چرا آمار نت بلاکس از وضعیت اینترنت موبایل ایرانسل اشتباه است؟

پس از نزدیک به یک هفته قطع سراسری اینترنت کشور طی روزهای اخیر، به تدریج شاهد وصل شدن اینترنت ثابت شرکت ها و سپس برقراری اتصال اینترنت مشترکین خانگی اینترنت ثابت (ADSL) بودیم. در این مدت سایت نت بلاکس به عنوان مرجع بررسی وضعیت ارتباط اینترنت بر سر زبان ها افتاد. اکنون این سایت نشان می دهد که مشترکین اینترنت ایرانسل به طور کامل به شبکه بین المللی متصل شده اند، اما همان طور که می دانیم و می دانید، چنین چیزی صحت ندارد.

سناریویی که مطرح می شود، این است که نتبلاکس به طور دقیق نمی تواند اتصال مشترکین نهایی به اینترنت بین الملل را ارزیابی کند. برای شفاف شدن این وضعیت، باید ابتدا کمی در مورد ساختار شبکه توضیح بدهیم.

چگونه به اینترنت وصل می شویم؟

هر دستگاه برای ارتباط با اینترنت نیاز به یک آدرس IP دارد. محدوده آدرس های IP که برای شبکه های محلی، مثلاً داخل یک سازمان، شرکت یا منزل (آی‌پی های خصوصی) استفاده می شود با آدرس های عمومی که در اینترنت به کار می روند، تفاوت دارد. به عبارتی می توان گفت که دستگاه های موجود در یک شبکه محلی می توانند با دیگر دستگاه های موجود در همان شبکه ارتباط برقرار کنند اما برای ارتباط با خارج از شبکه و در سطح اینترنت نیاز به یک آدرس آی پی عمومی است که پل اتصال شبکه محلی به دنیای اینترنت می شود.

تعداد آدرس های آی پی عمومی (Public IP) محدود هستند و توسط نهادهای بین المللی به شبکه های محلی تخصیص داده می شوند تا امکان ارتباط این شبکه ها با اینترنت فراهم شود. اما این که شبکه های مختلف چگونه از طریق اینترنت با هم ارتباط برقرار می کنند ساز و کار ویژه ای دارد. هر گروه از دستگاه ها که توسط یک سازمان مستقل مدیریت می شوند سیستم خود مختار یا به اختصار «AS» نام دارند. زمانی که دو AS با هم ارتباط برقرار می کنند از پروتکل BGP برای مسیریابی بسته های داده استفاده می کنند. هر AS یک شماره مستقل (ASN) دارد که برای مسیریابی داده ها به بیرون از شبکه AS تخصیص داده شده اند. با استفاده از BGP امکان شناسایی شماره های هر AS فراهم شده و بهترین مسیر انتقال داده ها مشخص می شود.

به طور خلاصه می توان این طور گفت که مسیریاب های شبکه به این طریق همسایگی هایی را بین شبکه ها ایجاد می کنند تا اطلاعات از مبدأ به مقصد برسد. هر همسایه تمامی مسیرهایی که در هر شبکه را می شناسد مدیریت کرده و تمامی اطلاعات مرتبط با آن را به همسایه مجاور خود (یا به عبارتی AS دیگر) می دهد یا لیست آی‌پی های عمومی که یک AS از آن مطلع است در اختیار همسایه های دیگر قرار می گیرد و همه ASها بتوانند با هم ارتباط برقرار کنند.

نتبلاکس چه می کند؟

ظاهراً نتبلاکس تعداد آدرس هایی که توسط یک ASN از طریق BGP به همسایگان اطلاع داده می شود (یا به عبارتی ادورتایز می شود) را با تعداد آدرس های شرایط عادی وصل بودن اینترنت می سنجد. به این ترتیب متوجه می شود که در مقایسه با قبل چه تعداد از آی‌پی ها به اینترنت دسترسی دارند و چه تعداد قطع شده اند. مثلاً یک شبکه خاص در یک کشور در شرایط قطع اینترنت، تنها 10 درصد از آی‌پی های خود را ادورتایز می کند و نتبلاکس در می‌یابد که نود درصد کاربران قطع شده اند.

اما از سوی دیگر، شبکه ها از تکنیک NAT یا «ترجمه آدرس شبکه» برای تبدیل کردن آدرس های خصوصی داخل یک شبکه محلی به آدرس عمومی استفاده می کنند تا بسته های داده در شبکه های محلی از آدرس خصوصی استفاده کنند، اما برای انتقال به بیرون از آدرس عمومی. همین موضوع موجب می شود دستگاه های خارج از شبکه نتوانند آدرس خصوصی هر دستگاه داخل شبکه را ببینند و آنها را پینگ کنند. به دلیل وجود NAT، اجازه پینگ کردن کاربران داخل شبکه محلی از بیرون داده نمی شود.

به نظر می رسد نتبلاکس هم که بر اساس پینگ کردن آی پی ها کار می کند، نمی تواند میلیون ها کاربر داخل شبکه های محلی را ببیند و تنها امکان پینگ کردن آی‌پی های عمومی را دارد. تمامی این ها در حالی است که چنین روشی نمی تواند برای تشخیص تعداد کاربران متصل به شبکه به کار برود؛ چرا که تنها لبه های شبکه با آدرس آی پی عمومی قادر به ردیابی از طریق نت بلاکس هستند در حالی که در پشت آن، ممکن است هزاران کاربر هیچ دسترسی به اینترنت نداشته باشند.

