دیجی کالا و مسئله فروش داروهای بی‌نیاز از نسخه؛ چرا این چالش حل نمی‌شود؟

دیجی کالا و مسئله فروش داروهای بی‌نیاز از نسخه؛ چرا این چالش حل نمی‌شود؟

چالش فروش اینترنتی داروهای بی‌نیاز از نسخه با توییت مدیرعامل دیجی کالا و پاسخ سخنگوی سازمان غذا و دارو یک بار دیگر مطرح شده است. آنچه تا اینجا مشخص است اینکه قرار نیست مشکلات به سادگی حل شود و مسیر ساده‌سازی زندگی برای کاربران توسط شرکت‌هایی که می‌توانند راه‌حل‌هایی داشته باشند باید در هر حوزه، چالش‌های عجیب و شدیدی را تجربه کند.

این در حالی است که گزارش اتحادیه کسب و کارهای مجازی حکایت از این دارد که استارتاپ‌های حوزه فروش دارو حالا بیشتر از همیشه رشد کرده‌اند اما به نظر می‌رسد داروخانه‌های آنلاین نمی‌توانند به این راحتی وارد فروشگاه‌های اینترنتی بزرگتری چون دیجی کالا و سایر مارکت پلیس‌ها شوند. مدیرعامل دیجی کالا و سخنگوی سازمان غذا و دارو در شبکه اجتماعی توییتر در این مورد بحث کرده‌اند. یکی صاحب پلتفرم است و از امکان فروش داروهای بدون نسخه به مردم در ایام کرونایی می‌گوید و دیگری که مقام دولتی است این کار را غیرقانونی می‌خواند.

ماجرا دقیقا چیست؟

مشکل مال امروز و دیروز نیست بلکه به چندین سال پیش برمی‌گردد. موضوع فروش دارو به صورت آنلاین در همه جای دنیا همیشه یک چالش بوده و در ایران نیز چندین بار گریبانگیر استارتاپ‌های کوچک و بزرگ شده است. موضوع اینجاست که معمولا فروش داروهای با نسخه همواره با چالش همراه بوده و اسنپ دکتر نیز چندی پیش به خاطر همین موضوع با چالش‌هایی مواجه شد. اما از طرفی، فروش داروهای بدون نسخه مانند ویتامین‌ها و مکمل‌ها و سایر اقلام بهداشتی داروخانه‌ای حالا در همه بازار تجارت الکترونیکی دنیا پذیرفته شده است و تقریبا توسط تمامی بازیگران این بازار در اقصی نقاط دنیا انجام می‌شود اما استارتاپ‌های ایرانی از جمله اسنپ فود و دیجی کالا با آن درگیر شده‌اند.

واکنش عضو اتحادیه کسب و کارهای مجازی به توییت جهانپور
واکنش عضو اتحادیه کسب و کارهای مجازی به توییت جهانپور

در ایران اما فروش این محصولات فقط به داروخانه‌های آنلاین سپرده شده که راه‌اندازی آن خودش مراحل طولانی و پیچیده‌ای دارد. داروخانه‌های آنلاین با وجود تمام این چالش‌ها به وجود آمده‌اند و همانطور که در ابتدای گزارش به آن اشاره شد، حالا رشد زیادی کرده‌اند اما چالش جدیدی که پیش روی آنها قرار گرفته اینست که آنها نمی‌توانند با بزرگترین بازارگاه اینترنتی ایران همکاری کنند.

واکنش مدیرعامل تپسی به توییت جهانپور
واکنش مدیرعامل تپسی به توییت جهانپور

با وجود تصمیم‌های جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی درباره تعمیم قواعد و روش های تجارت الکترونیکی در خصوص فروش و تحویل دارو، همچنان مخالفانی در این مورد همچون سازمان غذا و دارو در بدنه دولت وجود دارد که مانع از تحقق فروش این اجناس در فروشگاه‌های اینترنتی نظیر دیجی‌کالا می‌شود.

مدیرعامل دیجی کالا که در آبان ماه هم این جریان را به افکار عمومی و شبکه اجتماعی توییتر کشانده بود، در روزهای گذشته بار دیگر توییتی در این شبکه اجتماعی منتشر کرد و از مانع‌تراشی‌ها بر سر زیرساختی که دیجی کالا برای فروش داروی بدون نسخه فراهم کرده گلایه نمود. «کیانوش جهان‌پور» رییس سازمان غذا و دارو نیز در پاسخ به توییت او مانند گذشته تاکید کرد که «فروش دارو در داروخانه های آنلاین مجاز نیست، فروش اقلام غیر دارویی قابل فروش در داروخانه های مجاز آنلاین نیز در سایر فروشگاه‌های آنلاین مجاز نیست، کما اینکه سوپرمارکت محله هم داروخانه محله نیست! موارد تخلف را جهت پیگیری قانونی گزارش کنید.»

واکنش معاون وزیر ارتباطات به توییت جهانپور.

