سهم ۳۰ درصدی اپل از مبادلات اپ استور چطور تبدیل به یک سردرد واقعی شد؟

۱۲ سال پیش، اپل اپ استور را به جهان معرفی کرد: یک فروشگاه منحصر به فرد و آنلاین که برای آیفونِ آن زمان یک‌ساله ساخته شده بود. این فروشگاه ۵۰۰ محصول داشت. اپل به تولیدکنندگان اپلیکیشن گفت که سهمی ۳۰ درصدی از فروش آن اپلیکیشن‌ها را برای خود برمی‌دارد و تعداد اندکی از آن‌ها اعتراض کردند.

امروز اپ استور به یکی از بزرگ‌ترین استورهای آنلاین تبدیل شده و به تنهایی، در هر سال بالغ بر نیم تریلیون دلار درآمدزایی می‌کند. و اپل هنوز هم سهمی ۳۰ درصدی از فروش بسیاری از اپلیکیشن‌ها دارد.

این کمیسیون، برای اپل پیامدهای بزرگی به همراه داشته است. همین کمیسیون منبع اصلی پیشرفت شرکتی بوده که در سال‌های اخیر، در هر سال حدودا درآمدی ۲۷۵ میلیارد دلاری از فروش محصولاتش داشته است. و در طرف مقابل، همین کمیسیون منبع برخی از بزرگ‌ترین سردردهای اپل نیز بوده؛ باعث شده این شرکت به عدم پیروی از آنتی‌تراست متهم شود، خشم تولیدکنندگان اپلیکیشن را برانگیخته و حتی به تشکیل پرونده‌های قضایی متعدد از سوی مصرف‌کنندگان و شرکا منجر شده.

malltina

این سردرد طی هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم شدت گرفت. اپیک گیمز، سازنده بازی فورتنایت که می‌توان بحث کرد که محبوب‌ترین بازی ویدیویی حال حاضر جهان است، هم از اپل و هم از گوگل شکایت کرد. اپیک گیمز هر دو شرکت را متهم به زیر پا گذاشتن قوانین آنتی‌تراست کرده و می‌گوید این کار از طریق اجبار تولیدکنندگان اپ به پرداخت سهم ۳۰ درصدی صورت گرفته است. پرونده قضایی اپیک گیمز به حذف فورتنایت از استورهای اپل و گوگل منجر شد، چرا که اپیک کاربران خود را به پرداخت مستقیم پول از درون اپلیکیشن ترغیب کرد و بنابراین از پرداخت سهم اپل و گوگل سر باز زد.

اپ استور

فیلیپ شومیکر، یکی از مدیران ارشد پیشین اپ استور که در سال ۲۰۱۶ از اپل جدا شده می‌گوید. «فکر می‌کنم داریم به این نتیجه می‌رسیم که ۳۰ درصد سهمی بسیار زیاد است. کمپانی‌های ارائه ‌دهنده کارت‌های اعتباری تنها ۳ درصد از پرداخت‌ها را برای خود برمی‌دارند. [سهم اپل و گوگل] هم باید به چنین چیزی نزدیک‌تر باشد».

این همان ذهنیتی است که حالا توسعه‌دهندگان اپلیکیشن، مصرف‌کنندگان و قانون‌گذاران پیدا کرده‌اند. اپل و گوگل که مجموعا ارزشی معادل ۳ تریلیون دلار دارند، نرم‌افزاری را می‌سازند که مجازا میزبان تمام اسمارت‌فون‌های جهان است و همین تسلط بر بازار به آن‌ها اجازه داده که کمیسیون خود را این‌قدر بالا نگه دارند.

