آیا ویروس کرونا در بدن پنهان می‌شود؟

همزمان با بهبودی بیماران مبتلا به ویروس کرونا، سوالی که ذهن بسیاری از افراد را درگیر کرده این است که این ویروس توانایی «پنهان شدن» در بدن افراد بهبودیافته را دارد؟ اگر پاسخ مثبت است آیا این موضوع می‌تواند دلیلی بر ماندگاری برخی از نشانه‌های کووید-۱۹ بوده و یا خطر انتقال ویروس به دیگران حتی پس از بهبودی را به دنبال داشته باشد؟

«ویلیام پتری» (William Petri)، پزشک-محقق بیماری‌های عفونی از دانشگاه ویرجینیا به منظور رسیدن به سوالات فوق به طور مختصر در مورد دانسته‌های کنونی بشر از کووید-۱۹ مزمن یا پایدار و دیگر ویروس‌های پنهان شونده صحبت کرده است.

عفونت ویروسی پایدار یا مزمن چیست؟

عفوونت ویروسی پایدار یا مزمن تا ماه‌ها و حتی سال‌ها در بدن باقی می‌ماند. در طول این دوره ویروس به طور پیوسته اما به مقدار کم تکثیر می‌یابد. این عفونت‌ها معمولاً در ارگان‌های ایمنی گریز (Immune Privileged Sites) رخ می‌دهند.

malltina
منظور از ارگان‌های ایمنی گریز چیست؟

قسمت‌هایی در بدن وجود دارند که دسترسی سیستم ایمنی به آنها کمتر بوده و بنابراین ریشه کن کردن عفونت ویروسی در آنها سخت‌تر خواهد بود. این مناطق شامل سیستم عصبی مرکزی، بیضه‌ها و چشمان می‌شوند. یکی از مزایای سیستم ایمنی گریز این است که از آسیب رسیدن به بخش‌های مهمی مثل مغز بر اثر التهاب ناشی از مبارزه سیستم ایمنی با عفونت جلوگیری می‌کند.

ورود به منطقه ایمنی گریز نه تنها برای سیستم ایمنی سخت است، بلکه افزایش پروتئین‌های ملتهب کننده را نیز محدود می‌کند. افزایش التهاب به از بین بردن عامل بیماری زا کمک می‌کند، اما در عین حال می‌تواند به ارگان‌هایی مثل چشم، مغز یا بیضه‌ها آسیب بزند. نتیجه چنین سیستمی محدود شدن التهاب و پایداری عفونت در بدن است.

عفونت نهفته در برابر عفونت ویروسی پایدار

روش دیگری وجود دارد که به ویروس‌ها توانایی پنهان شدن در بدن و فعالیت مجدد را می‌دهد. عفونت ویروسی نهفته زمانی رخ می‌دهد که ویروس درون سلول وجود دارد اما غیرفعال مانده و تکثیر پیدا نمی‌کند. در ویروس نهفته کلیت ژنوم ویروسی وجود داشته و ویروس می‌تواند با پایان دوره نهفتگی تکثیر پیدا کرده و فعال شود.

ویروس نهفته می‌تواند ماه‌ها و دهه‌ها پس از عفونت اولیه فعال شده و ویروس‌های عفونی ایجاد کند. آبله مرغان یکی از بیماری‌های نهفته است که با وجود از بین رفتن توسط سیستم ایمنی می‌تواند پس از چندین دهه دوباره فعال شده و فرد را به زونا مبتلا کند.

خوشبختانه امروزه آبله مرغان و زونا با واکسیناسیون قابل پیشگیری هستند، اما مبتلا شدن به ویروسی با قابلیت عفونت نهفته به معنای ماندگاری عفونت در بدن برای باقی طول عمر است.

ویروس چگونه می‌تواند به عفونت نهفته تبدیل شود؟

ویروس‌های هرپس (Herpes) رایج ترین عفونت‌های ویروسی با قابلیت نهفتگی هستند. خانواده بزرگی از ویروس‌ها وجود دارند که ماده ژنتیکی یا ژنوم آنها توسط DNA (برخلاف RNA در ویروس کرونا) رمزگذاری می شود. ویروس های هرپس شامل ویروس آبله مرغان و ویروس‌های سمپلکس ۱ و ۲ می‌شود که به ترتیب سبب تب‌خال لب و تب‌خال تناسلی می‌شوند.

