چگونه با پرسیدن تنها ۵ سؤال هر مشکلی را حل کنیم؟

این یکی از ترفند های حل مسئله ای است که از فرط سادگی غلط انداز است و می تواند باعث شود کارایی اش را زیر سؤال ببرید؛ مگر آنکه واقعاً آن را به کار بگیرید و عملکردش را ببینید.

این شیوه ریشه در رویه های مدیریتی تویوتا دارد، و در کتاب تازه ی چارلز داهیگ به نام «رازهای بهره ور بودن در کار و زندگی» نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

اصل مطلب این ایده را سیستمی تحت عنوان «۵ چرا» تشکیل می دهد که داهیگ اخیراً آن را اینطور توضیح داده است: «در دهه ی ۱۹۸۰، تولیدکننده ی ژاپنی اتومبیل یعنی تویوتا اولین کارخانه ی خود در آمریکا را در فرمونت کالیفرنیا بازگشایی کرد. این کارخانه با فلسفه ی مدیریتی خاصی اداره می شد که تحت عنوان نظام تولید تویوتا شناخته می شود. ایده ی اصلی این فلسفه این است که حتی پیچیده ترین مشکلات نیز علل ساده ای دارند؛ کافی است بدانید چطور به دنبالشان بگردید».

hamrah-mechanic

برای پیدا کردن این علل معمولاً کافی است به تعداد دفعات کافی بپرسید «چرا». برای نمونه داهیگ گفته است خودش و همسرش مشکلی را شناسایی کرده بودند که می خواستند آن را حل کنند: چرا هیچ وقت نمی توانند با فرزندانشان شام بخورند؟ به این ترتیب از خودشان ۵ سؤال پرسیدند:

۱- چرا هیچ وقت نمی توانستند در کنار فرزندانشان شام بخورند؟

پاسخ داهیگ: «چون من و همسرم همیشه دیرتر از آنچه انتظارش را داریم به منزل می رسیم».

۲- چرا دیر به منزل بر می گردند؟

پاسخ: چون بر خلاف نیتشان برای این کار، با نزدیک شدن به پایان روز همیشه یک عالمه کار برای انجام دادن دارند و به همین دلیل نمی توانند محل کارشان را به موقع ترک کنند.

۳- چرا در پایان روز اینهمه کار برای انجام دادن دارند؟

پاسخ: چون هر روز، علیرغم تلاش برای به موقع رسیدن، دیر به محل کار خود می رسند و معمولاً مجبور می شوند با عجله و بلافاصله به جلسه یا کار های واجبشان برسند.

۴- چرا همیشه صبح ها دیر به محل کار خود می رسند؟

پاسخ: آنها همیشه امیدوارند به موقع به محل کار خود برسند اما رسیدن به محل کار به دلیل آماده کردن بچه ها برای مدرسه، همیشه ۲۰ دقیقه بیشتر از آن چیزی که فکر می کنند طول می کشد.

۵- چرا آماده کردن بچه ها برای مدرسه بیشتر از حد انتظار طول می کشد؟

پاسخ: معمولاً به این دلیل که پیدا کردن لباس های بچه ها و پوشاندن آن ها طول می کشد.

با وصل کردن نقاطی که در نگاه اول ممکن است هیچ ارتباطی بینشان به چشم نیاید مشخص شد لباس پوشیدن بچه ها بیش از اندازه طول می کشد و در نتیجه داهیگ و همسرش، ۱۰ یا ۱۱ ساعت بعد، از محل کار خود دیر به منزل بر می گردند؛ همه ی اینها راه حل ساده ای پیش پای آنها می گذارد.

آنها هر شب فرزندانشان را مجبور کردند پیش از رفتن به رختخواب، لباس های روز بعد خود را پیدا و آماده کنند. این کار آشفتگی صبح هایشان را کاهش داد و باعث شد به موقع در محل کار خود حاضر شوند و در نتیجه شب های بیشتری بتوانند برای شام به موقع به منزل برسند.

البته بسیاری از مشکلات دشوار تر از آن هستند که به این راحتی بتوان حلشان کرد. در مورد نظریه ی «۵ چرا» نیز حکایت های فراوانی نوشته شده است. با این حال، می توان تصور کرد این تکنیک تا چه حد می تواند در پشت سر گذاشتن مشکلات به هر یک از ما کمک کند.

برای مثال، تصور کنید هر روز برای رفتن به محل کار تأخیر دارید. می توانید با تمرینی شبیه به این، ریشه ی مشکل خود را پیدا و آن را برطرف کنید:

۱- چرا هر روز دیر به محل کار خود می رسم؟

پاسخ: چون به سختی از رختخواب بیرون می آیم.