اما حالا که اسمارت‌فون‌ها به تنها راه پیش روی کسب‌وکارها برای دستیابی به میلیون‌ها کاربر تبدیل شده‌اند، همان کسب‌وکارها صدایشان در آمده است و می‌پرسند که «آیا واقعا به یک سوم از فروش ما نیاز دارید؟»

اندی ین، مدیر ارشد سرویس ایمیل ProtonMail می‌گوید: «کمپانی‌های بسیار معدودی داریم که حاشیه سود ۳۰ درصدی داشته باشند. تنها راهی که از طریق آن می‌توانیم با پرداخت چنین سهمی کنار بیاییم اینست که هزینه را به دوش مصرف‌کننده بیندازیم.» ProtonMail اشتراک خود را با قیمت ۳۰ درصد کمتر از قیمت کنونی در وب‌سایتش می‌فروخت و وقتی این موضوع را به اطلاعات کاربران آیفون خود رساند، اپل در عرضه اپلیکیشن روی اپ استور محدودیت ایجاد کرد.

اپ استور

به همین ترتیب، اسپاتیفای هم در سال ۲۰۱۴ هزینه اشتراک ماهانه خود را از ۱۰ دلار به ۱۳ دلار افزایش داد تا کمیسیون اپل را جبران کرده باشد. یک سال بعد، اپل سرویس استریم موسیقی رقیب اسپاتیفای را رونمایی کرد که اشتراک ماهانه ۱۰ دلار داشت. در تلاش برای باقی ماندن در رقابت، اسپاتیفای استفاده از سیستم پرداخت اپل را کنار گذاشت. اکنون مشتریان می‌توانند از اپلیکیشن اسپاتیفای استفاده کنند، اما اشتراک آن را تنها در وب‌سایت این اپلیکیشن می‌توانند بخرند و اپل به اسپاتیفای اجازه نمی‌دهد که این موضوع را درون اپلیکیشن آیفون به گوش مصرف‌کنندگان برساند.

هوراسیو گوتیرز، وکیل ارشد اسپاتیفای در ماه ژوئن و زمانی که اتحادیه اروپا پرونده بررسی آنتی‌تراست اپل را باز کرد گفت: «یا ما با پرداخت مالیات ۳۰ درصدی و افزایش قیمتی که مصرف‌کنندگان باید بپردازند می‌بازیم و یا به این خاطر می‌بازیم که ترغیب کاربران به استفاده از سرویس پریمیوم دشوارتر و هزینه‌برتر می‌شود.»

حتی صدای مصرف‌کنندگان هم در آمده است. اکنون یک پرونده قضایی عظیم داریم که اپل را به زیر پا گذاشتن قوانین آنتی‌تراست و ایجاد تورم برای قیمت اپلیکیشن‌هایی که در اختیار دارندگان آیفون قرار می‌گیرند متهم کرده. دادگاه عالی ایالات متحده، سال گذشته حکم داد که این پرونده قضایی می‌تواند وارد پروسه تحقیقات هرچه بیشتر شود.

در روز جمعه اخیر، فیسبوک هم وارد میدان شد و از سهم ۳۰ درصدی اپل از فروش سرویس‌های جدیدش شکایت کرد. این سرویس جدید به مردم اجازه می‌دهد که با هرگونه محتویات آموزشی یا تخصصی -از آموزش آشپزی گرفته تا کلاس‌های تناسب اندام- از اپلیکیشن فیسبوک درآمدزایی کنند. فیسبوک‌ می‌گوید که می‌خواست پروسه‌های مالی را خودش کنترل کند تا ۱۰۰ درصد پول فروش‌ها به دست کسب‌وکارهای پشت این خدمات برسد، اما با مخالفت اپل روبه‌رو شد.

اپ استور

اپل این بحث را مطرح کرده که در واقع به توسعه‌دهندگان نرم‌افزار یاری رسانده است. تیم کوک،‌ مدیر عامل اپل طی ماه گذشته میلادی در ملاقات با اعضای کنگره آمریکا گفت که اگر نرم‌افزارها در همان فرمت قدیمی تجارت‌های خشت و ملات عرضه می‌شدند، ۵۰ الی ۷۰ درصد از قیمت ‌خرده‌فروشی روانه جیب افراد میانی می‌شد.