دیگر ویروس‌های هرپس مثل ویروس اپشتین-بار (Epstein–Barr virus) عامل بیماری‌های مونونوکلئوز عفونی و سیتومگالوویروس (Cytomegalovirus) قابلیت دوباره فعال شدن پس از نهفتگی را دارند.

رتروویروس‌ها (Retrovirus)، خانواده دیگری از ویروس‌هایی هستند که توانایی نهفتگی را داشته اما مکانیزم نهفتگی در آنها با ویروس‌های هرپس فرق دارد. رتروویروسی مثل HIV که عامل بیماری ایدز است، می‌تواند یک کپی از ژنوم خود را درون DNA انسان که بخشی از ژنوم انسانی است وارد کند. ویروس در این قسمت برای همیشه در وضعیت نهفته باقی بماند، چون ژنوم ویروس با هر بار همتاسازی DNA و تقسیم سلول کپی می‌شود.

سیستم ایمنی به سختی می‌تواند ویروس‌های که درون بدن نهفته می‌شوند را از بین ببرد، چون در طول دوره نهفتگی سطح تولید پروتئین‌های ویروسی درون سلول‌های آلوده بسیار کم بوده و یا اصلاً رخ نمی‌دهد، بنابراین عفونت از نگاه سیستم ایمنی پنهان می‌شود. خوشبختانه ویروس کرونا عفونت نهفته درون بدن ایجاد نمی‌کند.

آیا امکان انتقال ویروس کرونا از طریق رابطه جنسی از مرد بهبودیافته وجود دارد؟

محققان با انجام تحقیقی محدود وجود ویروس کرونا را در مایع منی یک چهارم از بیماران در دوره فعال عفونت و در کمتر از ۹ درصد از بیماران بهبودیافته شناسایی کردند. در این تحقیق RNA ویروسی شناسایی شد، اما مشخص نیست این RNA متعلق به ویروس عفونت زا و یا مرده است و اگر متعلق به ویروس زنده است آیا امکان بیمار کردن فرد از طریق رابطه جنسی را دارد یا خیر. همچنان سوالات زیادی بدون پاسخ مانده‌اند.

ابولا تفاوت‌های بسیاری با ویروس کرونا دارد اما محققان از آن به عنوان یکی از نمونه‌های عفونت پایدار در مناطق ایمنی گریز یاد می‌کنند. در برخی از بیماران ویروس ابولا می‌تواند تا ماه‌ها پس از بهبودی در مناطق ایمنی گریز بدن دوام بیاورد.

در چشمان، بیضه‌ها، جفت جنین و سیستم عصبی مرکزی بهبود یافتگان ابولا عفونت پایدار شناسایی شده است. سازمان جهانی بهداشت به مردانی که از ابولا بهبود یافته اند توصیه می‌کند تا هر سه ماه یکبار مایع منی خود را آزمایش کنند. علاوه بر این پزشکان توصیه می‌کنند تا اینگونه افراد تا ۱۲ ماه پس از بهبودی و یا منفی اعلام شدن آزمایش ابولا مایع منی برای دو مرتبه از رابطه جنسی خودداری کنند.

جنبه‌های مختلفی در مورد ویروس کرونا هنوز ناشناخته باقی مانده اند، بنابراین به تحقیقات بیشتری نیاز است تا همانند ابولا توصیه‌های پزشکی پیشگیرانه را صادر کرد.

آیا ماندگاری علایم کووید-۱۹ پس از بهبودی به دلیل پایداری ویروسی است؟

روند بهبودی در بیماران مبتلا به کووید-۱۹ به کندی و با تأخیر صورت می‌پذیرد و علایمی مثل سرفه، تنگی نفس و خستگی را شامل می‌شود. به نظر نمی‌رسد این علایم به دلیل پایداری ویروسی باشند چرا که از ارگان‌های ایمنی گریز ناشی نمی‌شوند.