با این حساب می توان گفت بخش اعظم روترهای شبکه ایرانسل با آدرس عمومی، به اینترنت جهانی دسترسی دارند، یا حداقل پینگ می شوند و پینگ می گیرند. در این صورت به محض صدور مجوز برقراری اینترنت همراه از سوی مراجع ذیصلاح، ایرانسل می تواند دسترسی اینترنت تمام مشترکانش را برقرار سازد.

از آنجا که نتبلاکس اطلاعات دقیقی در مورد نحوه بررسی ارتباط اینترنت کاربران ارائه نکرده، تنها می توان به حدس و گمان بسنده کرد. مواردی که گفتیم تنها یک سناریوی محتمل برای وضعیت کنونی محسوب می شوند. سؤال اینجاست که چرا اپراتورهای دیگر از راهکار ایرانسل برای اعلام آدرس های عمومی استفاده نکرده اند، یا چرا در زمان برقراری ارتباط مشترکین ADSL شاهد افزایش معقول اتصال اینترنت کاربران بودیم. در حال حاضر نمی توان به این سؤالات جواب داد؛ فقط باید امیدوار باشیم که به زودی ارتباط کاربران موبایل کشورمان هم برقرار شود؛ مشترکینی که در شرایط عادی بخش قابل توجهی از ترافیک شبکه را به خود اختصاص می دهند.

مطالب مرتبط

MTN با فروش سهام ایرانسل از بازار ایران خارج می‌شود

کمپانی MTN Group که ۴۹ درصد از سهام ایرانسل را در اختیار دارد، از تصمیم خود برای خروج از بازار خاورمیانه و ایران خبر داده است. دلیل این تصمیم کاهش جذابیت‌های این منطقه به خاطر افت سودآوری و تحریم‌های غرب عنوان شده است.MTN یکی از بازیگران اصلی در بازار ارتباطات خاورمیانه و آفریقا است و در... ادامه مطلب

ایرانسل برنده جایزه سال تحول دیجیتال ایران شد

ایرانسل «جایزۀ سال تحول دیجیتال ایران»، تندیس زرین رهبری دیجیتال، تندیس زرین زبدگی دیجیتال و تندیس برنزی نوآوری دیجیتال را در چهارمین دورۀ ارزیابی ملی تحول دیجیتال به دست آورد.در مراسم پایانی این ارزیابی که عصر سه‌شنبه، 14 مرداد ماه 1399 در دانشکدۀ مدیریت دانشگاه تهران به دلیل لزوم موازین بهداشتی با رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی... ادامه مطلب

جریمه وزارت ارتباطات برای اپراتورهای متخلف سنگین‌تر شد

کمیسیون تنظیم مقررات، در مصوبه‌ای که امروز در دولت تصویب شد، اپراتورها را ملزم به توجه به اخطار سازمان تنظیم و بازگرداندن وجوه بسته‌های اینترنت به کاربران کرد؛ نکته مهم این مصوبه اینجاست که حالا وزارت ارتباطات می‌تواند در ازای هر روز تاخیر تا سقف یک دهم درصد از درآمد ناخالص سالیانه‌ی اپراتورها، آن‌ها را... ادامه مطلب

هکرهای منتسب به ایران برای اولین بار در یک حمله سایبری از DoH استفاده کردند

یک گروه هک منتسب به ایران موسوم به Oilrig به اولین گروه هک شناخته شده‌ای تبدیل شد که از پروتکل DNS-over-HTTPS یا DoH در حملاتش استفاده می‌کند.«Vincente Diaz»، از تحلیلگران بدافزار برای آنتی ویروس کسپرسکی می‌گوید گروه هک Oilrig ماه می سال جاری میلادی ابزار جدیدی را به مجموعه ابزارهای خود اضافه کرده است. به... ادامه مطلب

مدیرعامل همراه اول: درآمد ما از اینترنت موبایل تغییری نداشته است

مدیرعامل همراه اول در نامه‌ای به رئیس اداره نظارت بر ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، در خصوص تغییرات اخیر بسته‌های اینترنت همراه اول توضیحاتی داد و تاکید کرد در این تغييرات، هيچگونه نقض مصوبات سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويی يا تخلفی صورت نپذيرفته و این تغییر حتی باعث افزایش درآمد همراه اول نیز نشده... ادامه مطلب

پلیس فتا: فعالیت لایکی در ایران ممنوع است؛ مسئولیت نظرات کاربران با صاحب اکانت است

رئیس مرکز تشخیص و پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتا ناجا اعلام کرده که فعالیت اپلیکیشن لایکی در ایران ممنوع است و مارکت‌های داخلی مجاز به ارائه این اپلیکیشن نیستند.اپلیکیشن لایکی یکی از جدیدترین شبکه‌های اجتماعی به شمار می‌رود که در همراستا با محبوبیت تیک تاک در دنیا محبوب شده و نوجوانان و جوانان بسیاری... ادامه مطلب

نظرات ۳۱

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