بررسی بازی FIFA 2016؛ سایه ی سنگین رئالیسم

عرضه ی نسخه های مختلف بازی های ویدئویی به صورت سالانه، کار چندان ساده ای نیست. منظورم این است که به سری بازی هایی چون کال آو دیوتی یا اساسینز کرید نگاه کنید. سال ها پیش این سری بازی و بسیاری دیگر بازی های مشابه، در چه جایگاهی بودند و حالا کجا هستند؟ عرضه ی سالانه نه تنها وقت کمی در اختیار تیم های بازی سازی می گذارد، بلکه به مرور زمان خلاقیت و ایده های جدید را نیز نابود می کند.

اما اوضاع تا حدی برای بازی های ورزشی متفاوت است. به صورت سالانه، تغییرات بسیار زیادی در تیم های ورزشی رخ می دهد و بازی سازان باید دائما اثر خود را ارتقا دهند تا با این تغییرات هماهنگ باشد. بازی هایی مانند NBA 2K ،NFL و ده ها مثال دیگر وجود دارد که به صورت سالانه عرضه می شوند و خیلی زود هم از یادها می روند.

اما شاید این موضوع چندان درباره ی سری بازی FIFA صادق نباشد. در چند سال اخیر و درست از آغاز افول سری PES، الکترونیک آرتز توانست که از فرصت به دست آمده نهایت استفاده را برده و جای فیفا را در بازارهای سراسر جهان محکم کند. در حال حاضر، هر نسخه از سری فیفا، بیش از ده ها میلیون نسخه به فروش می رساند و به جرئت می توان گفت که اصلی ترین منبع درآمد کمپانی الکترونیک آرتز و بخش ورزشی آن است.

البته فیفا به آن راحتی که به نظر می رسد به این جایگاه نرسید. تا سالیان طولانی، PES با سایه ی سنگین خود این سری را دچار مشکل کرد و مجال نفس کشیدن را به آن نمی داد. ضمن این که امسال نیز PES بار دیگر در مقابل این بازی قد علم کرد تا فیفا بیش از این بازار را در اختیار خود نگیرد.

سازندگان بازی در الکترونیک آرتز، امسال با دو مشکل بزرگ مواجه بوده اند و هستند. از یک سو، بعد از عرضه ی چند نسخه، دیگر جایی برای پیشرفت چندان باقی نمانده و از سوی دیگر، کونامی بار دیگر پا به میدان گذاشته است. به جرئت می توان گفت که با ورود به نسل هشتم کنسول های بازی، فیفا چندان رنگ تغییر را به خود ندید و سال به سال با تغییرات جزئی (و تنها در پاره ای از مواقع، شگرف) عرضه می شود.

دو نسخه ی 14 و 15، با توجه به گرافیک بازی در نسل جدید، جذابیت زیادی برای طرفداران داشتند و گیمرها حاضر بودند که پول های زیادی برای آن خرج کنند. اما حالا و با عرضه ی سومین نسخه ی نسل هشتم بازی، الکترونیک آرتز به آرامی ضعف های خود را به نمایش می گذارد؛ ولی فراموش نکنیم که به هر حال ما درباره ی فیفا صحبت می کنیم و جذابیت آن را در هیچ بازی ورزشی دیگری نمی توان یافت.

در ادامه این بررسی با دیجیاتو همراه باشید.

صادقانه بگویم، با گذشت هر سال، بررسی نسخه های جدید فیفا به کاری سخت و سخت تر تبدیل می شود. نسخه ی 15 بازی، با تغییرات قابل قبولی در گیم پلی همراه بود و توانست به یکی از برترین نسخه های فیفا در چند سال اخیر بدل شود؛ فیفا 16 هم تقریبا سعی کرده که همان روند را دنبال کند.

الکترونیک آرتز، شعار «زیبا بازی کنید» را برای بازی در نظر گرفته و سعی داشته که تا حد زیادی به این شعار جامه ی عمل بپوشاند. برای تحقق این امر، مجموعه ای از تغییرات کوچک در بازی پدید آمده که همه ی آن ها در نهایت، دست به دست هم داده اند و گونه ای جدید از گیم پلی را برای فیفا 16 به ارمغان آورده اند.

