کالبدشکافی یک اتصال نمایشی؛ فعالیت کاربران هنوز به دوران قبل از قطعی بازنگشته است
آمار فعالیت در شبکههای اجتماعی فیلتر شده نشان میدهند جاده اینترنت شاید بازگشایی شده باشد، اما هنوز صعبالعبور است.
در دیجیاتو ثبتنام کنید
جهت بهرهمندی و دسترسی به امکانات ویژه و بخشهای مختلف در دیجیاتو عضو ویژه دیجیاتو شوید.
عضویت در دیجیاتوویدئوی مرتبط
دولتمردان میگویند اینترنت در ایران دوباره وصل شده است، اما دادههای شبکههای اجتماعی چیز دیگری میگویند. تحلیل آماری از انتشار محتوا در پلتفرمهای اجتماعی نشان میدهد با وجود اتصال اینترنت، حجم تولید محتوا در حال حاضر یک پنجم روزهای پیش از قطعی اینترنت در دیماه است. همچنین آمار بیانگر این است که در این مدت با مهاجرتی اجباری روبه رو شدیم و بخش مهمی از فعالیت کسبوکارها هم از اینستاگرام و تلگرام به سمت روبیکا و بله جابهجا شد.
اگرچه اینترنت در شبکههای اجتماعی خلاصه نمیشود، اما بررسی میزان فعالیت در اینستاگرام، تلگرام و ایکس میتواند تصویر خوبی درباره وضعیت شبکه در اختیارمان بگذارد. شبکههای اجتماعی و پیامرسان محبوب ایرانیها که هر سه فیلتر هستند و برای استفاده از آنها باید از VPN استفاده کرد.
آکادمی رصد، تحلیل و استراتژی شبکههای اجتماعی «دیتوم»، دادههایی از حجم انتشار محتوا در این پلتفرمها را در اختیار دیجیاتو قرار داده که بررسی آن نشان میدهد میزان فعالیت حتی به بهمن ماه نمیرسد. دورانی که اینترنت بعد از قطعی شدید دی ماه به ظاهر وصل شده بود اما به گفته کارشناسان شبکه، آن اینترنتی نبود که میشناختیم.
دادههایی که دیتوم در اختیار دیجیاتو قرار داده نشان میدهد در هفته اول دیماه ۱۴۰۴ و پیش از شروع موج اول قطعیها، اینستاگرام روزانه شاهد میانگین ۵۲۸ هزار پست فارسی بود و تلگرام رقم خیرهکننده یک میلیون و 880 محتوا در روز را ثبت میکرد. حتی پس از خاموشی بی سابقه دیماه، وقتی اینترنت در بهمنماه موقتاً وصل شد، میانگین محتوای اینستاگرام در بهمن به ۳۶۴ هزار و تلگرام به یک و نیم میلیون پست رسید.
رشد انتشار محتوا در ایکس، تلگرام و اینستاگرام پس از اتصال مجدد اینترنت در بهمن خیلی سریع رقم خورد، اتفاقی که در حال حاضر شاهد آن نیستیم.
از ۷ دی، همزمان با آغاز اعتراضات اقتصادی و افزایش فشار بر اینترنت، حجم انتشار محتوا به زبان فارسی در ایکس جهش میکند و از حدود یک میلیون محتوا در روز به نزدیکی سه میلیون میرسد. اما با نزدیک شدن به ۱۸ دی و سپس قطعی کامل اینترنت، روند نزولی شروع میشود و تا ۲۸ دی ادامه پیدا میکند. بعد از باز شدن نسبی مسیرهای دسترسی، محتوا دوباره بالا میرود و به محدوده ۲ تا ۲.۵ میلیون در روز میرسد، اما این بازگشت پایدار نمیماند.
موج دوم قطعی، از ۹ اسفند و همزمان با شروع جنگ، دوباره همین الگو را تکرار میکند. انتشار محتوا در ایکس رو به کاهش میرود و تا اواخر اسفند به حدود یک میلیون در روز میرسد. اواخر اسفند و نزدیک به چهارشنبه سوری شاهد این بودیم که اینترنت سیمکارت سفیدها و حتی VPNهای گران قیمت از کار افتادند.