توییت جهانپور بی‌جواب نماند و هم از سوی مدیرعامل دیجی کالا جواب گرفت و هم دیگر مدیران استارتاپی کشور به آن انتقاد کردند و حتی رییس سازمان فناوری اطلاعات نیز نسبت به آن بی‌تفاوت نبود و در توییتی تند جواب همکاری دولتی خود را داد. «امیر ناظمی» در توییتی نوشت: «استارت‌آپ بد است آنلاین بد است رفاه بد است شفافیت بد است فقط اینا خوبند! چند سال است قرار است یک آیین‌نامه فعالیت استارت‌آپی درآورند، ولی فقط درخواست فیلتر و نامه ممنوعیت و توییت ضد نوآوری تولید کرده‌اند!» و بعدتر نیز بازهم نوشت: «گویا به زعم حضرتشان اصول انسانی و اجتماعی در تقابل با اصول پزشکی قرار گرفته است و انتشار نام دریافت‌کنندگان واکسن خلاف اصول! پرهیز از شفافیت (که دارندگان مجوزها را هم پنهان می‌کند)، اصل‌شان است؛ تا با پنهان‌کاری، #سرمایه_اجتماعی را نابود کنند. ببخشید هنوز زنده‌ایم.»

حرف حساب دیجی کالا دقیقا چیست؟

«علیرضا کامرانیان‌فر»، معاون توسعه کسب‌وکار دیجی کالا، در گفتگو با دیجیاتو می‌گوید که مشکل آنها با سازمان غذا و دارو به مدت‌ها پیش برمی‌گردد: «از اوایل سال ۹۹ و همزمان با پیک اول کرونا، تصمیم گرفتیم زیرساختی را ایجاد کنیم که داروخانه‌ها بتوانند کالاهای سلامت محور غیر دارویی را در مارکت‌پلیس دیجی‌کالا عرضه کنند. در همان زمان شروع به مکاتبه با سازمان غذا و دارو کردیم اما علی‌رغم نامه‌نگاری‌های متعدد و ارائه پیشنهاد مکتوب، هیچ پاسخی از این سازمان دریافت نکردیم.»

او همچنین توضیح می‌دهد: «در آبان ماه برای بار اول این امکان را فراهم کردیم تا داروخانه‌هایی که مجوز فروش آنلاین دارند بتوانند اقدام به درج و فروش محصولات خود در دیجی‌کالا کنند، اما به ۲۴ ساعت نکشیده از ما خواستند که فروش را متوقف کنیم. بار دیگر در اوایل پاییز وارد مذاکره با سازمان غذا و دارو و دیگر نهادها شدیم تا بلکه بتوانیم با تعامل سازنده به ساز و کار مشخصی برای فروش ویتامین‌ها و مکمل‌ها برسیم، اما باز هم راه به جایی نرسید.»

به گفته کامرانیان‌فر، آنها در دیجی کالا صفر تا صد فروش کالا را به خود داروخانه‌های آنلاین که مجوزهای لازم را دارند سپرده‌اند. معاون توسعه کسب‌وکار دیجی کالا می‌گوید: «در واقع هدف دیجی‌کالا این است که در مارکت‌پلیس خود، داروخانه‌هایی را که دارای مجوز فروش آنلاین محصولات سلامت محور غیر دارویی از سازمان غذا و دارو و دانشگاه علوم پزشکی مربوطه هستند به ۳۵ میلیون کاربر فعال ماهانه خود معرفی کند و برای آنها بازدید بیشتر به همراه آورد. ما هیچ دخالتی در روند تأمین، انبارش، پردازش و ارسال کالاهای سلامت‌محور نداریم و همه این مراحل توسط داروخانه‌های دارای مجوز و تحت نظر مسئول فنی داروخانه صورت می‌پذیرد.»

سازمان غذا و دارو به نگهداری و نحوه ارسال داروها تاکید کرده و کامرانیان‌فر در این‌باره می‌گوید که این موارد نیز کاملا بر عهده خود داروخانه‌ها گذاشته شده است: «با اینکه تا جایی که ما دیده‌ایم داروخانه‌های آنلاین هم سفارش‌های خود را با پیک موتوری عادی می‌فرستند و قوانین خاصی در این باره وجود ندارد، اما ما در این مورد هم چشم پوشی کردیم و همانطور که گفتم صفر تا صد کار را به داروخانه‌های آنلاین سپردیم. ما قصد نداریم خودمان وارد چرخه فروش این اجناس شویم، بلکه کار را به دست داروخانه‌هایی سپرده بودیم که مجوزها و تجربه لازم را دارند.»