فیفا 16 پیش از هر چیز سعی داشته که به فوتبال واقعی و قوانین آن پایبند باشد. بنابراین بسیاری از المان ها دستخوش تغییر شده اند تا تجربه ای شبیه ساز گونه پدید آورند؛ البته این بدان معنا نیست که بازی کاملا ماهیت خود را از دست داده و دیگر جذابیت ندارد. اما باید پذیرفت که تغییرات به وجود آمده در راستای شبیه سازی شدن هر چه بیش تر بازی، مسلما به طبع بسیاری خوش نخواهد آمد.

شاید مهم ترین تغییر در گیم پلی، سیستم هدف گیری توپ برای اعمال مختلف باشد. این بار گیمر باید دقت بیش تری در جهت گیری آنالوگ به خرج دهد تا توپ به درستی به منطقه ی دلخواه فرستاده شود. در نسخه های پیشین، اگرچه بازی از سیستم جهت 360 درجه پشتیبانی می کرد اما معمولا جهت های آنالوگ به 4 جهت تقسیم می شدند و با هدایت آن به سمت های بالا، پایین، چپ یا راست، توپ به صورت خودکار برای نزدیک ترین بازیکن فرستاده می شد.

اما این روند در فیفا 16 تفاوت یافته و حالا باید با دقت هر چه تمام تر، جهت بازیکن یا منطقه ی مورد نظر را روی آنالوگ کنترلر اعمال کنید. همین تغییر کوچک، اگرچه در نگاه اول کمی ساده به نظر می رسد اما در کلیت هر دست از بازی تفاوت بزرگی ایجاد کرده. خصوصا این که اگر چندان به این موضوع عادت نداشته باشید، دائما دچار اشتباه خواهید شد و توپ، لو خواهد رفت.

تصور کنید که این سیستم، برای تمام اعمال مربوط به ارسال توپ، از پاس و سانتر گرفته تا شوت، پیاده شده و باید به کلی دقت بیش تری به خرج بدهید. هم چنین طبیعی است که با تغییر دوربین، جهت دهی ها نیز دچار تغییر می شوند. همه ی این مسائل، تغییراتی کوچکی هستند که تفاوتی بزرگ ایجاد کرده اند.

دقت بیش تر را می توان در میزان فشار دکمه نیز مشاهده کرد. این بار میزان فشار هر دکمه اهمیت بیش تری نسبت به قبل دارد و باید دقت بیش تری به خرج دهید تا توپ به درستی به بازیکنانتان برسد. بیش ترین تاثیر این دقت، در سانترهای توی عمق (که با فشار دکمه های مثلث و L1 در کنترلر پلی استیشن انجام می شوند) دیده می شود.

در همین راستا، هوش مصنوعی هم پیشرفت نسبتا قابل توجهی داشته تا همه چیز به شکلی چالش آورتر پیش برود. این بار چه بازیکنان حریف و چه بازیکنان یار، عملکرد بسیار خوبی دارند و دیگر با مشکلات احمقانه ای که از هر از گاهی در فیفا 15 رخ می داد، مواجه نخواهید شد. بازیکنان یار تا حد امکان جای گیری درستی دارند و از سوی دیگر، فضا را برای حرکت بازیکن در حال کنترل بازی می گذارند.

بازیکنان حریف نیز به خوبی می دانند که چه زمان شما را مورد هجوم قرار دهند تا بهترین نتیجه برایشان حاصل شود. دفاع حریف، عکس العمل بهتری نسبت به دریبل دارد و با تاکتیک های گوناگون، چه به صورت تک نفره و چه به صورت گروهی، توپ را از شما خواهند ربود.

همین هوش مصنوعی پیشرفته تر و تاکتیک های دفاعی، سبب شده که دیگر نتوانید به محض دمیدن داور در سوت آغاز بازی، با بازیکنی کلیدی مثل رونالدو یا مسی، همه را دریبل کرده و توپ را در دروازه جای دهید. بلکه باید سعی کنید و کارتان را به شکلی محافظه کارانه تر و منطقی تر پیش ببرید تا همه چیز به درستی انجام شود.

به طور کل، دریبل به مقوله ای دشوار تبدیل شده و برای جا گذاشتن حریف، نمی توان به راحتی به سمت گوشه ی زمین حرکت کرد یا به صورت شانسی آنالوگ را چرخاند؛ بلکه برای پیاده سازی چنین حرکاتی، نیاز به تمرین مداوم و استراتژی های درست در حمله دارید.