بعد از آتشبس، رشد نسبی دیده میشود، اما تا آخر اردیبهشت روند کلی نزولی باقی میماند. از اوایل خرداد همزمان با آغاز فرایند بازگشایی اینترنت، دوباره نشانههایی از افزایش فعالیت دیده میشود. اینستاگرام و تلگرام نیز تقریبا چنین مسیری را در قطعی اینترنت طی میکنند.
لازم به یادآوری است که انتشار محتوا به زبان فارسی تنها مختص ایرانیان داخل کشور نیست. محتواهای مربوطه در زمان قطعی اینترنت را دارندگان سیمکارت سفید، اینترنت پرو، استارلینک و البته جمع بسیاری از ایرانیهای مهاجر در سراسر دنیا تولید میکردند. شاید یکی از دلایل افت تولید محتوا در ایکس و اینستاگرام پس از آتشبس نیز به همین خاطر باشد که ایرانیهای مهاجر کمتر در شبکههای اجتماعی فعالیت کردند.
به طور کلی این دادهها پیام روشنی دارند. جاده اینترنت شاید بازگشایی شده باشد، اما هنوز صعبالعبور است. رئیس کمیسیون اینترنت انجمن تجارت الکترونیک تهران نیز دو روز پیش در گفتگو با دیجیاتو توضیح داد چرا تجربه خوبی از اینترنت نداریم:
«مهمترین مسئله این است که اینترنت دیتاسنترها وصل نشده است. این مسئله هیچ توجیه و منطقی ندارد. این مسئله کسبوکارها را دیوانه میکند. کسبوکارها برای فعالیتهای عادی هم به مشکل خوردهاند. خیلی عجیب است بگوییم شخصی در دیتاسنتری سرور دارد و سرور اینترنت ندارد. با چه توجیهی میشود اتصال اینترنت دیتاسنترها را از اولویت خارج کرد؟»
وقتی اینترنت خواص، مشتری نمیآورد
بررسی دادههای مربوط به کسبوکارها نیز اطلاعات جالبی را در اختیارمان میگذارد. در موج اول قطعیها و بعد شبکه بی کیفیتی که در دسترسمان قرار گرفت، تعداد کانالهای فعال کسبوکار در تلگرام با ریزش ۸۴ درصدی از ۱۲۹ هزار به ۱۹ هزار کانال رسید.
در اینستاگرام نیز نزدیک دو سوم صفحات کسبوکاری پس از قطعی اینترنت 18 دی ماه، خاموش شدند. این موضوع البته به جز قطعی اینترنت به فشارهای کاربران نیز باز میگشت. در آن زمان شاهد موجی از مخالفت با فعالیت کسبوکارها در اینستاگرام به علت اعتراضات دی ماه بودیم.
| تلگرام | اینستاگرام | روبیکا | بله | |
| یک آبان تا 17 دی 1404 | 129,871 | 375,884 | 119,255 | 31,296 |
| 18 دی تا 9 اسفند 1404 | 19,471 | 129,857 | 131,528 | 28,347 |
| 9 اسفند تا پایان اردیبهشت 1405 | 26,485 | 26,373 | 253,108 | 47,432 |
با فرض اینکه هدف اینترنت طبقاتی حفظ فعالیت کسبوکارها بوده، دادهها نشان میدهد این هدف محقق نشده است. در این بازه، با اینکه اینترنت طبقاتی خیلی جدی دنبال شد، میانگین محتوای اینستاگرام زیر ۱۰۰ هزار پست باقی ماند. تعداد صفحات اینستاگرامی فعال در مقایسه با ابتدای دی ماه نیز به یک دهم رسید!
میتوان از دادههای موجود این طور نتیجه گرفت وقتی دسترسی عموم مردم به اینترنت برقرار نیست، اعطای دسترسی طبقاتی و گرانقیمت به کسبوکارها، معجزه نمیکند. گویی مغازه باز است، اما راههای منتهی به بازار مسدود شدهاند.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.
۶ روز از "بازگشایی دوباره نت" گذشته و هنوز به سرور وی پی ان خودم دسترسی ندارم و کامپیوترم عملاً بی فایده است و داخل گوشی اندروید ام هم صرفا با اختلال خییییلی زیاد فیلترشکن های عادی و رایگان برام کار میکنه اونم به نحوی که حتی تویتر هم برام به زور بالا میاد
عملا روز شمار قطعی اینترنت از ۱۸ دی ماه داره برای من بالا و بالاتر میره و این خیلی ترسناکه که دولت مردان عزیز بر این باورند که اینترنت وصله و دیگه پرونده نت رو بستن
.
