یادداشت: تجاری سازی فناوری کلید توسعه اقتصادی

نویسنده این یادداشت «نسیم توکل»، کارآفرین نمونه در سامانه انتخاب مردمی معاونت زنان ریاست جمهوری است.

بنگاه‌های اقتصادی نقشی اصلی در تولید و اشتغال زایی دارند. بنابراین تاسیس بنگاه یا کارآفرینی،‌ نقشی محوری در اقتصاد هر کشور دارد. نقش بنگاه‌ها در اقتصاد، ایجاد ارزش افزوده است و نقش دولت فراهم کردن محیط مناسب برای فعالیت بنگاه‌ها است. شواهد نشان می‌دهد که در این تقسیم بندی کارآفرینان از نقش‌آفرینی دولت رضایتی ندارند.

با نگاهی به گذشته، کسب‌وکار و بنگاهداری در اقتصاد ایران، فراز و فرودهای بسیاری داشته است. در ابتدا دهه 60 که موج ملی‌شدن صنایع بزرگ و بدبینی نسبت به سرمایه‌داری به راه افتاد، کارآفرینی و بنگاهداری با تنگنا و محدودیت‌های زیادی روبه‌رو شد. انعکاسی از فضای آن دوران را می‌توان در قانون اساسی مصوب سال 1358 دید که بخش خصوصی را از ورود به صنایع و معادن بزرگ،‌ بانکداری و انرژی محروم کرد و نقش آن را در حد یک بخش مکمل دولت تعریف نمود. دیدگاه‌های اقتصادی آن دوره با گذر زمان تعدیل و اصلاح شد. با ورود به دهه 70 تمرکز دولت بر بازسازی اقتصاد کشور و توسعه زیرساخت‌ها معطوف شد و لزوم مشارکت گسترده بخش خصوصی در اقتصاد، بیش از قبل احساس شد. کارایی پایین دولت در بنگاهداری و نیاز به سرمایه و مدیریت کارآفرینان بخش خصوصی باعث شد در دهه 80 گام‌های بزرگی برای مشارکت بخش خصوصی برداشته شود.

کارآفرینان ایران با چالش‌های متعددی در ایجاد ارزش افزوده روبه‌رو هستند اما دخالت مستقیم دولت در قیمت‌گذاری‌ به مشکلات کسب‌وکارها افزوده است. دخالت دولت در قیمت‌گذاری نهاده‌های تولید، با سیگنال‌دهی نادرست به سرمایه‌گذاران باعث سرمایه‌گذاری‌های مازاد در بخش‌های مزیت‌دار مثل مسکن، ارز ، طلا و افزایش نقدینگی در بخش‌های اقتصادی در نهایت سبب ایجاد ظرفیت‌های خالی و تعطیلی بنگاه‌های اقتصادی می‌شود. از طرف مقابل، قیمت‌گذاری کالا و خدمات و سرکوب قیمت‌ها، باعث کاهش حاشیه سود بنگاه‌ها و کاهش انگیزه کارآفرینان برای سرمایه‌گذاری و تولید می‌شود.

دولت نقش مهمی در شکل دادن به قوانین بازی برای کارآفرینان ایفا می‌کند. در واقع، سیاست‌های دولت باعث شکل دهی به محیط کسب و کار می‌شود و تاثیرگذاری فراوانی بر آن دارد. سیاست‌های دولت در شرایط فعلی به جهت توسعه کارآفرینی باید از الگو دیگر کشورها بهره گیرد که در آن به اهداف: اصلاح نظام اداری و ساده سازی مراحل آن، تدوین خط مشی‌های مالیاتی، ارتقا آموزش کارآفرینی، اطلاع رسانی و ایجاد فرصت‌های برابر و قابل دسترس در بنگاه‌های موجود و ایجاد کسب و کارهای جدید توجه شده است. در این راستا، دولت می‌تواند برای ارائه کمک‌های مالی از یارانه‌ها و وام‌های ترجیحی با سیاست‌های مالی مساعد استفاده کند تا بتواند نقش اصلی و مهم خود را در جهت رفع موانع بنگاه‌داری ایفا کند.

همان‌طور که بارها مورد آزمون قرار گرفته است، حمایت‌های مستقیم دولتی و ایجاد شرایط انحصاری برای بنگاه‌های اقتصادی، شرکت‌ها را از دغدغه‌هایی مانند کاهش هزینه تمام‌شده و تلاش برای نوآوری بی‌نیاز کرده است. صنایع داخلی اغلب در رقابت با قیمت پایین یا کیفیت بالای محصولات وارداتی، بسیار آسیب‌پذیر هستند و تاکنون بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی داخلی را حمایت‌های مستقیم دولتی پابرجا نگه داشته است؛ حمایت‌هایی از جنس دسترسی به بازار انحصاری داخلی، برخورداری از انرژی و سوخت ارزان، عدم نگرانی از بابت رعایت استانداردهای اجباری، انواع رانت‌های دولتی و حمایت‌هایی مانند دریافت تسهیلات بانکی ارزان.

