تاریخچه شرکت AMD در نیم قرن فعالیت پر فراز و نشیب

اول ماه مه سال جاری میلادی روزی بود که AMD نیم قرن فعالیت خود را جشن گرفت. در طول این سال ها کمپانی تولید کننده چیپ، شرکت های متعددی را به تصاحب خود درآورد و بخش هایی از فعالیت خود را تعطیل کرد تا در بازار پردازنده ها دوام بیاورد.

از سال های دور، اینتل و AMD رقبای اصلی بازار پردازنده ها بوده اند. «جری ساندرز» در سال 1969 شرکت AMD را تأسیس کرد. از سوی دیگر «رابرت نویس» و «گوردون مور» کمی قبل تر در 1968 اینتل را تأسیس کرده بودند. برای سال ها بود که این دو شرکت تنها ارائه کنندگان پردازنده های X86 رده بالا به حساب می آمدند.

نبرد بین آنها از همان سال های اولیه آغاز شد و در هر برهه ای یکی بر دیگری پیروز می شد. معمولاً اما این AMD بود که از نظر قیمت پردازنده ها، رقیب خود را شکست می داد؛ به ویژه اگر تعداد هسته های پردازنده حتی در مدل های ارزان قیمت را در نظر بگیریم. در این مطلب قصد داریم نگاهی داریم به 50 سال فعالیت پر فراز و نشیب AMD.

تاریخچه AMD

زمانی که در اول ماه مه سال 1969 شرکت AMD تأسیس شد، کمتر کسی آینده درخشان این کمپانی کوچک را درست پیش بینی می کرد. AMD از یک استارتاپ کوچک به شرکتی بین المللی بدل شد و رقابت خود با شرکت های بزرگتری از جمله اینتل و انویدیا را آغاز کرد. هر دو این شرکت ها در برهه هایی طعم شکست از AMD را چشیدند. در طول این سال ها AMD هم با مشکلاتی روبرو شد اما اکنون با حرکت به سمت فناوری 7 نانومتری در حال تجربه موفقیت بیشتر است. با عرضه پردازنده های 7 نانومتری پیش از اینتل، برای اولین بار در تاریخ در این زمینه از رقیب دیرینه جلو خواهد افتاد.

تاریخچه AMD

این شرکت که نام آن سرواژه «Advanced Micro Devices» است در سانتا کلارای کالیفرنیا تأسیس شد. در این تصویر «جری ساندرز» ششمین نفر از سمت راست در کنار همکاران خود دیده می شود. AMD ابتدا پردازنده های خود را به ارتش ایالات متحده می فروخت. در سال های آتی پیشرفت هایی را تجربه کرد که از آن جمله می توان به استفاده از برخی تکنولوژی های پردازنده های اینتل اشاره کرد. در سال 1976 به واسطه قراردادی که بین این دو منعقد شد AMD حق استفاده از میکرو کد های اینتل را دریافت کرد.

تاریخچه AMD

در 1981 شرکت IBM قصد داشت از کامپیوترهای شخصی (PC) ویژه مصرف کنندگان رونمایی کند. هدف این بود که از پردازنده های اینتل استفاده شود اما تقاضای تعداد بالای پردازنده ها از سوی IBM موجب شد اینتل در فکر یک تولید کننده دیگر هم برای پردازنده های 8088 باشد. اینجا بود که پای AMD به میان آمد. در پی یک قرارداد، AMD امکان دسترسی به معماری های فعلی پردازنده های اینتل را پیدا کرد. قرارداد مرتبط با میکرو کدها که در سال 1976 برقرار شده بود هم تا سال 1995 تمدید و در نهایت به تولید پردازنده های 286 منتهی شد که نمونه ای مشابه با 80286 اینتل بود.

تاریخچه AMD

سرانجام اینتل پردازنده های 80386 را عرضه کرد. AMD در تلاش بود تا مشابه با سری قبلی، نمونه مشابه این پردازنده را هم تولید کند اما اینتل هم در تلاش برای جلوگیری از فروش پردازنده های جدید 386 تولید AMD بود. AMD این گونه استدلال می کرد که توافقنامه تبادل فناوری نه تنها اجازه استفاده از معماری های فعلی را می دهد بلکه می تواند از مشتقات آنها هم بهره ببرد. AMD در دادگاه برنده شد و توانست به لطف قیمت پایین تر و کارایی بالاتر پردازنده های 386 خود موفقیت مهمی کسب کند. این اولین رویارویی دو شرکت بزرگ تولید کننده پردازنده بود.

تاریخچه AMD

معماری پردازنده K5 اولینی بود که از طراحی اختصاصی AMD بهره می برد. با این حال در مقایسه با محصولات قبلی و بعدی موفقیت چندانی را تجربه نکرد. K5 در زمان خود و در مقایسه با پردازنده های اینتل بسیار پیشرفته به حساب می آمد اما به دلیل سرعت ساعت پایین تر به اندازه کافی سریع نبود. با این حال نشان داد که این شرکت می تواند برای اینتل چالش بر انگیز شود.

