عبور از ناترازی بنزین با فرمول جدید؛ متانول به باک خودروها می‌آید

دولت طی روزهای اخیر درحال دست‌وپنجه نرم کردن با بحران سوخت است. مصرف سوخت در کشور به‌صورت بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. مصرف بنزین در کشور با میزان تولید برابری می‌کند و گاهی از آن نیز فراتر می‌رود. ناترازی بنزین باعث شده است تا دولت به فکر راهکارهای جایگزین برای پاسخ‌گویی به نیاز بازار باشد. یکی از این راهکارها، ترکیب کردن متانول با بنزین است.

ظرفیت تولید و میزان مصرف بنزین کشور هم‌اکنون در یک نقطه سر‌به‌سر ایستاده است. تمامی ۱۳۰ میلیون لیتر بنزین تولیدی در روز، در همان روز مصرف می‌شود. در شرایطی که تولید بنزین با حداکثر ظرفیت درحال انجام است؛ کارشناسان و متخصصان شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی به‌دنبال راهکارهای جایگزین برای افزایش حجم بنزین توزیع شده در سراسر کشور هستند تا از نیاز به واردات سوخت جلوگیری کنند.

ترکیب متانول با بنزین، راهکار جدید برای پاسخگویی به تقاضا

«حمید حسینی»، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی، اخیراً به یکی از این راهکارها یعنی افزودن متانول به بنزین اشاره کرده است. به گفته او، ترکیب متانول با بنزین می‌تواند بخشی از نیاز سوخت کشور را جبران کند و البته در ارتقای کیفیت سوخت توزیع شده نیز مؤثر است.

رسانه‌های رسمی و مرتبط با شرکت پالایش و پخش، عنوان کرده‌اند که افزودن ۳ درصد متانول به بنزین باعث افزایش عدد اکتان بین ۲ تا ۳ واحد می‌شود. این موضوع به معنای احتراق بهتر در موتورهای درون‌سوز است.

در سوی دیگر اما اضافه کردن متانول به سوخت، با نگرانی‌هایی پیرامون ایجاد مشکلات فنی در خودروها و تأثیرات زیست‌محیطی همراه است. اضافه کردن متانول به بنزین می‌تواند موجب دوفازی شدن سوخت (جدا شدن آب و متانول از بنزین)، تبخیر بالا و خوردگی و پوسیدگی قطعات پلاستیکی و فلزی موتورهای درون‌سوز شود. برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که اضافه کردن متانول به سوخت، باعث نابودی موتور خودروهای داخلی خواهد شد و هزینه‌های گزافی را روی درست مالکان آن‌ها خواهد گذاشت.

در سوی دیگر اما سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی از این طرح دفاع می‌کند. حسینی در این باره تأکید می‌کند که اگر ترکیب متانول در محدوده استاندارد ۳ تا ۵ درصد نگه داشته شود، غلظت پایین آن باعث می‌شود تا این خطرات و نگرانی‌ها تا حد بسیار زیادی قابل کنترل باشند و بی‌اثر شوند. درصورت اجرای اصولی و مهندسی‌شده این طرح، ظرفیت مؤثر تولید بنزین کشور روزانه چندین میلیون لیتر افزایش خواهد یافت.

نگاهی عمیق‌تر؛ چرا متانول به بنزین اضافه شد؟

ایران یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان متانول در جهان است. ظرفیت تولید متانول در کشور، سالانه بیش از ۱۴ میلیون تن برآورد می‌شود. تحریم‌های اقتصادی باعث شده‌اند تا صادرات متانول در زمان حال با مشکلاتی مواجه شود. از‌این‌رو، دولت تصمیم گرفته است تا مازاد تولید متانول را در داخل کشور استفاده کند. ترکیب کردن متانول با بنزین، یکی از راهکارهایی است که برای استفاده از مازاد تولید متانول اندیشیده شده است.

برخی کشورها نظیر چین، سابقه استفاده از متانول را به‌عنوان سوخت ترکیبی در گذشته داشته‌اند. در چین سوخت M5 با ترکیب ۵ درصد متانول در جایگاه‌های سوخت عرضه می‌شود. پالایشگاه‌ها نیز برای جلوگیری از مشکل دوفازی شدن سوخت که در مناطق مرطوب رخ می‌دهد، از مواد کمک‌حلال همانند الکل‌های سنگین در کنار متانول استفاده می‌کنند. این کار موجب پایداری سوخت می‌شود. اجرای دقیق این استانداردها می‌تواند ایران را بدون نیاز به سرمایه‌گذاری‌های کلان برای ساخت پالایشگاه‌های جدید، از بحران ناترازی بنزین عبور دهد.