او در ادامه گفت: «در بیشتر از ۱۰ سالی که از آغاز به کار اپ استور می‌گذرد، ما هیچوقت کمیسیون‌مان را بالاتر نبرده‌ایم یا هزینه‌ای اضافی ایجاد نکرده‌ایم. اپ استور با گذر زمان به تکامل می‌رسد و هر تغییری که ما به وجود آورده‌ایم، در راستای ارائه تجربه‌ای بهتر برای کاربران و ایجاد فرصت‌های تجاری بیشتر برای توسعه‌دهندگان بوده است.»

برای گوگل، شرایط به این اندازه وخیم نیست. این شرکت به مردم اجازه می‌دهد که اپلیکیشن‌های مورد نظرشان را از هر استور اندرویدی دیگری دانلود کنند و این یعنی شرکت‌هایی مانند اپیک همچنان می‌توانند بستر نرم‌افزاری خودشان را ساخته و به صورت مستقیم با کاربران اندرویدی در تعامل باشند. از سوی دیگر، تجارت بزرگ گوگل در زمینه تبلیغات باعث می‌شود که درآمد پلی استور، سهم بسیار کمتری از درآمد کل گوگل داشته باشد.

بنابر اطلاعات به دست آمده از سوی Sensor Tower که یک شرکت آماری است، طی یک سال اخیر، اپل سهمی ۱۹ میلیارد دلاری از مجموع فروش ۶۳.۴ میلیارد دلاری اپلیکیشن‌ها و سرویس‌های آیفون و آیپد داشته است. به همین ترتیب، سهم گوگل از مجموع فروش ۳۳.۸ میلیارد دلاری پلی استور، معادل ۱۰ میلیارد دلار بوده است.

اپ استور

پیش از اینکه تیم کوک برای شهادت به کنگره برود، اپل طی یک جلسه در کاخ سفید که روی قدرت بزرگان تکنولوژی متمرکز بود، این بحث را پیش کشید که سهمش از فروش اپ استور، هم‌راستا با بسیاری از پلتفرم‌های توزیع مشابه است که از جمله آن‌ها می‌توان به استورهای گوگل، مایکروسافت و سامسونگ و همینطور استورهای بازی نینتندو، پلی استیشن و ایکس باکس اشاره کرد.

توییچ، پلتفرم گیمینگ آمازون هم کمیسیونی ۵۰ درصدی دارد. از سوی دیگر، شرکت‌های آمازون، ای‌بی و والمارت هم در ازای فروش محصولات در وب‌سایت‌هایشان، سهمی ۶ الی ۱۷ درصدی از درآمد حاصله دارند. اما آنچه اپل در منطق خود به آن اشاره نکرد این بود که خود آن‌ها دریافت سهم ۳۰ درصدی از فروش را جا انداختند.

اپل بود که در سال ۲۰۰۸، این کمیسیون را روی خرید هر اپلیکیشن تعیین کرد و یک سال بعد، تمام مبادلات مالی درون اپلیکیشن‌ها و سرویس‌ها (مانند پول مجازی داخل یک بازی یا اشتراک یک سرویس پخش موسیقی و محتویات تلویزیونی) را نیز مورد پوشش قرار داد. البته اپل سهمی از فروش محصولات فیزیکی یا تبلیغات درون اپلیکیشن‌ها ندارد و به این ترتیب، اکثر اپلیکیشن‌ها هیچ پولی نمی‌پردازند.

پیش از این هم رویکردهایی مشابه داشته‌ایم. اپل کمیسیون مشابهی را روی فروش موزیک‌ها در نرم‌افزار آیتونز خود اعمال کرده بود. به ازای هر ۹۹ سنتی که یک موزیک می‌فروخت، اپل ۷۲ درصد از پول را به لیبل‌های معروف موسیقی و ۶۲ درصد از آن را به لیبل‌های مستقل می‌پرداخت.

آقای شومیکر که اوایل سال ۲۰۰۹ به اپل پیوست توضیح می‌دهد: «وقتی اپل شروع به تعیین قوانین اپ استور کرد، رقم ۳۰ درصد یک‌جورهایی اصلا نیازی به فکر کردن نداشت. اینطور بود که "البته که باید چنین رقمی دریافت کنیم". هیچکس آن را زیر سوال نبرد».