اگر تا حد مرگ فیفا 15 را تجربه نکرده باشید، هیچ کدام از این مسائل آن چنان که باید و شاید به چشم تان نخواهند آمد و فقط بازیکنانی که صدها ساعت به نسخه ی 15 اختصاص داده باشند متوجه تفاوت ها خواهند شد. به نظر شخصی نویسنده، هیچ کدام از این تغییرات، آسیبی به گیم پلی وارد نکرده اند؛ اما تنها یک نکته باقی می ماند که اشاره به آن بسیار حیاتی است.

فیفا همواره به عنوان یک بازی نمایانگر فوتبال واقعی شناخته شده که می تواند در یک دست کوتاه (مثلا دو نیمه ی 5 دقیقه ای) هیجان یک بازی فوتبال واقعی را در خود جای دهد. برای مثال، در اکثر اوقات و در دقایق نهایی، کار بسیار بالا می گیرد و همه چیز با سرعت بسیار بیش تری دنبال می شود. ممکن است در دقایق نهایی بتوانید یک بازی باخته را ببرید و یا با یک تکل حیاتی، خودتان از به پایان رسیدن دست با نتیجه ی مساوی نجات دهید.

همه ی این ها مسائلی هستند که ماهیت فیفا را شکل می دهند و تجربه ی آن را با لذتی غیرقابل وصف همراه می سازند. اما این حس هیجان انگیز، تا حد زیادی در فیفا 16 از بین رفته است و شاید کم تر پیش بیاید که در دقایق آخر، برای برد یا گرفتن نتیجه ی مساوی تقلا کنید؛ چرا که مکانیزم ها به قدری سفت و سخت دنبال می شوند که دیگر جایی برای تاکتیک های تک نفره باقی نمانده.

فیفا 16 می خواهد که تجربه ای تیم محور پدید آورد و این، لزوما چیز بدی نیست. اما ظاهرا سازندگان فراموش کرده اند که حتی در تیم های بزرگ دنیای واقعی نیز، گاهی همه چیز به یک نفر بستگی دارد و یک نفر می تواند با مهارت خود، تیم اش را نجات دهد. البته این به آن معنا نیست که دیگر بازیکنانی چون مسی یا رونالدو یا ابراهیموویچ دیگر کاربرد ندارند؛ اما پایبندی بیش از حد به واقع گرایانگی، کار دست سازندگان داده است.

هنوز هم می توان با بازیکنان نام برده و بسیاری دیگر از بازیکنان، به صورت تک نفره پیشروی کرد اما دیگر آن حس خالص قدرت و کنترل وجود ندارد و خیلی از موقعیت های درخشان، به راحتی از بین می روند. درست است که همه ی ما عاشق شباهت این قبیل بازی ها به دنیای واقعی هستیم؛ اما در نهایت، فیفا عنوانی است که می خواهد تجربه ی هیجان فوتبال را به اتاق نشیمن خانه هایمان آورد و مسلما مهم ترین هدف آن، سرگرم کننده بودن است. اما متاسفانه این سرگرم کنندگی، تا حد زیادی از بین رفته و زیر سایه ی سنگین رئالیسم قرار گرفته است.

بزرگ ترین و مهم ترین تغییر فیفا 16 نسبت به نسخه های قبلی، اضافه شدن تیم بانوان است. البته همان طور که احتمالا در جریان هستید، تنها چیزی در حدود 12 تیم ملی بانوان در بازی وجود دارد و مابقی تیم ها، مثل همیشه، متشکل از آقایان هستند.

باید اشاره کرد که اضافه شدن تیم بانوان، شکلی نمادین دارد و حداقل در این نسخه، چندان جدی نیست. تمام انیمیشن های این تیم ها، مانند تیم آقایان است و تفاوت چندانی مشاهده نخواهید کرد. اما باید خاطر نشان کرد که این حرکت از سوی الکترونیک آرتز جای تحسین بسیار دارد و امیدواریم که سال به سال، تیم های بانوان بیش تری به بازی اضافه شود.

از نظر گرافیکی، فیفا 16 تغییر چندان زیادی نسبت به سال گذشته ندارد. تقریبا همه چیز به همان شکل سابق است و تفاوت های چندان خاصی نمی توان در گرافیک بازی مشاهده کرد. از لحاظ نورپردازی و طراحی چهره ی بازیکنان، تغییراتی کمابیش صورت گرفته که کمی و تنها کمی آن را نسبت به قبل بهتر می کند.

