رئیس کمیسیون سلامت دیجیتال نصر: سازمان غذا و دارو در تنظیم‌گری دارورسانی آنلاین تعلل می‌کند

«مهدی خدادادی»، رئیس کمیسیون سلامت دیجیتال سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران، می‌گوید علت اصلی مقابله سازمان غذا و دارو با دارورسانی آنلاین، وجود تضاد منافع میان برخی بازیگران بزرگ بازار داروخانه و مدل‌های نوین توزیع دارو است. به گفته او، بخشی از داروخانه‌های بزرگ تمایلی به گسترش بازار پلتفرم‌های توزیع آنلاین ندارند چون در صورت توسعه این مدل، فرصت بیشتری برای حضور و رقابت داروخانه‌های کوچک‌تر فراهم خواهد شد. 

به گزارش دیجیاتو، حدود ۹ ماه پیش و پس از کش‌وقوس‌های فراوان، وزارت ارتباطات و وزارت بهداشت، ضوابط فروش آنلاین دارو را ابلاغ کردند. از آن زمان اما پلتفرم‌های توزیع آنلاین دارو موفق به فعالیت در این بازار نشده‌اند زیرا سازمان غذا و دارو همچنان روی مخالفت با این موضوع پافشاری می‌کند.

رئیس کمیسیون سلامت دیجیتال نصر درباره «سنگ‌اندازی» سازمان غذا و دارو به دیجیاتو می‌گوید:‌

ماجرای مقابله سازمان غذا و دارو با توزیع آنلاین دارو یک مسیر طولانی دارد. دوستان طی سه چهار سال گذشته به هر شکلی تلاش کردند جلوی اجرای مصوبه دولت را بگیرند و به شیوه‌های مختلف سنگ‌اندازی کردند. آخرین مورد هم این بود که دوستان یک سال و نیم جلوی ابلاغ دستورالعمل توزیع آنلاین دارو را گرفتند تا اینکه ۱۴ مهر سال گذشته دستورالعمل ابلاغ شد.

خدادادی ادامه می‌دهد:

از آن زمان باید کمیته‌ای هفت نفره تشکیل جلسه می‌داد و ضوابط نظارتی و فنی را ابلاغ می‌کرد. سازمان غذا و دارو از آن زمان هیچ کاری برای این موضوع انجام نداده است. هیچ توضیح قانع‌کننده‌ای هم درباره این رفتارشان ارائه نمی‌کنند.

به‌گفته او این سازمان هیچ توزیع قانع‌کننده‌ای ارائه نمی‌کند:

به‌تازگی هیئت مقررات‌زدایی وزارت اقتصاد جلسه‌ای با حضور نمایندگان دادستانی و سازمان بازرسی کل کشور برگزار کرد. از نماینده سازمان غذا و دارو پرسیدند چرا ضوابط را ابلاغ نمی‌کنید؟ نماینده سازمان هیچ حرفی برای ارائه نداشت و گفت ظرف یک ماه آینده این کار را انجام می‌دهیم.

خدادادی همچنین می‌گوید‌:

به این نکته هم اشاره کنم که کمیته تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای اقتصاد دیجیتال نیز در تازه‌ترین مصوبات خود بر تسریع اجرای توزیع برخط دارو تأکید کرده است. بر اساس این مصوبه، وزارت بهداشت با همکاری وزارت ارتباطات موظف شده ظرف یک ماه نسبت به بازنگری و اصلاح دستورالعمل‌های مرتبط با ثبت، پردازش سفارش، بسته‌بندی و حمل دارو در بسترهای برخط اقدام کند. همچنین تأکید شده است که ضوابط جدید صرفاً ناظر بر الزامات فنی و اجرایی توزیع اینترنتی دارو باشد و از ایجاد محدودیت‌های غیرضروری برای فعالیت سکوهای دارای مجوز جلوگیری شود. سازمان غذا و دارو نیز موظف شده است موانع همکاری داروخانه‌ها با سکوهای برخط توزیع دارو را برطرف کند.

تضاد منافع صنفی در بازار داروخانه 

رئیس کمیسیون سلامت دیجیتال سازمان نظام صنفی رایانه‌ای معتقد است بخشی از مقاومت‌ها در برابر توسعه توزیع آنلاین دارو، ناشی از نگرانی برخی ذی‌نفعان بازار نسبت به تغییر الگوهای رقابت است.  خدادادی می‌گوید:‌

به نظر می‌رسد بخشی از چالش‌های موجود به ساختار فعلی بازار داروخانه‌ها بازمی‌گردد. برخی مجموعه‌ها و گروه‌های فعال در این حوزه سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار دارند و طبیعی است که نسبت به تغییرات ساختاری و ورود مدل‌های جدید کسب‌وکار، دغدغه‌ها و ملاحظاتی داشته باشند. 

خدادادی در بخش دیگری از این گفت‌وگو از انتظارات اشتباهی که از پلتفرم‌ها وجود دارد می‌گوید:

خود این دوستان داروساز هستند و هم‌صنفی‌هایشان فشار می‌آورند که نگذارید این مسئله اجرا شود، اگر هم اجرا شد پلتفرم‌ها نباید رابطه مالی با داروخانه‌ها داشته باشند. این افراد سلامت مردم را بهانه قرار می‌دهند اما مسئله اصلی‌شان این است که پلتفرم‌ها با داروخانه‌ها کار کنند اما قراردادی نبندند. در واقع انتظار دارند  پلتفرم‌ها  رابطه مالی با داروخانه‌ها  نداشته باشیم.

او معتقد است توسعه دارورسانی آنلاین می‌تواند فرصت‌های جدیدی برای داروخانه‌های کوچک‌تر ایجاد کند:

بخشی از داروخانه‌های بزرگ به دلیل جایگاه و سهم بازار خود ممکن است تمایل کمتری به همکاری با پلتفرم‌ها داشته باشند. در چنین شرایطی، پلتفرم‌ها می‌توانند زمینه همکاری با داروخانه‌های کوچک‌تر را فراهم کنند و به افزایش دسترسی و رقابت در بازار کمک کنند.

خدادادی تأکید می‌کند:

اگر نگرانی‌هایی درباره نحوه فعالیت پلتفرم‌ها یا احتمال بروز انحصار وجود دارد، بهترین راهکار تدوین و اجرای شفاف مقررات و چارچوب‌های نظارتی است. هرچه ضوابط روشن‌تر و قابل اجرا‌تر باشند، امکان سوءبرداشت‌ها و نگرانی‌ها نیز کاهش خواهد یافت.