یافتههای یک کارآزمایی بالینی جدید نشان میدهد که مکمل کراتین ممکن است حتی در صورت عدم انجام تمرینات ورزشی، مانع از تحلیل توده عضلانی شود و قدرت بدنی و عملکردهای شناختی را بهبود دهد. کراتین که ترکیبی نیتروژنی و طبیعی در بافت عضلانی برای تأمین انرژی به حساب میآید، از دههها قبل بهعنوان یکی از پرمصرفترین مکملها میان ورزشکاران شناخته میشود؛ بااینحال، پژوهش جدید شواهد تازهای از اثربخشی آن روی افراد کمتحرک و خارج از محیط باشگاه ارائه میدهد.
این مطالعه که در «ژورنال انجمن بینالمللی تغذیه ورزشی» منتشر شده، اثرات این مکمل را بر ۶۴ فرد کمتحرک در بازه سنی ۴۵ تا ۶۵ سال مورد بررسی قرار داد. شرکتکنندگان بهصورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند؛ گروه اول یک دارونما و گروه دوم به مدت ۱۲ هفته، روزانه ۱۰ گرم کراتین مصرف میکردند. در این آزمایش، نه محققان و نه شرکتکنندگان هیچکدام نمیدانستند چه دارویی به چه کسی داده میشود تا نتیجه کار کاملاً بیطرفانه باشد. در طول این دوره، به داوطلبان این امکان داده شد تا بهدلخواه خود تصمیم بگیرند که آیا در کنار مصرف مکمل، یک برنامه ورزشی و رژیم غذایی خاص را هم شروع کنند یا خیر.
در این میان، ۲۶ داوطلب تصمیم گرفتند برنامه ورزشی و رژیم غذایی را انجام ندهند. نتایج ارزیابیها نشان داده افرادی از این گروه که کراتین مصرف کرده بودند، حتی بدون انجام تمرینات مقاومتی، با افزایش حجم بافت بدون چربی و همچنین افزایش رکورد در حرکات پرس سینه و پرس پا مواجه شدند.
تأثیر مکمل کراتین بر ترکیب بدنی و عملکردهای شناختی مغز
هرچند مکمل بهتنهایی اثرگذار بوده، اما بیشترین بهرهوری زمانی ثبت شد که با فعالیت بدنی همراه بود. در میان ۳۸ نفری که سبک زندگی، ورزش و رژیم خود را تغییر دادند، مصرف کراتین با کاهش بیشتر درصد چربی بدن و ارتقای چشمگیرتر استقامت عضلانی همراه شد. علاوهبراین، بررسیها حاکی از نشانههای اولیه پیرامون بهبود عملکردهای شناختی و نمرات آزمون حافظه در هر دو گروهِ اهل ورزش و بدون ورزش بود.
پژوهشگران دانشگاه تگزاس A&M اعلام کردهاند که این یافتهها میتواند مسیرهای مهمی را برای افراد میانسال و سالخوردهای که قصد دارند بدون از دست دادن بافت عضلانی و توان شناختی، وزن کم کنند، مشخص کند. به گفته تیم تحقیق، این نخستین مطالعهای است که نشان داده افزودن کراتین به برنامه غذایی و تمرینی، نسبت به انجام ورزش و رژیم بهتنهایی، کاهش محسوستری در درصد چربی به همراه دارد.
مشاهده اثربخشی کراتین در افراد بدون تحرک موضوعی مورد بحث در محافل علمی است. «جیسون میچل»، مدیر ارشد پزشکی شرکت مراقبتهای درمانی Geisinger، پیشتر اشاره کرده بود که هرچند شواهد قطعی درباره اثربخشی کراتین روی افراد مسن ورزشکار وجود دارد، اما نسبت به اثرگذاری آن بدون تمرینات قدرتی با تردید نگاه میکند. به باور او، کراتین مستقیماً چربیسوز نیست، بلکه افزایش توده بدون چربی ناشی از کار با وزنه است که در نهایت به کاهش چربی منجر میشود.
برخی آزمایشهای گذشته نیز نتایج متناقضی نشان داده بودند؛ برای مثال در سال ۲۰۱۹، یک آزمایش دوساله روی حدود ۲۰۰ زن سالمند هیچ بهبودی در توده عضلانی بدون تمرین مقاومتی ثبت نکرد، هرچند در آن پژوهش مقایسه مستقیمی میان افراد دارای فعالیت و افراد غیرفعال صورت نگرفته بود.
درنهایت، کارشناسان تأکید دارند اگرچه کراتین میتواند مکمل مؤثری در کنار ورزش باشد، اما به هیچوجه جایگزین فعالیت بدنی نخواهد بود.
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.