نگاهی به نگرانی‌های شما از اجرای طرح رجیستری موبایل

طرح رجیستری از اول هفته رسماً آغاز بکار نمود و بحث مانیتورینگ و پایش شبکه آن به عنوان مرحله اول اجرای این طرح در حال انجام است. نگرانی‌های پیرامون این طرح پر حاشیه و تاثیراتی که بر بازار موبایل می‌گذارد تبدیل به یکی از دغدغه‌های مهم شما شده است. اما آیا واقعاً جای نگرانی وجود دارد و این طرح می‌تواند بر شیوه استفاده شما از موبایل تاثیرگذار باشد؟

از نظر گمرک موبایل‌ها در دو لیست سبز و خاکستری قرار می‌گیرند

طبق توضیحات ارائه شده توسط مسئولین طرح، مرحله اول عملاً به تهیه «لیست سبز» از موبایل‌های فعال در شبکه تخصص دارد. بدین صورت که کد IMEI موبایل‌هایی که از قبل در شبکه فعال بوده‌اند در این لیست ثبت شده و از این پس کدهای IMEI موبایل‌هایی جدید که به صورت قانونی وارد کشور می‌شوند نیز در همان لیست گنجانده خواهد شد. این مهم به نوعی لیست سبزی از موبایل هایی است که قادر خواهند بود از اپراتورهای فعال در کشور خدمات بگیرند.

پس از اجرای طرح رجستری در صورت فعال‌سازی موبایلی که کد IMEI آن در لیست سبز نباشد، پیغامی مبنی بر قرار گرفتن در لیست خاکستری برای کاربر فرستاده خواهد شد. این پیغام بدین معنی است که موبایل مذکور از طریق شرکت‌های دارای مجوز وارد کشور نشده است. کاربر فرصتی یک ماهه برای پرداخت عوارض گمرک خواهد داشت و در غیر این صورت، موبایل مورد نظر پس از یک‌ماه دیگر قادر به استفاده از خدمات اپراتورها نخواهد بود و بلااستفاده خواهد شد تا عوارض آن پرداخت شود.

با توجه به حساسیت این موضوع در بحث خریدوفروش موبایل و همچنین دغدغه‌های ایجاد شده برای خریداران، دیجیاتو اقدام به طراحی یک نظر سنجی در کانال تلگرام خود نمود تا دلیل اصلی نگرانی کاربران را درباره طرح رجیستری بیابد.

قیمت

در این نظر سنجی که تاکنون بیش از ۳۲۰۰ نفر در آن شرکت کرده‌اند، مشخص شد که ۸۵ درصد از نگرانی کاربران مربوط به افزایش قیمت احتمالی است که ممکن است اجرا شدن طرح رجیستری باعث آن شود.

«محمد جواد آذری جهرمی»، وزیر ارتباطات کشور که بارها توضیحات بسیاری دراین‌باره به کاربران داده است، این بار به کاربران توصیه کرد تا به شکل موقت موبایلی جدید نخرند تا بازار نظم خود را حفظ کند و سواستفاده کنندگان قادر به اخذ هزینه بی‌دلیل و اضافه از کاربران نباشند. وی به تازگی در اینستاگرام خود نوشت:

«طرح رجیستری تاکنون هیچ هزینه ای برای بازار تلفن همراه نداشته و نباید ریال اضافه‌ای بیش از ارزش واقعی موبایل به فروشندگان فرصت طلب پرداخت نمایید. تاکید می‌کنم اجرای طرح رجیستری نباید باعث افزایش قیمت برای مصرف کننده نهائی شود.»

افزایش قیمت منطقی نیست

اگر موبایل وارد شده به کشور روند قانونی خود را سپری کرده باشد پس حتماً ۱۴ درصد عوارض گمرک و ارزش افزوده مربوط به خود را قبلاً پرداخت نموده و وارد کننده مجبور به پرداخت هزینه‌ای اضافی بابت طرح رجیستری نخواهد بود. در نتیجه فروشنده منطقاً بهانه‌ای برای بالا بردن نرخ‌های خود ندارد. اگر افزایش قیمتی در بازار مشاهده شود صرفاً سؤاستفاده فرصت طلبان از هیاهوی ایجاده شده تلقی خواهد شد و بهترین پاسخ به این موضوع به گفته وزیر ارتباطات، عدم خرید تلفن‌همراه برای تنظیم بازار عرضه و تقاضا به نفع مشتری است.

