فروپاشی ناوگان حمل و نقل عمومی؛ نتیجه افزایش 20 درصدی نرخ تاکسی ها، اتوبوس و مترو

در ایران تاکسی به عنوان یکی از وسایل حمل و نقل به خصوص حمل و نقل عمومی نقش مهمی در صنعت ترابری دارد و توجه، پرداختن به آن و ارتقای کیفیت و کمیت آن در شهرهای امروزی حائز اهمیت است.
بر اساس اظهارات شهردار تهران وضعیت حمل و نقل در پایتخت نامناسب است و منجر به آلودگی و بیماری مردم شده است. این در شرایطی است که رانندگان تاکسی نیز این روزها با مشکلات اقتصادی و معیشتی مواجه شده اند و افزایش شدید قیمت قطعات یدکی امان آن ها را بریده است.

به گفته مدیرعامل اتحادیه تاکسیرانی: کارکرد تاکسی در کشور ما با کشورهای دیگر متفاوت است و شاید عدم توازن بین مدهای حمل و نقل خصوصا آن دسته‌ از مدهایی که به عنوان حمل و نقل عمومی شناخته و تعریف شده‌ اند و شامل اتوبوس ،مترو، BRT و LRT است باعث شده که بار حمل و نقلی عمومی در کشور به دوش تاکسی باشد. در قانون توسعه حمل و نقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت سهمی معادل 25 درصد حمل و نقل شهری به تاکسی اختصاص داده شده است که از بین سایر مدهای حمل و نقل تنها تاکسی است که به سهم تعیین شده در قانون رسیده است.
ضامنی درباره علت این افزایش و کاهش سهم درصدی تاکسی‌ ها در برخی شهرها اظهار کرد: طبیعتا در شهرهایی که مدهای حمل و نقلی دیگر نظیر مترو و اتوبوس و…ضعیف است بار اصلی حمل و نقل بر عهده تاکسی است، از این رو می‌ توان گفت تاکسی نقش ویژه‌ ای در مباحث حمل و نقلی در کشور ایفا می‌ کند.

در حقیقت در دنیا از تاکسی به عنوان حمل و نقل خصوصی یاد می‌ شود اما در کشور ما چون تعیین کرایه‌ ها توسط شهرداری ‌ها انجام می شود و دولت توسط فرمانداری بر آنها نظارت دارد کرایه‌ ها تقریبا مناسب است و عملا کار کردی نزدیک به حمل و نقل عمومی دارد. در حقیقت در دنیا تاکسی به عنوان خدماتی لوکس شناخته می شود و کرایه های آن نیز متناسب با خدمات ارائه شده به صورت رقابتی و براساس عرضه و تقاضا مشخص می‌ شود، اما در کشور ما قیمت‌ ها کنترل شده و تاکسی جایگاه ویژه ‌ای در صنعت حمل و نقل عمومی دارد.

به گفته وی، در کلان‌ شهرها و شهرهای بزرگ که مدهای دیگر حمل و نقلی تا حدودی توسعه پیدا کرده است، تاکسی سهم 24 تا 25 درصدی دارد؛ اما هرچه شهرها کوچکتر می‌ شوند قاعدتا کارکرد تاکسی بیشتر خواهد شد و گاهی نیز به تک مدل حمل و نقلی تبدیل می‌ شود. در حقیقت ممکن است در شهرهای کمتر از 150 هزار نفر جمعیت، اتوبوس کم و مینی ‌بوس هم برای تردد حومه‌ ای استفاده شود و عمده تمرکز حمل ‌و نقل بر روی تاکسی باشد.
مدیرعامل اتحادیه تاکسیرانی شهری کشور همچنین درباره تعداد تاکسی‌ های فعال در کل کشور و تعداد تاکسی‌ هایی که برای رسیدن به نقطه مطلوب در حمل و نقل عمومی نیاز است، گفت: حدود 330 هزار تاکسی در کشور داریم. تاکسی‌ ها تعریف مشخصی دارند و به خودروهایی گفته می شود که پلاک آنها “ت” یعنی پلاک مرتبط با حمل ‌و نقل عمومی است. پلاک‌ های عمومی درون شهری زرد رنگ هستند. از این 330 هزار تاکسی 250 هزار تاکسی در شهرهای بالای 100 هزار نفر و مابقی نیز در شهرهای کمتر از 80 هزار نفر فعالیت می‌ کنند. با توجه به میانگین سهم درصدی تاکسی‌ ها در کشور، تعداد تاکسی موجود در کشور متناسب است. یعنی میانگین کشوری این را نشان می‌ دهد که نیازی به تاکسی نیست و یا اگر هم نیازی باشد حدود 10درصد وضع موجود است که آن هم به مرور و متناسب با توسعه شهرها اضافه خواهد شد.