با اینکه هر شخص حقیقی می‌تواند در دیجی کالا یک فروشنده شود اما دیجی کالا در بخش فروش کالاهای سلامت محور این قانون خود را دستخوش تغییر کرده و نمی‌گذارد هر شخص حقیقی، فروشنده شود و این کار را فقط با داروخانه‌های آنلاین معتبر پیش برده است. کامرانیان‌فر در این باره به دیجیاتو می‌گوید: «بسیاری از داروخانه‌ها علاقه دارند با ما همکاری کنند چرا که به ما به چشم یک شریک تجاری نگاه می‌کنند که می‌توانیم نقش بازوی بازاریابی آن‌ها را ایفا کنیم، خصوصاً در شرایط فعلی که بسیاری از مردم رغبتی برای حضور فیزیکی در داروخانه ندارند.

معاون توسعه کسب‌وکار دیجی کالا می‌گوید که مشکلات دیجی کالا در سال گذشته تمام نشد و با وجود اینکه جلساتی با حضور نمایندگان حقوقی ریاست جمهوری و مجلس و قوه قضاییه و نمایندگان خود سازمان غذا و دارو برگزار شد اما در نتیجه مقرر شد که موضوع به لایه‌های بالاتر برای بررسی برود: «در نهایت در اوایل اسفند ماه برای رسیدگی به این درخواست، کمیته حمایت از کسب و کار تشکیل جلسه داد و امکان و اجازه عرضه کالاهای سلامت غیر دارویی (از جمله مکمل های غذایی و ورزشی) از طریق پلتفرمهای فروش آنلاین(مارکت پلیس) را مورد پذیرش قرار داد. متعاقباً مقرر شد ظرف یک هفته از تاریخ پیشنویس دستورالعمل، این امر توسط سازمان غذا و دارو تهیه و جهت تصویب به کمیته ارسال شود. متاسفانه سازمان غذا و دارو علیرغم تاثیر تسهیل این فرایند بر سلامت عمومی، تاکنون از این مهم استنکاف کرده است.»

نامه‌هایی که برای داروخانه‌های آنلاین آمده تا همکاری خود را با دیجی کالا قطع کنند.

کامرانیان‌فر در پاسخ به اینکه در حال حاضر فروش دارو در دیجی کالا چگونه است به دیجیاتو می‌گوید: «داروخانه‌ها از همکاری با ما منع می‌شوند و نامه‌های تهدید آمیزی از سازمان غذا و دارو دریافت می‌کنند که نباید با دیجی‌کالا همکاری کنند وگرنه ارائه خدمات بیمه‌ای به آنها قطع خواهد شد. چند داروخانه پس از همین تهدیدها بیخیال همکاری با ما شده‌اند آن هم با وجود اینکه ما مدل همکاری خود را کاملاً تغییر داده بودیم.»

او در مورد مدل همکاری جدید دیجی کالا با این مراکز به دیجیاتو می‌گوید: «این مدل ایده‌آل ما نیست ولی فعلا آن را اجرایی کردیم تا ببینیم چه پیش می‌آید. در حال حاضر ما در یک صفحه لندینگ اختصاصی، داروخانه های منتخب دارای مجوز فروش آنلاین را به مشتریانمان معرفی می‌کنیم تا مشتریان بتوانند وارد سایت اختصاصی داروخانه‌های آنلاین شده و تمام خرید خود را از آدرس اینترنتی و درگاه همان داروخانه انجام دهند.»

او در پاسخ به این پرسش که فکر می‌کند چرا این سنگ‌اندازی‌ها انجام می‌شود به دیجیاتو می‌گوید: «متاسفانه دیدگاه کهنه و سنتی هنوز هم در بدنه دولت وجود دارد و بسیاری از استارتاپ‌ها این مشکلات را طی کرده‌اند تا امروز توانسته‌اند به ارائه خدمات خود ادامه دهند. همچنین تا جایی که می‌دانم مساله فروش دارو از نظر صنفی یک سری بازی‌هایی دارد که وارد شدن به آن سخت است. البته ما هیچ گاه وارد فروش دارو نشدیم و تمام مذاکرات ما صرفاً محدود به عرضه کالاهای سلامت محور آن‌هم از طریق خود داروخانه‌های دارای مجوز است، اما این موضوع در همین سطح هم تحمل نمی‌شود. در واقع داروخانه‌ها و افراد بانفوذ زیادی هستند که خوششان نمی‌آید داروخانه‌های آنلاین رشد پیدا کنند و پایشان به مارکت‌پلیس‌های بزرگتر هم باز بشود. آنها نهایت تلاش خود را می‌کنند که این کار را به تعویق بیندازند.»

نظر شما چیست؟ ترجیح می‌دهید بتوانید از دیجی‌کالا و سایر فروشگاه‌های اینترنتی داروهای غیرنسخه‌ای و مکمل‌های غذایی را تهیه کنید یا اینکه فکر می‌کنید ورود چرخه فروش این اجناس در فروشگاه‌های اینترنتی نیازمند زیرساخت‌هایی است که فعلا اجرایی شدن این کار را با مشکل روبرو می‌کند؟

نظرات ۲

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

Digiato

رمزتان را گم کرده‌اید؟

Digiato