قاتل خاموش پس از لرزش و انفجار در کمین است؛ هشدار پیرامون نشت مونوکسید کربن

برقراری شرایط جنگی در شهرهای بزرگ کشور، باعث شده است تا تهدیدهای مختلفی شهروندان ایرانی را تهدید کند. یکی از بزرگترین مشکلات شهروندان آسیب دیده، تهدید نشت مونوکسید کربن در خانه‌ها پس از انفجارها و لرزش‌ها است، گازی که با نام قاتل خاموش شناخته می‌شود.

پس از بروز هرگونه انفجار یا لرزش در اطراف منازل شما، امکان نشت منوکسید کربن وجود دارد. ممکن است حتی منازل اطراف شما دچار تخریب ظاهری نشده باشند اما موج انفجار، زیرساخت‌های پنهان ساختمان را دچار آسیب می‌کند. همچنین ممکن است لوله‌های بخاری از محل اتصال خود جدا شوند یا دودکش بخاری مسدود شود. در این صورت، گاز منوکسید کربن وارد محیط زندگی شما خواهد شد.

گاز مونوکسید کربن که با فرمول شیمیایی CO شناخته می‌شود، بی‌بو، بی‌رنگ و بی‌طعم است. این گاز تنها در چند دقیقه، فضای خانه را به محیطی مرگبار تبدیل می‌کند. برای جلوگیری از نشت مونوکسید کربن در محیط منزل، بایستی برخی اقدامات احتیاطی را انجام دهید.

چه مواردی باید پس از وقوع انفجار و لرزش چک شوند؟

بررسی اتصالات لوله بخاری: در گام نخست بایستی دستکش بپوشید و با دست تمامی اتصالات لوله بخاری از پشت دستگاه تا ورودی دیوار را به آرامی تکان دهید. هیچ‌گونه جابجایی یا شکاف حتی به اندازه یک سانتی‌متر نباید وجود داشته باشد. کوچکترین شکاف، باعث ورود گاز سمی به اتاق می‌شود.

تست دمای لوله بخاری: بخاری را روشن کنید و دست خود را با احتیاط و بدون لمس مستقیم نزدیک لوله ببرید. لوله بخاری بایستی به صورت یک‌نواخت داغ باشد. اگر لوله سرد یا نیمه داغ (ولرم) باشد، یعنی جریان دودکش معکوس شده است و گازهای سمی به داخل اتاق بر می‌گردند. در این حالت باید بدون فوت وقت، اقدامات اصلاحی را انجام دهید.

بررسی کلاهک دودکش در پشت بام: اگر امکان دسترسی ایمن به پشت بام را دارید، بایستی بعد از انفجار و لرزش کلاهک H شکل دودکش را چک کنید. افتادن یا چرخش کلاهک می‌تواند مسیر خروج دود را مسدود کند.

نشت گاز مونوکسید کربن چه علائمی دارد؟

اگر فرصت بررسی اتصالات را ندارید، بایستی به علائم هشداردهنده محیطی توجه کنید. راه نخست کشف نشت مونوکسید کربن، تغییر رنگ شعله بخاری است. شعله بخاری گازسوز بایستی آبی باشد. اگر شعله زرد یا نارنجی است و نوسانات زیادی دارد، یعنی اکسیژن کافی برای سوختن گاز وجود ندارد و احتراق ناقص رخ می‌دهد. احتراق ناقص، باعث تولید حجم قابل توجهی از گاز CO می‌شود.

راه دیگر کشف نشت مونوکسید کربن، عرق کردن غیرعادی شیشه‌ها و دیوارها است. تجمع بخار آب یا رطوبت زیادی روی پنجره‌ها و سطوح سرد می‌تواند نشانه تجمع گازهای ناشی از احتراق ناقص در فضای بسته باشد.

علائم مسمومیت با مونوکسید کربن چیست؟

مسموم شدن افراد با گاز CO، باعث می‌شود تا علائمی شبیه سرماخوردگی یا آنفولانزا در آن‌ها ایجاد شود؛ با این تفاوت که دیگر تب را شاهد نیستیم. سایر علائم مسمومیت با گاز CO شامل این موارد هستند:

• سردرد شدید و گیجی
• سوزش چشم و گلو
• تهوع و احساس بی‌حالی
• خواب‌آلودگی غیرطبیعی (به‌ویژه در کودکان)

اگر با نشت گاز CO مواجه شدیم، چه کاری انجام دهیم؟

در صورتی که متوجه نشت گاز مونوکسید کربن شدید، بایستی در گام اول تمامی درب‌ها و پنجره‌ها را باز کنید تا هوای تازه وارد شود. سپس بخاری یا هر وسیله گرمایشی را خاموش کنید. در گام بعدی بایستی تمامی افراد را به فضای باز منتقل کنید. اگر کسی دچار مسمومیت شده است، او را در معرض هوای آزاد قرار دهید و با اورژانس تماس بگیرید. تا زمان رسیدن اورژانس، مصدوم نباید هیچ ماده خوراکی یا نوشیدنی مصرف کند.

اگر منطقه شما در معرض انفجارها و لرزش‌های پیاپی قرار دارد، هرگز تمامی منافذ خانه را نبندید. همیشه پنجره اتاق را به اندازه یک بند انگشت (حدود ۲ الی ۳ سانتی‌متر) باز نگه دارید تا تبادل اکسیژن انجام شود. این فاصله کوچک، جان شما و خانواده را نجات خواهد داد.