علایم کرونا پس از بهبودی در کدام یک از قسمت‌های بدن باقی می‌ماند؟

محققان ویروس کرونا را در جفت جنین، روده‌ها، خون و البته دستگاه تنفسی بیماران بهبودیافته شناسایی کرده‌اند. محققان متوجه نقص‌هایی درون رگ‌های خونی متصل به جفت جنین در زنان باردار مبتلا به کووید-۱۹ شده‌اند، اما از تأثیر آن بر سلامت جنین اطلاعاتی در دست نیست. ویروس کرونا همچنین می‌تواند از طریق جفت به جنین منتقل شود. این ویروس همچنین یک ماه یا بیشتر پس از عفونت در خون و سقف دهان باقی می‌ماند.

مطالعات نشان می‌دند ویروس کرونا می‌تواند ارگان‌های ایمنی گریز را بیمار کرده و سبب عفونت پایدار و مزمن (نه نهفته) شود. در حال حاضر بسیار زود است تا از تأثیر بیماری‌های عفونی پایدار بر سلامت بیماران از جمله زنان باردار و همچنین تأثیر آنها در گسترش کووید-۱۹ سخن گفت.

بلیط هواپیما

مطالب مرتبط

پیش بینی احتمال مرگ بیماران مبتلا به کرونا با آزمایش خون

محققان با بررسی وضعیت بیماران مبتلا به کووید-19 متوجه شدند که تحلیل نمونه‌ خون و بررسی الگوهای مولکولی خاص، می‌تواند شدت بیماری را پیش بینی کند.یکی از چالش‌های بزرگی که بخش سلامت و درمان با آن درگیر است، شناسایی زودهنگام آن دسته بیماران مبتلا به کرونا است که احتمال مرگ آنها در اثر ابتلا به کووید 19... ادامه مطلب

احتمال بازگشت قرنطینه همزمان با نزدیک شدن شمار قربانیان کرونا به یک میلیون نفر

ویروس کرونا چندین ماه است که زندگی همه انسان‌ها در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار داده و ظاهرا تا زمانی که واکسن آن تولید نشود، دست از سر ما بر نمی‌دارد. شمار قربانیان این ویروس در حال نزدیک شدن به رقم ۱ میلیون نفر است که همین موضوع، کشورهایی اروپایی را مجبور کرده که... ادامه مطلب

همکاری «نواواکس» و «سروم» برای تولید سالانه ۲ میلیارد دوز واکسن کرونا

کمپانی آمریکایی «نواواکس» که در زمینه تولید واکسن فعالیت دارد، اخیرا از تغییری در توافقنامه خود با موسسه «سروم» هند خبر داده که ظرفیت تولید واکسن کرونا آن را افزایش می‌دهد.واکسن کرونا احتمالی این شرکت آمریکایی با نام «NVX-CoV2373» شناخته می‌شود و طبق توافق جدید، ظرفیت تولید آن به بیش از ۲ میلیارد دوز در سال... ادامه مطلب

بیل گیتس کدام واکسن کرونا را تایید می کند؟

بیل گیتس باور دارد که هیچیک از واکسن های کرونای در دست ساخت تا اوایل آبان ماه (اواخر اکتبر) به تایید مقامات بهداشت آمریکا نمی رسند و این خبر دونالد ترامپ را که قبلا گفته بود تا اواسط آبان یک واکسن کرونای عملیاتی وارد بازار این کشور می شود حسابی به دردسر خواهد انداخت.با این... ادامه مطلب

چین از احتمال عرضه عمومی واکسن کرونا تا دو ماه دیگر خبر داد

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری چین اعلام کرد واکسن کرونا این کشور در سریع ترین زمان احتمالاً تا ماه نوامبر (آبان تا آذر) در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.به گزارش «رویترز»، چین در حال توسعه چهار واکسن کووید-۱۹ است که در مراحل پایانی کارآزمایی بالینی هستند. از این تعداد حداقل سه واکسن برای تزریق... ادامه مطلب

ابداع روش جدید برای ساخت ماسک گرافینی آنتی‌باکتریال

محققان دانشگاه CityU هنگ کنگ تکنیک جدیدی برای ساخت سریع و کم‌هزینه ماسک‌های گرافینی آنتی‌باکتریال ابداع کردند.به گفته محققان استفاده مداوم از ماسک‌های جراحی سبب به جای ماندن میکروب‌های مضر روی ماسک می‌شود که تا چندین ساعت دوام آورده و فرد را علاوه بر کرونا در معرض بیماری‌های عفونی دیگر قرار می‌دهند. گرافین (Graphene) دارای... ادامه مطلب

نظرات ۰

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