اپ استور

در سال ۲۰۰۸ و زمانی که اپل از اپ استور رونمایی کرد، هم‌موسس و مدیرعامل وقتش، یعنی استیو جابز به نیویورک تایمز گفت که «ما نمی‌خواهیم شریک تجاری [توسعه‌دهندگان اپلیکیشن] باشیم.» در عوض او گفت که اپل می‌خواهد «آیفون‌های بیشتری بفروشد».

در آن زمان، توسعه‌دهندگان اپلیکیشن اعتراض چندانی نکردند. چون اپ استور داشت کسب‌وکار آن‌ها را به شکوفایی می‌رساند و تعبیه پرداخت‌های دیجیتال درون اپلیکیشن‌ها، بدون کمک اپل با دشواری‌ها و پیچیدگی‌های فراوان همراه بود.

شومیکر بار دیگر می‌گوید: «کاری که اپل کرد، عملا با یک کلیک انجام می‌شد و انقلابی به حساب می‌آمد. بنابراین مردم حاضر به کنار آمدن با آن سهم ۳۰ درصدی بودند. اما امروز چنین ابزارهایی به وفور یافت می‌شوند».

اکنون هم بسیاری از شرکت‌هایی که به سهم اپل اعتراض می‌کنند، همچنان حاضر به پرداخت کمیسیون هستند، اما نه ۳۰ درصد. اپیک طی سال گذشته میلادی درآمد ۱.۸ میلیارد دلاری از فورتنایت داشت که بخش اعظم آن به کمک فروش پول رایج بازی به بازیکنانی که می‌خواهند آیتم‌های ظاهری جذاب داشته باشند حاصل شده. خود بازی رایگان است.

در روز سه‌شنبه گذشته، اپیک شروع به مقابله با دو غول حوزه تکنولوژی کرد و به کاربران فورتنایت اجازه داد که پرداخت‌های خود را مستقیما از درون اپلیکیشن اندروید و آیفون فورتنایت انجام دهند و دیگر کاری به کار سیستم‌های پرداخت اپل و گوگل نداشته باشند.

اپ استور

اپیک ضمنا به کاربرانی که از سیستم پرداخت خودش استفاده می‌کردند، تخفیف ۲۰ درصدی دارد. این یعنی اگر اپل و گوگل کمیسیون ۱۰ درصدی داشتند، قیمت آیتم‌های درون بازی فورتنایت دقیقا همان مقداری خواهد بود که اپیک اکنون از مشتریانش طلب می‌کند.

اپیک ضمنا اثبات کرده که می‌توان یک اپ استور سودده داشت و کمیسیون کمتری دریافت کرد. این شرکت پلتفرم اپیک استور را در اختیار دارد که میزبان بازی‌های ویدیویی روی کامپیوتر است. در این استور، اپیک سهمی ۱۲ درصدی از فروش‌ها دارد (برخلاف سهم ۳۰ درصدی استیم، پلتفرم بازی‌های پی‌سی رقیب) و به گفته خودش، با درنظرگیری هزینه‌های مختلف، همچنان به سود ۵ الی ۷ درصدی دست می‌یابد.

اما برای اپل، موضوع همیشه راجع به دستیابی به بیشترین سود ممکن بوده است. بنابر ایمیل‌های داخلی اپل که در دسترس کنگره آمریکا قرار گرفته، مدیران اپل در سال ۲۰۱۱ مشغول صحبت راجع به این بوده‌اند که چه میزان سهم از پرداختی‌های مشتریانی داشته باشند که از طریق اپل تی‌وی در اپلیکیشن‌هایی نظیر Hulu و NBA ثبت نام می‌کنند.

جای چولانی، یکی از مدیران اپل در ایمیلی به همکارانش می‌گوید که نگران است اگر اپل سهمی ۳۰ درصدی از نخستین اشتراک سالانه این سرویس‌ها بردارد «مقداری پول روی میز باقی می‌ماند».