با تحقیقات میدانی دیجیاتو و تماس با برخی فروشندگان موبایل در شهر تهران هم مشخص شد که تلفن‌های همراه برخی شرکت‌ها تغییر نرخی نداشتند اما در برخی مدل‌ها افزایش قیمتی ده درصدی را مشاهده کردیم که به گفته فروشندگان تاثیر رجیستری است. برای مثال قیمت‌ آیفون 8 و 8+ به شدت تفاوت دارد بدین ترتیب که وجود گارانتی تفاوتی ۴۰۰ هزار تومانی را رقم زده است.

آیا برخی موبایل‌ها از بازار ایران جمع‌آوری می‌شوند؟

مطلب دیگری که ذهن ۸ درصد از مخاطبان را به خود مشغول ساخته، بحث حذف برخی مدل‌های محبوب از بازار ایران است. سال‌هاست که برندهای آمریکایی به علت تحریم‌های موجود، نمایندگی رسمی در ایران ندارند اما جای نگرانی نیست چراکه چند شرکت مختلف مجوز ورود قانونی این محصولات را کسب نموده و در این زمینه فعالیت می‌کنند. در صورت اجرای کامل طرح، تنها مدل‌های کپی و بی کیفیت چینی ممکن است از بازار ایران حذف گردند اما خطری مدل‌های پرطرفدار و برند‌های باسابقه را تهدید نمی‌کند.

به گفته دکتر «حمیدرضا دهقانی‌نیا»، مدیر کل فناوری اطلاعات و ارتباطات ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، برخی از موبایل‌های بی‌کیفیت در بازار ایران وجود دارد که برای سلامت کاربران خطرناک هستند و نرخ ثابت جذب یا «SAR» آنها به چندین برابر حالت استاندارد می‌رسد و تا کنون ارگان خاصی به این موضوع توجهی نشان نداده است. طرح رجیستری، موجب می‌شود تا این موبایل‌های بی کیفیت از سطح بازار ایران جمع‌آوری شوند و دیگر یک موبایل ارزان نتواند سلامت کاربر ایرانی را تهدید کند.

تکلیف موبایل‌های مسافرتی چه می‌شود؟

کارکرد تلفن‌های همراه مسافرتی بعد از ورود به ایران نیز که نگرانی ۵ درصد از کاربران دیجیاتو را تشکیل می‌دهد توسط مسئولین بطور واضح توضیح داده شده است.

ورود موبایل مسافرتی به ایران به آسانی امکان‌پذیر است

به گفته مهندس «یوسفیان»، کارشناسان فنی طرح رجیستری، موبایل های مسافرتی در صورت فعال شدن با یک سیم‌کارت ایرانی تا یک‌ماه قادر به سرویس گیری در لیست خاکستری خواهند بود.

پس از آن کاربران با مراجعه به گمرک‌های ورودی کشور یا سامانه ترخیص کالای سایت گمرک (EPL) و احراز کد IMEI قادر خواهند بود پس از پرداخت ۱۶ درصد عوارض مربوطه، تلفن همراه خود را از لیست خاکستری خارج نمایند.

کاهش موجودی برخی موبایل‌ها؟

کاهش موجودی بعضی مدل‌ها در بازار که بر اساس نظرسنجی دیجیاتو تنها ۲ درصد کاربران نگران آن هستند، دغدغه‌ای قابل بحث است. اما طبق گفته  دهقانی نیا به دیجیاتو، شرکت‌های فعال در حوزه واردات قانونی موبایل حاضرند در صورت نیاز به مدل‌های مختلف با بالا بردن میزان وارادات و گسترش فعالیت خود، این کمبود را جبران کنند تا نظم فعلی حفظ شده و افزایش قیمتی را مشاهده نکنیم.

با بررسی دغدغه‌های موجود در این زمینه متوجه می‌شویم که طرح رجیستری صرفاً زیرساختی فنی برای از رونق‌ انداختن قاچاق است و قرار نیست تغییراتی منفی در بازار موبایل کشورمان ایجاد کند.

با این حال و با توجه به اطمینانی که مسئولین در رابطه با این طرح می‌دهند، باید گفت که تجربه قبلی طرح رجیستری به قدری تلخ و نامنظم بوده که بر روی اجرای منظم آن پس از ۱۱ سال تاثیر منفی گذاشته است و باید دید در آینده‌ای نزدیک، آیا طرح مورد بحث به آن اندازه که مسئولین می‌گویند حساب‌شده جلو خواهد رفت و بی‌تاثیر بر قیمت‌ها خواهد بود یا خیر.

[این مقاله توسط امین قیاسی و امیر مستکین نوشته شده است.]