کشوری که توش دولت هم خسته شده و شروع به شکایت کرده از مقامات بالاتر دیگه چه امیدی به مردمش هست
انگار توی باتلاق گیر کردیم. تو این سالها هرچی بیشتر کوشش کردیم تا وضعیت بهتر بشه بیشتر به غرق شدن نزدیک شدیم. ولی دلیل نمیشه از آقا مجتبی بخاطر این پیگیریها قدردانی نکنم. مخصوصاً تو این شرایط که خیلیا تا دیدن یه تلگرام، یوتیوب یا اینستا میتونن برن همه چیز رو فراموش کردن.
مخلصیم آقا
به قول IRCF اینترنت رو برا توقف روز شماری نت بلاکس باز کردن وگرنه برقراری ارتباط کجا بود
اقای استانه خسته نباشید ، خیلی زیبا نوشتید
سلامت باشی. ممنونم. شما هم خسته نباشی.
یه سایت که تو حوزه عکاسی و دوربینهای عکاسی هست وقتی میخوام واردش بشم دسترسیم و بن میکنه و پیغام میده شما در حال حمله به سایت هستید!!! معلوم نیست چه بلایی سر نت آوردن.vpnها یا کانکت نمیشن یا اگر بشن سِنت و ریسیو ندارن.گِیم که کلا تعطیله و اجازه نمیده به سرورها وصل بشی و میندازت بیرون.توییتراکانتم رو ساسپند کرد چون احتمال داد بات باشم.فیلترنت و تبدیل به شتترنت کردن.
اونقدری که سایتهای خارجی به ایرانیها مشکوکن به یه هکر کلاه سیاه نیستن.
آقای آستانه، میشه بگید این وضعیت درست میشه یا نه؟ واقعاً این اینترنت جدیده؟
پیشنهاد میکنم گفتگوی پیشین کورش با طهماسبی رو حتما ببینید. خیلی خوب به سوالتون پاسخ دادند:
https://digiato.com/tech_talk_extra/tech-talk-extra-white-list-internet-is-the-new-internet-in-iran
طبق گفتهی ایشون که فاتحهی اینترنت رو باید خوند. پس آماده باشیم برای یک چیز بدتر درسته؟ چون همین الان هم چیزی باز نمیشه.
چیز بدتر که چه عرض کنم. به نظر میرسه همینه دیگه! یه مدتی فعلا با همین اینترنت خواهیم بود تا بعد ببینم روسا اجازه میدن اینترنت دیتاسنترها وصل بشه یا نه! پیشبینی کاملا شخصی خودم: حداقل تا تعیین تکلیف جنگ وضعیت همینه.
فاتحه این مملکت رو باید خوند !
با کانفیگ هم نمی تونم ایکس رو باز کنم درست درمون کیک و یوتیوب هم همین طور !
ما که خرما و حلواش هم خوردیم.
درود بر مجتبی عزیز خسته نباشی مرسی از مقالات جذابتون
❤️❤️
مخلصیم
من برنامههای روبیکا و بله پاک کردم
چون به دردم نمی خورن
درود بر شرفت.
تا جای ممکن نباید از این پیامنرسانها استفاده کرد.
حتی اگه کیفیتشون هم مثل تلگرام بشه باز هم استفاده نمیکنم؛ چون مردم رو بهزور بردن تو این پیامنرسانها و حق دسترسی آنلاین ما رو ازمون گرفتن.
هیچ کجای دنیا اقلیت برای اکثریت تصمیم نمیگیره اما مسئولین بیکفایت ما به جمله "هرگز نگو هرگز" خیلی باور دارن.
دوروزه هیچ ویپیان ای برام کار نمیکنه با همراه اول کسی میدونه باید چکار کنم؟
این جوری نیست که برای همه یه نسخه داد !
باید امتحان کنی ! برای من بعضی از این سایتایی که قبلا وی پی ان می خواست بدون وی پی ان میاره ولی محدود بعضی ها که نمی خواد نمیاره
(ولی همراه اول کلا تو دیواره)
همراه برای من با کانف/یگ اشتراکی هم کار نمیکنه
کاش آقایون با ***** ۹۰ میلیون نفر رو خوشحال کنند.