در حالی که، ‌توان تسهیلات‌دهی بانک‌ها کاهش یافته است و با وجود افزایش نسبت نقدینگی به تولید ناخالص داخلی به دلیل مشکلات ساختاری نظام بانکی بنگاه‌های اقتصادی با مسأله تامین مالی تولید گریبانگیر هستند. عواملی مانند نرخ سود بالای تسهیلات و انجماد مالی بانک‌ها، بنگاه‌های اقتصادی را با مشکل دسترسی به منابع مالی و تامین مالی تولید روبه‌رو کرده است. جدای از موانع و تنگناهای داخلی، تحریم‌های بین‌المللی نیز موانع و مشکلاتی را برای واردات مواد اولیه و ماشین‌آلات، صادرات محصولات، ارتباط نظام بانکی و بیمه کشور با نظام مالی بین‌المللی و جذب سرمایه خارجی به وجود آورده است.

در نهایت، آنچه می‌تواند به عنوان راهکاری برای گشایش اقتصادی یا کاهش فشارها بر تولیدکنندگان و کارآفرینان مطرح شود «تجاری سازی فناوری» است. به معنای فرآیند تغییر دانش به محصولات و خدمات که روشی بسیار موثر برای انتقال عقاید از ذهن یا آزمایشگاه به جامعه و دنیایی گسترده تر است. در واقع دولت با دادن آدرس درست به بنگاه‌های بزرگ و قدیمی سرمایه‌گذارانی که در مرحله سنی نگهداری هستند و به حداکثر پیشرفت‌های شغلی نایل شده‌اند را به سرمایه گذاری و کمک به گروه‌های جوان و شرکت‌های نوپا علاقمند کند. شرایطی را به وجود بیاورد تا این مدیران پخته بتوانند به عضویت هیئت مدیره این شرکت‌های نوپا و استارتاپ‌ها درآمده و از این طریق آنها را به رشد و شکوفایی اقتصادی برسانند.

در این وانفسای اقتصادی باید علم بازار و تجربه نوین را در کنار یکدیگر قرار داد و با تغییر جهت سیاست گذاری علاوه بر کاهش نقدینگی در بازارهای مسکن، طلا و ارز فرصت‌های جدید شغلی ایجاد کرد تا برنامه توسعه اقتصادی در مسیر خود قرار گیرد.

مطالب مرتبط

به لطف اپل، ارزش سهام کمپانی TSMC به بالاترین حد تاریخش رسیده است

گزارش های اقتصادی نشان می دهد بزرگترین چیپ ساز مستقل دنیا، TSMC، در سال 2016 در حدود 32 درصد رشد ارزش سهام داشته و به بالاترین حد خود در تاریخ رسیده است.این کمپانی بزرگ که در حال حاضر نزدیک به 156 میلیارد دلار ارزش دارد، حدود 16 درصد از ارزش سهام بازار کشور تایوان را در اختیار... ادامه مطلب

کمپانی Japan Display احتمالا از سال 2018 نمایشگرهای AMOLED برای آیفون تولید می کند

بسیاری از شایعات حاکی از آن اند که اپل از سال 2018 یا 2019، به استفاده از نمایشگرهای AMOLED در موبایل آیفون روی خواهد آورد. تا به امروز، دو کمپانی سامسونگ و ال جی، به عنوان سردمداران تکنولوژی مورد بحث، از کاندیداهای اصلی تولید این نمایشگر برای اپل به شمار می رفتند.اما به گزارش رویترز،... ادامه مطلب

واقعیت مجازی به مقابله با ترس از MRI در کودکان کمک می کند

عملیات پزشکی تصویربرداری با تشدید مغناطیسی موسوم به MRI ممکن است تجربه ای ترسناک و ناخوشایند باشد؛ به خصوص برای کودکان.پروسه انجام این روش پرتونگارانه به گونه ای است که فرد روی تختی دراز کشیده و به داخل دستگاهی تونل مانند فرستاده می شود و در حین شنیدن اصوات بلند و آزاردهنده ای، مورد تحلیل... ادامه مطلب

درآمد بازی های موبایل در کانادا در حال پیشی گرفتن از نمونه های مبتنی بر کنسول است

انجمن اپلیکیشن های سرگرمی کانادا، هر سال گزارشی به نام «واقعیت های اساسی» منتشر می کند و در آن نتیجه بررسی وضعیت بازار بازی های ویدئویی در این کشور را به صورت آماری در اختیار علاقه مندان قرار می دهد.بر اساس آمار امسال ESAC، درآمد توسعه دهنده های بازی از کنسول های ویدئویی در سال... ادامه مطلب

مشخصات دوربین اصلی گلکسی نوت 7 سامسونگ فاش شد

وب سایت Zauba که بر صادرات و واردات کشور هند نظارت می کند، اطلاعات متعددی را در مورد گلکسی نوت 7 سامسونگ منتشر کرده که از بین آنها می توان به مواردی همچون وجود اسکنر عنبیه چشم، ساختار ضد آب، و صفحه نمایش 6 اینچی اشاره کرد. البته ظاهراً در مورد آخر اشتباهی رخ داده،... ادامه مطلب

استیون هاوکینگ: تکنولوژی اقشار متوسط جهان را نابود می کند

اکثر مدیران حوزه تکنولوژی بر این باور هستند که با فعالیت های خود و پیشرفت روزمره این صنعت، جهان را به محلی بهتر و زیباتر تبدیل می کنند؛ اما در این بین افرادی نیز وجود دارند که عقیده ای کاملاً مخالف دارند.«استیون هاوکینگ» یکی از نخبگان دانش دنیا که معمولاً به اظهار نظر در مورد نگرانی... ادامه مطلب

نظرات ۰

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود
x

رمزتان را گم کرده‌اید؟