تاکسی های فرسوده جایگزین نمی شوند

در شرایط فعلی اگر مباحث مربوط به انباشت فرسودگی ناوگان را کنار بگذاریم و با فرض اینکه میزان نوسازی تاکسی‌ های فرسوده در حد نرمال بوده و حتی به صفر برسد، سالانه حدود 15 هزار تا 20 هزار دستگاه تاکسی نیاز داریم. به عبارت دیگر حدود 15 هزار تا 20 هزارتاکسی سالانه برای زمانی صادق است که انباشت فرسودگی نداشته باشیم.

این در حالیست که کارآیی تاکسی با خودروی شخصی متفاوت است. تاکسی بایستی روزانه 200  کیلومتر به طور میانگین پیمایش کند؛ اما خودروی شخصی شاید روزی 20 کیلومتر در سطح شهر پیمایش داشته باشد. بنابراین طراحی تاکسی‌ ها و طراحی خودرو باید متناسب با عملکرد و کارآیی آنها باشد.

برهمین اساس در برخی کشورهای دنیا خطوط ویژه تولید تاکسی دارند. به طور مثال در کشورهایی که سالانه به 10 هزار خودرو نیاز باشد خط تولید اختصاصی راه‌ اندازی می ‌شود. اما در کشور ما اینگونه نیست و بایستی با شرکت‌ های خودروساز موجود وارد مذاکره شویم که البته هرچه با آنها مذاکره کردیم راه به جایی نبردیم.

به نظر می رسد که آنها تصور دارند تاکسیرانی مشتری دائمی و با گارانتی آنها هست، در حالی که این مشتری است که به آنها مراجعه خواهد کرد. در حقیقت بحث رقابتی وجود ندارد و به نوعی این حوزه اسیر انحصار شده است.

حمل و نقل عمومی

اما در پی مشکلات اخیر صنعت خودرو کشور، عملا طرح های مربوط به تعویض خودروهای فرسوده نیز به حالت تعلیق در آمده اند و رانندگان تاکسی های فرسوده، ماه هاست که در انتظار جایگزین شدن خودروهای خود هستند.

مسئله وقتی پر رنگ تر می شود که بدانیم قیمت قطعات یدکی نیز ظرف یک سال گذشته رشدی 3 تا 5 برابری را تجربه کرده است. برای مثال قیمت لنت ترمز پراید از حدود 20 هزار تومان به بالای 70 هزار تومان افزایش داشته و قیمت دیسک و صفحه نیز از حدود صد هزار تومان به بیش از 450 هزار تومان رسیده است. این مسئله باعث شده تا برخی از رانندگان توان تعمیر و نگهداری از خودروهای خود را نداشته باشند و حتی در صورت بروز مشکلات سنگین (نظیر تعمیرات موتور) از چرخه حمل و نقل خارج شوند.

در چنین شرایطی اما افزایش 20 درصدی نرخ کرایه تاکسی که البته تناسب چندانی نیز با نرخ تورم عمومی کشور ندارد، نمی تواند پاسخگوی افزایش هزینه های سرویس و نگهداری از خودروها باشد و مشکلات عدیده ای را برای رانندگان زحمت کش سرویس های حمل و نقل عمومی ایجاد می کند.