تاریخچه AMD

در 6 مارس سال 2000، اتلون 1000 اولین پردازنده یک گیگاهرتزی دنیا توسط AMD عرضه شد. سری اتلون نشان داد که AMD آماده به چالش کشیدن برتری اینتل است. این پردازنده به موفق ترین محصول دسکتاپ این شرکت تا آن زمان بدل شد. زیربنای معماری K7 با معماری نه چندان محبوب NetBurst اینتل مقایسه می شد که در بسیاری از زمینه ها از جمله بهینگی مصرف انرژی و قیمت از K7 برتر بود. اتلون ها هیچ گاه به طور کامل بر بازار دسکتاپ ها حکمرانی نکردند اما تا زمان عرضه سری Core از سوی اینتل، به خار چشم رقیب بدل شدند.

تاریخچه AMD

ساندرز پس از 33 سال خدمت به عنوان مدیر عامل با «هکتور رویز» جایگزین شد. در زمان مدیریت رویز سری اتلون پیشرفت کرد و اولین پردازنده های سری اوپترون برای سرورها روانه بازار شدند. مدیر جدید همچنین با تصاحب ATI، شرکت تولید کننده پردازشگرهای گرافیکی موافقت کرد. در آن زمان انویدیا اصلی ترین رقیب ATI به حساب می آمد. اگر چه در دوران رویز، AMD پر سود ترین دوران خود را تجربه کرد اما او به دلیل مشکلات مالی مرتبط با خرید ATI و تأثیر قانون ضد رقابت مرتبط با اینتل، در سال 2008 از سمت خود استعفا داد. مشکل پیش آمده بین اینتل و AMD موجب شد پرونده های شکایت متعددی از سوی AMD علیه رقیب مطرح شود که البته در نهایت AMD از این موضوع پیروز بیرون آمد.

تاریخچه AMD

پردازنده های اوپترون با عرضه در سال 2003 شروع به ربودن سهم اینتل کردند. تا سال 2006 و 2007 سهم AMD به 25 درصد رسید و این بیشترین سهمی بود که شرکت در زمینه پردازنده های سرور به دست آورد. دلیل اینکه اینتل نمی توانست با پردازنده های مبتنی بر معماری NetBurst جلوی پیشرفت AMD را بگیرد این بود که پردازنده های اوپترون بسیار بهینه تر کار می کردند. اما با عرضه پردازنده های سری Core، ورق به نفع اینتل برگشت و کار تا جایی پیش رفت که در سال 2016 شرکت AMD از بازار پردازنده های سرور محو شد.

تاریخچه AMD

در سال 2006 شرکت ATI به قیمت 5.4 میلیارد دلار خریداری شد. با وجود این AMD به دلیل این خرید مورد انتقاد شدید قرار گرفت؛ چرا که پس از آن برای مدت ها دوره های مالی سه ماهه همراه با ضرر را تجربه کرد. اما به لطف این خرید پردازشگرهای گرافیکی با پردازنده ها یکپارچه شد که همین موضوع توسعه APU ها در سال های آتی را به دنبال داشت. در سال های بعد محصولات ATI بهترین سال های خود را تجربه کردند.

تاریخچه AMD

خرید ATI و به ویژه مشکلات مرتبط با قوانین ضد رقابت مشکلات مالی برای شرکت را به همراه داشت و در نهایت تصمیم گرفته شد کارخانه های این شرکت تعطیل شود. سپس در سال 2009 شرکت Global Foundries در شراکت با حکومت ابوظبی تأسیس شد. با اینکه تأسیس شرکت جدید گاه موجب شکست هایی برای AMD شد اما در نهایت جلوی ضررهای مالی بیشتر در آینده را گرفت.

تاریخچه AMD

در حالی که کسب و کار پردازنده شرکت رو به افول بود اما کارت های گرافیک سری 4000 با کارایی مشابه با محصولات انویدیا شرایط را عوض کرد. کارت های گرافیک جدید در مقایسه با انویدیا مصرف انرژی پایین تر را با قیمتی کمتر ارائه می کردند. کارت گرافیک با چیپ HD 4890 می توانست با سیستم خنک کننده هوایی (بدون نیاز به سیستم های پیشرفته آبی یا نیتروژن مایع) تا یک گیگاهرتز اُورکلاک شود. این سری کارت ها موفق شدند با سهمی 50 درصدی در بازار، بالاترین سهم را برای AMD رقم بزنند.

تاریخچه AMD

به لطف تصاحب ATI کار روی ترکیب پردازنده ها با پردازشگرهای گرافیکی آغاز شد. در 2011 اولین APU های AMD بر مبنای معماری Llano عرضه شدند. با اینکه اولین سری از این چیپ ها از حیث کارایی پردازنده چندان تأثیر گذار نبودند اما کارایی گرافیکی آنها چشمگیر بود. چیپ گرافیکی تعبیه شده در این محصولات در مقابل نمونه های مشابه از اینتل سریع تر بودند. حتی تا همین امروز هم AMD موفق شده به لطف APU ها کارایی گرافیکی بالاتری نسبت به محصولات مشابه اینتل را ارائه دهد.

