جهان دنبال مهارتهای AI است؛ ایرانیها هنوز دنبال اینترنت
گزارش سال ۲۰۲۶ استنفورد از جهش تقاضا برای مهارتها در عصر هوش مصنوعی را بررسی کردیم.
در حالی که بازار کار جهانی بهسرعت به سمت مهارتهای زیرساختی و تخصصی هوش مصنوعی حرکت میکند، قطعی طولانیمدت اینترنت در ایران، نیروی کار جوان را از یکی از مهمترین بازارهای آینده عقب انداخته است.
۸۰ روز از محدودیت گسترده اینترنت در ایران گذشته؛ وضعیتی که در آن بخش اعظمی از کاربران فقط به اینترانت یا همان شبکه ملی اطلاعات دسترسی دارند. همزمان، آن سوی دنیا بازار کار هوش مصنوعی با سرعتی بیسابقه در حال بازتعریف مهارتهای آینده است.
گزارش تازه استاتیستا بر اساس دادههای «AI Index Report 2026» دانشگاه استنفورد نشان میدهد تقاضا برای مهارتهای مرتبط با هوش مصنوعی در آمریکا طی یک دهه گذشته جهشی سنگین را تجربه کرده است.
این دادهها بر پایه میلیاردها آگهی شغلی جمعآوریشده توسط Lightcast تهیه شدهاند و تصویری روشن از آینده بازار کار ارائه میکنند. آیندهای که در آن AI قرار است زیرساخت اقتصاد دیجیتال جدید باشد.
پادشاهی پایتون
طبق این گزارش، مهارت در زبان برنامهنویسی پایتون Python همچنان مهمترین مهارت بازار AI باقی مانده است. تعداد آگهیهای شغلی مرتبط با این زبان برنامهنویسی از حدود ۵۳ هزار مورد در سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ به حدود ۲۵۹ هزار آگهی در سال ۲۰۲۵ رسیده؛ رشدی نزدیک به 5 برابر.

علوم کامپیوتر نیز همچنان جایگاه محوری خود را حفظ کرده و تعداد فرصتهای شغلی مرتبط با آن از ۹۷ هزار به ۲۵۷ هزار مورد رسیده است.
اما داستان جذابتر، ترند جدید بازار کار است. صنعت دیگر فقط به کدنویس نیاز ندارد، بلکه تشنه کسانی است که بتوانند هوش مصنوعی را در مقیاس بزرگ پیادهسازی کنند. تقاضا برای مهارتهای مربوط به مقیاسپذیری (Scalability) با رشدی هشت برابری به حدود ۱۹۸ هزار آگهی رسیده و مفاهیمی چون اتوماسیون و مدیریت گردش کار به ترتیب مرزهای ۱۹۱ هزار و ۱۸۶ هزار تقاضا را رد کردهاند.
افسانه «همه باید پرامپتنویس شوند»
در شبکههای اجتماعی، تصویر رایج از بازار AI معمولاً به چند ابزار تولید محتوا و «پرامپتنویسی» محدود میشود؛ اما دادههای بازار کار تصویر پیچیدهتری را نشان میدهند.
یکی از مهمترین نکات گزارش استنفورد، رشد انفجاری مهارتهای مرتبط با زیرساخت ابری است. تقاضا برای مهارت Amazon Web Services یا AWS از حدود ۱۰ هزار آگهی به بیش از ۱۴۰ هزار مورد رسیده؛ رشدی بیش از ۱۳۰۰ درصد که بالاترین نرخ رشد در میان مهارتهای بررسیشده محسوب میشود.
از دادههای موجود میتوان این پیام را گرفت که جهان به سرعت در حال استخدام مهندسانی است که زیرساختهای آینده دیجیتال را مدیریت کنند.
در عمل، بازار AI ترکیبی از برنامهنویسی، زیرساخت، تحلیل داده و مدیریت سیستمهاست؛ نه صرفاً استفاده از چند ابزار هوش مصنوعی.
قطع اینترنت و نابودی بازار کار آینده
سوالی که در پس این گزارش شکل میگیرد این است که جوان ایرانی بعد از خواندن دادههای فوق چه اقدامی باید انجام دهد؟ اینترنت 80 روز است که روی ما بسته شده و آینده کاری نامشخصی پیشروی میلیونها ایرانی قرار دارد.
بخش بزرگی از یادگیری در حوزه AI وابسته به دسترسی دائمی به منابع جهانی، پلتفرمهای آموزشی، مخازن کد، سرویسهای ابری و ابزارهای آنلاین است. بسیاری از ابزارهای توسعه هوش مصنوعی نیز یا کاملاً ابری هستند یا برای استفاده پایدار به اینترنت آزاد و باکیفیت نیاز دارند.
در چنین فضایی، محدودیت دسترسی موجب شده تا شکاف مهارتی میان نیروی کار ایرانی و بازار جهانی عمیقتر شود؛ بهویژه برای نسلی که بخش مهمی از فرصتهای شغلی آیندهاش احتمالاً خارج از مرزهای سنتی بازار کار تعریف خواهد شد.