هم چنین منوهای بازی دچار تغییر شده اند تا فیفا 16 حداقل از لحاظ ظاهری، با نسخه های قبلی خود متفاوت باشد. دسترسی به برخی از محتویات مانند تنظیمات ساده تر شده و منوی نسبتا مینیمال بازی، با رنگ آبی خود توجه هر گیمری را جلب خواهد کرد.

همانند همیشه، بخش آنلاین نقشی مهم در بازی ایفا می کند و احتمالا صدها ساعت پای آن مشغول خواهید شد. بخش آنلاین بازی، متشکل از 10 دیویژن یا دسته ی مختلف است و باید سعی کنید که با بردهای پی در پی و کسب امتیازهای بالا، جواز حضور در دسته های پایین تر را دریافت کنید و به رقابت با بازیکنان حرفه ای تر بپردازید. تورنومنت های متعددی نیز هر چند وقت یک بار برگزار می شوند و شرکت در آن ها می تواند به خاطر تنوع هم که شده، جالب باشد.

اما فیفا این بار، بخش جدیدی به نام Ultimate Team Draft در خود جای داده که جذابیت حالت FUT فیفا را به مرحله ی جدیدی می برد. برخلاف بخش FUT، که می توانید تیم دلخواه تان را تشکیل داده و آن را تا موفقیت هدایت کنید، Draft تیمی را متشکل از بازیکنان و چیدمان اتفاقی در اختیارتان گذاشته و از شما می خواهد که آن را به موفقیت برسانید. برخلاف بخش FUT، پیشرفت در Draft بسیار راحت تر است و در مدت زمان بسیار کم تری به موفقیت خواهید رسید. برای این دو بخش، یک سری میکروترنسکشن هم در نظر گرفته شده و می توانید بازیکنان گران قیمت تر را با دریافت هزینه های کوچک دریافت کنید.

در کنار ایده های خوبی که بخش Draft را تشکیل داده اند، مشکلی عجیب به چشم می خورد. برای باز شدن بخش Draft، به 15.000 سکه نیاز خواهید داشت و طبیعتا اگر بخش FUT را تجربه نکنید، حالا حالا ها به چنین میزانی از سکه دست نخواهید یافت. بنابراین تنها یک راه برایتان خواهد ماند و مجبور به خرید 300 امتیاز فیفا از طریق میکروترنسکشن خواهید شد. چنین مسائلی، سبب می شود که به اعتبار الکترونیک آرتز و بازی فیفا لطمه وارد شود و به هیچ وجه برای این کمپانی که تا به حال 2 بار لقب "بدترین کمپانی سال از دیدگاه مردم" را دریافت کرده، مناسب نیست!

در نهایت نیز باید به گزارش بازی اشاره کرد که انصافا مثل همیشه، به بهترین شکل ممکن انجام شده و جای هیچ انتقادی باقی نمی گذارد. دیالوگ های مارتین تایلر و آلن اسمیت، بسیار بیش تر از قبل شده و دیالوگ های تکراری بسیار کم تری خواهید شنید.

جمع بندی

فیفا 16 هم چنان یکی از برترین بازی های فوتبالی عرضه شده تا به امروز است؛ اما اگر رویکرد الکترونیک آرتز نسبت به آن تغییر نمی کرد، شاید با بازی بسیار بهتری مواجه بودیم. توجه بیش از حد به واقع گرایانگی سبب شده که فیفا 16 جذابیت و سرگرم کنندگی خود را تا حدی به عنوان یک «بازی ویدئویی» از دست بدهد.

گیم پلی فیفا سال ها است که به عنوان یکی از بهترین گیم پلی ها در میان تمام بازی ویدئویی برشمرده می شود. بنابراین شاید بهتر باشد که سازندگان تمرکز بیش تری روی بخش گرافیک بازی بگذارند؛ چرا که در نسخه ی اخیر، هیچ تفاوت قابل توجهی در این بخش پیاده نشده.

تغییرات فیفا 16 اگر در قالب یک بسته ی الحاقی عرضه می شد، مطمئنا بسیار به چشم می آمد اما به عنوان یک بازی 60 دلاری که به صورت سالانه عرضه می شود، این تغییرات، کاربرد چندانی ندارند و احتمالا بسیاری از گیمرها ترجیح خواهند داد که کار را روی فیفا 15 دنبال کنند و از خیر نسخه ی جدید بگذرند.