البته این مشکل محدود به تاکسی ها نیست و سایر انواع حمل و نقل عمومی را نیز شامل می شود. اما رانندگان تاکسی به سبب ماهیت فعالیت خصوصی خود، بیشتر در معرض آسیب های ناشی از تورم قرار دارند و ادامه چنین روندی می تواند به تهی شدن خیابان های از تاکسی های زرد رنگ و افزایش نرخ کرایه های مسافرکش های شخصی و فعالیت بیشتر تاکسی های اینترنتی و...منجر شود.

مطالب مرتبط

نصب برچسب‌های دو نرخی در تاکسی‌های پایتخت/ سوار کردن 4 مسافر غیر قانونی شد

قیمت بلیط مترو و نرخ کرایه تاکسی طی سال های اخیر همواره بین 20 تا 25 درصد افزایش را تجربه کرده است و در مورد سال 99 نیز این رویه به قوت خود باقی خواهد بود. براساس مصوبه کمیسیون حمل و نقل شورای شهر تهران برای سال 99 نیز افزایش قیمت 25 درصدی برای نرخ... ادامه مطلب

شرایط پرداخت تسهیلات 6 میلیون تومانی به رانندگان تاکسی اعلام شد

شیوع کرونا به صنعت حمل‌و‌نقل عمومی آسیب فراوانی زده و تاکسی‌ها از جمله  کسب‌و‌کارهای آسیب‌پذیر در این حوزه به شمار می‌روند. براساس برخی برآوردها، درآمد تاکسی های خطر در اثر شیوع کرونا تا 70 درصد کاهش پیدا کرده است و این درحالیست که در همین مدت هزینه نگهداری از خودرو به شکل چشمگیری افزایش یافته و... ادامه مطلب

تمهیدات تاکسیرانی برای پیشگیری از شیوع کرونا ویروس

در حال حاضر واکسنی برای پیشگیری از ویروس کرونا تولید نشده است. بنابراین، بهترین راه پیشگیری این است که در معرض این ویروس قرار نگیریم. ویروس کرونا مانند سایر ویروس ها (مثل سرماخوردگی) وقتی فرد سرفه می کند یا عطسه می کند، از طریق قطرات گسترش می یابد. همچنین هنگامی که شخصی یک سطح آلوده مانند... ادامه مطلب

تاکسی های فرسوده دوگانه سوز می‌ شوند؛ طرحی برای اتلاف منابع ملی

رشد خودروهای فرسوده در کشور و به ویژه شهر تهران در آینده نزدیک به یک مشکل بزرگ و اساسی تبدیل خواهد شد که البته تاکنون در عمل نیز جدی گرفته نشده است. در هفته گذشته شورای اقتصاد در جلسه ‌ای فوق‌العاده طرحی تصویب کرد که هدف آن حمایت و کاهش هزینه‌های حمل و نقل عمومی... ادامه مطلب

پرواز ایرتاکسی در آسمان ایران؛ تاکسی هوایی فرودگاه امام جدی شد

به دلیل محدودیت ناوگان هوایی، بخش بزرگی از فرودگاه ها دارای ظرفیت خالی هستند که البته به دستور وزیر راه و شهرسازی، توسعه هوانوردی عمومی با هواپیماهای سبک و کوچک با عنوان ایر تاکسی را در دست اقدام است.معاون هوانوردی و امور بین ‌الملل سازمان هواپیمایی در این باره اعلام کرد: «متقاضیان می‌توانند برای احداث... ادامه مطلب

تعویض کاتالیست تاکسی ‌ها در مراکز معاینه فنی امکان پذیر شد

چند سالی است که پلیس راهنمایی رانندگی داشتن برگه معاینه فنی خودرو را برای رانندگان و همراه داشتن آن را الزامی کرده است. البته نکته‌ای را باید دانست که این معاینه برای خودروهایی با بیشتر از ۵ سال عمر است و خودروهایی که کمتر از ۵ سال از تولیدشان می‌گذرد نیازی به داشتن و حمل... ادامه مطلب

نظرات ۶

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