مجید فرزانه، بنیانگذار شبکه آموزشی بست در حوزه هوش مصنوعی، در گفتوگویی با دیجیاتو هشدار داده بود که قطع ارتباط با شبکه جهانی، اولویت توسعهدهندگان را از پروژههای پیشرفته به مسائل پایهایتر برگردانده و بسیاری از پروژهها را کند یا متوقف کرده است.
به گفته او، شاید ۷۰ تا ۸۰ درصد پروژههای هوش مصنوعی یا متوقف شدهاند یا با سرعت بسیار پایینتری ادامه دارند. فرزانه همچنین برآورد کرد در همین حدود دو ماه قطعی، چیزی نزدیک به ۱۲ تا ۱۴ ماه عقبماندگی نسبت به جهان ایجاد شده است.
بنابراین ما با یک نزول مهارتی دستهجمعی روبه رو هستیم. جوانی که باید انرژی خود را صرف درک الگوریتمهای پیچیده و رشد خود کند، بخش عمدهای از توان ذهنی و زمان خود را صرف یافتن راهی برای اتصال به اینترنت میکند.
نتیجه آن نیز واضح است. شانس رقابت استعدادهای ایرانی در بازار کار خاورمیانه و جهان روزبهروز کمرنگتر میشود، آن هم در شرایطی که کشورهای همسایه با آغوش باز در حال جذب این سرمایهها برای پروژههای هوش مصنوعی خود هستند.
دیدگاهها و نظرات خود را بنویسید
برای گفتگو با کاربران ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.
"در همین حدود دو ماه قطعی، چیزی نزدیک به ۱۲ تا ۱۴ ماه عقبماندگی نسبت به جهان ایجاد شده است."
یه بنده خدایی بود در زنده یاد یوتیوب میگفت اگر تغییری رخ نده ما در آینده برده خواهیم شد بعد ملت مسخرش میکردن.
بفرمایید تحویل بگیرید. یه فاتحه هم برای ایران بخونید. البته اگه این چیزا خیلی مهمه میتونید برید اونجا زندگی کنید هاهاهاها :)))
"سوالی که در پس این گزارش شکل میگیرد این است که جوان ایرانی بعد از خواندن دادههای فوق چه اقدامی باید انجام دهد؟"
هیچی، چه اقدامی؟ جوان ایرانی در ناوگان اسنپ و تپسی ثبتنام کنه و با ورزش سطح آمادگی خودش رو برای دویدن پشت کامیون سازمان ملل آماده کنه.(البته بعید هست جز ابراز نگرانی کاری کنه!)
هوش مصنوعی بله: آیا این مکالمه مفید بود ؟
کاربر : بله
هوش مصنوعی بله: بفرمایید چطوری میتونم کمکتون بکنم؟
کاربر : احمق جواب سوالتو دادم
بدبخت از بس مکالمه مفید ارائه نداده براش عجیبه
جالب اینه داخل ویرا که مثلا برای برنامه نویسا مناسبه خواستم برم PostgreSQL برای توسعه دیتابیس پیچیده تر یاد بگیرم
اینطوری بود که پیام میدادی سوال میپرسیدی جواب تو میداد تو پیام بعدی ی سوال دیگه میپرسیدی میرفت جواب پیام قبلیشو همراه با جواب سوال پیام دومت ارسال میکرد 😶
🤣😂
😂😂😂😂😂
مهم نیست برای مسعولین
این حرفا چیه اینترنت کیلو چنده!
به گفته نخبه دانشگاه شریف و صاحب شرکت دانش بنیان در گفت و گو با زومیت در کنار مدیر عامل ابرآروان، حمایت گر برداشتن فیلترینگ!!!
" قطعی اینترنت از مزیت وصلش بیشتره! هم امنیت دیجیتالمون تأمین میشه هم امنیت اقتصادی، هم امنیت زیر ساخت هامون!!
سکو های داخلی هم نیاز هارو رفع میکنه (پوسته یوتیوب، تلگرام، واتس اَپ)، دیگه لازم نیست به اینترنت ساخت کشور دشمن متصل باشیم "
مدیر عامل ابر آروان رو تو زومیت دیدم منطقی حرف میزد طرف حکومت نبود
ادا در میآورد یا واقعا ادم خوبیه ؟
نه بابا مگر یادت نیست همین اعضای ابر آوران باعث تشدید فیلترینگ توی ایران بودند
***********
خود مدیر عامل زومیت، شخصیت واقعیشو نشون داد با سیمکارت سفیدش، بهونه هاشو برای رد گم کنی کارهاشو ببینی، خنده ات میگیره!
پروژه فیلترینگ رو اجرا میکنند، فکر کنم اولین سازمانی بودن که اینترنت پرو رو دریافت کردن و برای اعضاشون سامانه درست کردن برای ثبت نام! برعکس کانون وکلای استان سمنان، هیچ صدایی از ایشون در نیومد! لطفاً فراموش نکن اینها چکار ها که نکردن!