ادی کیو، یکی از مدیران ارشد اپل هم با ایده‌ای بهتر به او پاسخ می‌دهد: «برای اشتراک‌های ثبت نامی [روی پلتفرم خودمان]، باید خواستار سهم ۴۰ درصدی باشیم».

مطالب مرتبط

تمام قابلیت‌های iOS 14 که باید به آنها مسلط باشید

اپل در کنفرانس WWDC 2020 از سیستم عامل iOS 14 رونمایی کرد و چند روز پیش آن را در اختیار کاربران قرار داد. در این مطلب تمام قابلیت‌های جدید iOS 14 را معرفی می‌کنیم.در حالی که iOS 14 را نمی‌توان یک سیستم عامل انقلابی دانست، اپل ویژگی‌های زیادی درون آن قرار داده که کاربران باید... ادامه مطلب

کارکنان سابق اپل با استارتاپ Nuvia پردازنده‌های سرور کم‌مصرف تولید می‌کنند

تیمی از کارکنان سابق اپل که در زمینه چیپ‌های آیفون مشغول به فعالیت بوده‌اند، یک استارتاپ به نام «Nuvia» برای تولید پردازنده‌های سرور تاسیس کرده‌اند که موفق به جذب ۲۴۰ میلیون دلار سرمایه شده است.در حالی که خرید ARM توسط انویدیا در مرکز توجهات قرار دارد، اتفاقات دیگری نیز در دنیای فناوری نیز رخ می‌دهد.... ادامه مطلب

ایده اپل برای هدست VR و AR: ارسال مستقیم تصاویر به مردمک چشم

وقتی به هدست‌های واقعیت مجازی یا واقعیت افزوده نگاه می‌کنیم اولین چیزی که به ذهن می‌رسد، اندازه بسیار بزرگ آن‌هاست. هدست‌های فعلی چاره‌ دیگری ندارند و معمولا نمایشگری را در برابر چشم کاربر قرار می‌دهند. اما به نظر می‌رسد اپل ایده‌ی دیگری برای ساخت یک هدست یا عینک هوشمند در سر می‌پروراند که می‌تواند اندازه... ادامه مطلب

پرونده جریمه ۱۵ میلیارد دلاری اپل به دیوان دادگستری اروپا می‌رود

کمیسیون اتحادیه اروپا خواستار تجدید نظر در حکم معافیت اپل از پرداخت ۱۵ میلیارد دلار جریمه به دلیل فرار مالیاتی شده است.بر اساس قوانین ایرلند شرکت‌ها باید سالیانه ۱۲.۵ درصد از درآمدشان را به عنوان مالیات پرداخت کنند اما کمیسیون اروپا با انجام تحقیقات گسترده پی‌ برد که اپل در سال ۲۰۱۴ تنها ۰.۰۰۵ درصد... ادامه مطلب

فروش تبلت برای اولین بار از سال ۲۰۱۴ افزایش یافت

همه گیری بیماری کرونا در سراسر جهان باعث شده، صدها میلیون‌ها نفر کارهای خود را به صورت آنلاین انجام دهند. دورکاری کارمندان و آموزش از راه دور محصلان در کشورهای مختلف رواج یافته است. در چنین شرایطی تقاضای دستگاه‌هایی مانند تبلت و لپتاپ نیز افزایش یافته است. آخرین گزارش «استراتژی آنالتیکس»، خبر از رشد بازار تبلت،... ادامه مطلب

ائتلاف اپیک، اسپاتیفای و شرکت‌های دیگر برای مبارزه با سیاست‌های اپ استور

تعدادی از شرکت‌ها با تشکیل یک ائتلاف غیرانتفاعی مبارزه با سیاست‌های اپ استور را آغاز کردند. از بنیان‌گذاران این ائتلاف می‌توان به «اپیک گیمز»، «اسپاتیفای» و «Tile» اشاره کرد که هر کدام درگیر دعوای حقوقی با کمپانی کوپرتینونشین هستند.این ائتلاف که Coalition for App Fairness نام دارد، اپل را به «نابودی نوآوری» متهم کرده است:... ادامه مطلب

نظرات ۱۱

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