۲- چرا به سختی از رختخواب بیرون می آیم؟

پاسخ: چون ترجیح می دهم به جای رفتن به محل کار، بخوابم.

۳- چرا دوست ندارم سر کار بروم؟

پاسخ: چون کاری که انجام می دهم از با ارزش ترین مهارت های من و کارهایی که از انجامشان لذت می برم استفاده نمی کند.

۴- چرا به انجام کاری تن می دهم که بهترین مهارت هایم را برایش به کار نمی گیرم؟

پاسخ: چون تا الان سال ها وقت صرف تحصیل در این زمینه کرده و پیشرفت هایی نیز در این شغل کسب کرده ام (با اینکه چندان آن را دوست ندارم).

۵- اگر نمی خواهم در این زمینه مشغول باشم چرا به تحصیل و پیشرفت هایی که داشته ام اهمیت می دهم؟

پاسخ: چون می ترسم پیش خانواده و دوستانم اعتراف کنم که در انتخابم اشتباه کرده ام.

فارغ از شرایط ویژه ی هر فرد، وادار کردن او به پرسیدن این ۵ چرا، او را به یک مشکل ریشه ای می رساند: شاید علت دیر رسیدن شما به محل کارتان، اشتباهی است که سال ها پیش در مورد زمینه ی کاری خود مرتکب شده اید. به این ترتیب احتمالاً برای حل این مشکل باید به فکر انجام کاری دیگری باشید.

مطالب مرتبط

۶ باور مخرب که زندگی حرفه‌ای شما را نابود می‌کنند

یکی از نقاط تمایز انسان با دیگر موجودات توانایی «واگویه» یا گفتگوی درونی با خود است. این قابلیت مثل یک چاقوی دو لبه عمل کرده و می‌تواند شما را به موفقیت رسانده یا نابود کند. اگر این واگویه‌ها شکل منفی به خود بگیرند دائما جملاتی مثل  قبول نمی‌شوم، از پس آن برنمی‌آیم، از عهده من... ادامه مطلب

۵ راهکار علمی و ساده برای تقویت انگیزه در کار و زندگی

انگیزه شامل دو نوع درونی و بیرونی می‌شوند. انگیزش بیرونی همانطور که از نام آن پیداست تابع شرایط بیرونی بوده و ممکن است امکان دستیابی کامل به آن میسر نباشد اما انگیزش درونی یا خود انگیزشی می‌تواند مثل بلیط طلایی ما را به اهدافمان برساند.صد البته ترسیم و تعیین اهداف بسیار آسانتر از تلاش برای... ادامه مطلب

کدامیک برای استارتاپ‌ها بهتر است: انتخاب رهبر از درون تیم یا استخدام آن؟

یکی از مزایای راه‌اندازی استارتاپ این است که برای هدایت آن به یک عمر تجربه نیاز نیست اما در عین حال اگر از مشاوره یک رهبر مجرب هم بی‌نصیب باشد، ممکن است با تصمیمی اشتباه به نقطه پایان برسد. با توجه به این مساله ترجیح می‌دهید تیم رهبری را از افراد درون استارتاپ انتخاب کنید... ادامه مطلب

تبریک خاص بیل گیتس به مناسبت تولد ۹۰ سالگی وارن بافت [تماشا کنید]

وارن بافت، کارآفرین و سرمایه دار آمریکایی هفته گذشته ۹۰ ساله شد و گیتس با انتشار یک پست وبلاگی و ویدیو این روز را به دوست صمیمی خود تبریک گفت. او در این پست حرف های جالبی در مورد بافت مطرح کرد که شاید مهم ترینشان این باشد: بافت به من یاد داد دوستی با... ادامه مطلب

نتیجه یک تحقیق: برای پیشرفت در کار لازم نیست حتما عوضی باشید

حین آماده شدن برای ورود به بازار کار یاد می‌گیریم معصومیت را کنار گذاشته و با چنگ و دندان وارد جنگی شویم که در آن همه مثل گرگ یکدیگر را تکه‌پاره کرده و تنها عوضی‌ها جان به سالم به در می‌برند. هرچند پوست کلفت شدن و قاطع بودن شاید سپر بدی نباشند اما این تصور... ادامه مطلب

چطور شرایط بد را با کلمات مثبت تغییر دهیم؟

اگر پاندمی کووید ۱۹ شما را هم کلافه کرده می توانید صرفا با تغییر کلمات مورد استفاده تان برای توصیف شرایط فعلی خود، احساس بهتری را تجربه کنید. کلمات مثبت به شما کمک خواهند کرد که چالش های کاری خود را از یک فاجعه احتمالی به فرصتی برای یادگیری تبدیل کنید یا اینکه به لطف... ادامه مطلب

نظرات ۲

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