نصف کانفیگا واسه ابرآروانه بعد حکومتی نیس؟😂
ستار هم مخالفه و عمو مسعودم مخالفه
ادم خوبان؟
اینم همونه
۱۰۰ درجه بدتر
هیچ بقالی نمیگه ماستم ترشه، یه سفرهای پهنه همشون دارن یه نون و قهوهای میخورن
پ.ن: گوشی همین حبیبی مدافع قطعی آیفون ۱۳/۱۴ پرو مکس بود، خدا بزنه تو سرمون اگه یه درصد هم فکرکنیم آیفون با شبکه ملی اطلاعات کار میکنه / سوای اون، آیفون برای «کسی مثل اینها» بزرگترین تناقض ممکنه. هم اینترنت میخواد، هم کالای خارجیه، هم باعث انتقال سرمایه و اطلاعات به غرب و توسعهشون میشه، هم ساخته بلاد کفره، هم ساخته کشوریه که ترامپ توش رییسجمهوره، هم نماد سرمایهداریه، هم نماد آزادی و حریم خصوصی، تحریممون کرده سرویس بهمون نمیده، ..
ولش کن مرد، میشه بینهایت این رو ادامه داد :))
من فقط خندم از زومیته که پلیس بد و خوب اورده برا «مناظره»
از سیم سفید مسعود چه خبر
مسعودم مثل باقی افراد، متأسفانه ریشه رانت و فساد از پایه تو دل جامعه گسترش یافته، بقیه موارد که مردم خودشون بهتر میدونن، بماند. واقعا دردا زیاده که بخوایم همشو مثال بزنیم!
امید دارم، با نیروی انسانی خارج از کشور، بشه کشور رو از این رو به اون رو تبدیل کنن
واقعاً لحظه شماری میکنم که هر چه زودتر، مسیرمون برای آبادی ایران، کوتاه تر بشه!
ممنونم از نوشته هات دوست عزیز
بزرگواری، منم امیدوارم
بازجو بود تا نخبه
هرجای دنیا رو تو ببینی دولتها برای پیشرفت توی تکنولوژی و Ai خودشونو به آب و آتیش میزنن
بعد اینجا یه مشت فهمیده دنبال اینن که چجوری از هرچیزی چندغاز پول در بیارن و اون یه ذره وقتشونو تمدید کنن😮💨
خدایا خودت با شهاب سنگ تونستی نسل یه موجودو از رو زمین محو کنی
دیگه ۹۰ میلیون که برات چیزی نیست !
یادش بخیر منم برنامه داشتم دوره هوش مصنوعی رو بگذرونم و در رابطه با شغلم و هوش مصنوعی و ارتباطشون یه مقاله بنویسم برای رزومه مهاجرتم ، الان یادم میوفته خندم میگیره
تسلیت میگم
هدفاتو گم نکن اتفاقا الان همه مصر تر شدن برا مهاجرت و انگیزشون بیشتره....اگه فعلن نرم افزار نمیتونی زبانتو تقویت کن زبان اول بلدی دومو تقویت کن...همه رو اوکیی برا مهارت های زندگی انفرادی اماده شو اشپزی و هر کار دیگه...مغز از خداشه ادم بیکار بشینه و کارای روتین بکنه فقط
دارم همزمان انگلیسی و آلمانی میخونم ولی مهاجرت اونقدرام که فکر میکنی راحت نیس ، من اگه بتونم رزومه ام رو قوی کنم بعدش باید به خرج و هزینه هاش فکر کنم ولی خب اینو خیلی دیدم آدم یه قدم برداره خدا بقیه راهو براش جور میکنه
دقیقا استارت آپی رو شروع کرده بودم که هوش مصنوعی رو در زمینه کاری خودم داشتم استفاده میکردم. و تا یک ماه دیگه مصاحبه دارم با طرف خارجی ولی به شدت از برنامم عقبم و نمیدونم اصلا از داخل ایران میشه interview برگزار کرد یا نه
اگه کانفینگ قوی دارید فکر کنم بشه یه جوری ردیفش کرد ولی به نظرم محض احتیاط اگه امکانشو دارید حداقل ۳ روز به نزدیک ترین کشور همسایه ای که اینترنتش کار میکنه سفر کنید پیشنهادم اینه که به یکی از شهر های مرزیش سفر کنید تا زیاد گرون درنیاد ، مهم اینه اینترنت باشه و مصاحبه رو انجام بدین و برگردین ، چون این مصاحبه قطعا روی آیندتون تاثیر مهمی قراره بذاره و باید سفت و سخت بگیرینش .
هعی مجتبی 💔💔💔
یک عمر دویدیم و از خط پایان دور شدیم
الان هم از مسابقه دو محروم هستیم و از خط پایان دور و دور تر میشویم.
💔
ما که از آوار و ترکش همه رو به جون خریدیم تو بگو همسنگر من ما تقاص چی رو میدیم؟