اپراتورهای متخلف سنگین‌تر شد

کمیسیون تنظیم مقررات، در مصوبه‌ای که امروز در دولت تصویب شد، اپراتورها را ملزم به توجه به اخطار سازمان تنظیم و بازگرداندن وجوه بسته‌های اینترنت به کاربران کرد؛ نکته مهم این مصوبه اینجاست که حالا وزارت ارتباطات می‌تواند در ازای هر روز تاخیر تا سقف یک دهم درصد از درآمد ناخالص سالیانه‌ی اپراتورها، آن‌ها را... ادامه مطلب

هکرهای منتسب به ایران برای اولین بار در یک حمله سایبری از DoH استفاده کردند

یک گروه هک منتسب به ایران موسوم به Oilrig به اولین گروه هک شناخته شده‌ای تبدیل شد که از پروتکل DNS-over-HTTPS یا DoH در حملاتش استفاده می‌کند.«Vincente Diaz»، از تحلیلگران بدافزار برای آنتی ویروس کسپرسکی می‌گوید گروه هک Oilrig ماه می سال جاری میلادی ابزار جدیدی را به مجموعه ابزارهای خود اضافه کرده است. به... ادامه مطلب

مدیرعامل همراه اول: درآمد ما از اینترنت موبایل تغییری نداشته است

مدیرعامل همراه اول در نامه‌ای به رئیس اداره نظارت بر ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، در خصوص تغییرات اخیر بسته‌های اینترنت همراه اول توضیحاتی داد و تاکید کرد در این تغييرات، هيچگونه نقض مصوبات سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويی يا تخلفی صورت نپذيرفته و این تغییر حتی باعث افزایش درآمد همراه اول نیز نشده... ادامه مطلب

پلیس فتا: فعالیت لایکی در ایران ممنوع است؛ مسئولیت نظرات کاربران با صاحب اکانت است

رئیس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتا ناجا اعلام کرده که فعالیت اپلیکیشن لایکی در ایران ممنوع است و مارکت‌های داخلی مجاز به ارائه این اپلیکیشن نیستند.اپلیکیشن لایکی یکی از جدیدترین شبکه‌های اجتماعی به شمار می‌رود که در همراستا با محبوبیت تیک تاک در دنیا محبوب شده و نوجوانان و جوانان بسیاری... ادامه مطلب

وزارت ارتباطات برای برخورد با اپراتورها اختیارات بیشتری از دولت می‌گیرد

وزیر ارتباطات پس از یک غیبت طولانی در شبکه‌های اجتماعی امروز در گفتگویی با صداوسیما از آخرین وضعیت پیگیری افزایش قیمت بسته‌های اینترنت موبایل گفت.امروز ۱۳ مرداد ماه درست یک ماه از افزایش قیمت و حذف برخی از بسته‌های دو اپراتور همراه اول و ایرانسل (در اپلیکیشن‌ها و نه سایت این اپراتورها) می‌گذرد و با وجود... ادامه مطلب

ویجیاتو

نظرات ۴

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