تاریخچه AMD

در سال 2011 درست زمانی که کمپانی در حال روبرو شدن با روزهای سختش بود، «روری رید» مدیر عامل AMD شد. اگر چه پردازشگرهای گرافیکی رادئون فروش خوبی را تجربه می کردند اما پردازنده های فنوم به سختی یارای رقابت با سری Core اینتل را داشتند. حتی معماری نه چندان محبوب بولدوزر هم نتوانست مرهمی بر زخم های AMD باشد. رید برای حفظ جایگاه AMD تصمیم گرفت به سراغ استراتژی نیمه سفارشی برود. به دنبال آن پردازنده های جگوار برای ایکس باکس وان و پلی استیشن 4 توسعه داده شدند. همین موضوع در آمد مناسبی را بری شرکت رقم زد.

تاریخچه AMD

در حالی که بولدوزر محبوب ترین معماری این کمپانی به حساب نمی آمد اما در نهایت اولین پردازنده 5 گیگاهرتزی جهان بر همین اساس تولید شد.  FX 9590 با عرضه در سال 2013 توانست برای 4 سال AMD را در صدر جدول سریعترین سرعت عادی (بدون اورکلاک توسط کاربر) نگه دارد. با این حال نسبت به سرعت بالایش کارایی چشمگیری نداشت. تا به امروز بالاترین سرعت اورکلاک که توسط این پردازنده ثبت شده 8 گیگاهرتز بوده است.

تاریخچه AMD

در اکتبر 2014 دکتر «لیزا سو» مدیر عامل شد و تا امروز در همین سمت باقی مانده است. سو زمانی به این سمت منصوب شد که هر لحظه احتمال ورشکستگی شرکت می رفت. با این حال به لطف پردازنده های سفارشی شده برای کنسول های بازی مایکروسافت و سونی درآمد مطمئنی برای AMD حاصل شد و کار مدیر جدید را کمی راحت تر کرد. او بر عرضه رادئون های سری 300 و فیوری، مشتقات مدل های بولدوزر و در نهایت پردازشگرهای گرافیکی سری RX 400 در سال 2016 نظارت کرد. علاوه بر این ها نباید عرضه پردازنده های سری رایزن در سال 2107 را از یاد برد؛ پردازنده هایی که AMD عقب مانده از بازار کامپیوترهای شخصی را به بازی برگرداند. در دوران مدیریت سو، AMD سهم از دست رفته از بازار پردازنده ها را مجدد به دست آورد و بار دیگر ارزش سهام شرکت به میزانی مشابه با اوایل تا اواخر دهه 2000 بازگشت.

تاریخچه AMD

در ماه مارس 2017 اولین تهاجم AMD بعد از چندین سال غیبت در بازار پردازنده های دسکتاپ اتفاق افتاد؛ حضور پردازنده های سری رایزن. این پردازنده ها که تا 8 هسته و 16 رشته پردازشی داشتند می توانستند پا به پای پردازنده های HEDT اینتل (پردازنده هایی برای کامپیوترهای دسکتاپ پرچمدار) پیش بیایند. این سری با اینکه سرعت ساعت پایین تری داشتند اما از ارزش خوبی برخوردار بودند و می توان آنها را اولین پردازنده های موفق AMD در چند سال اخیر به حساب آورد.

تاریخچه AMD

مدت کوتاهی پس از این که پردازنده های جدید از راه رسیدند، پردازشگرهای گرافیکی سری وگا در ژوئیه 2017 معرفی شدند. مدل رده بالای وگا 64 کارایی در حد GTX 1080 انویدیا ارائه می داد و کمی قیمت پایین تری داشت. از آنجایی که این پردازشگرها در زمان اوج تمایل به ارزکاوی مجازی با کارت های گرافیک از راه رسیدند، پیدا کردن آنها در بازار هم دردسرهای خاص خود را داشت. حالا اما کارت های گرافیک سری وگا به ویژه وگا 56 بسیار ارزان تر شده است.

تاریخچه AMD

در حالی که تصور می شد سری وگا به عنوان پردازشگرهای گرافیکی کامپیوترهای دسکتاپ در نظر گرفته شوند اما با APU های موبایل سری رایزن ترکیب شدند و در اکتبر 2017 از راه رسیدند. رایزن موبایل قرار بود سهم بازار سودآور لپتاپ ها را از اینتل بگیرد. این سری به آرامی در حال گرفتن سهمی است که اینتل در اختیار دارد. اگر چه این پردازنده ها از نظر کارایی گاهی در مقایسه با اینتل در رده پایین تری قرار می گیرند اما بخش پردازشگر گرافیکی وگای آنها گاه کارایی دو برابر بالاتر نسبت به رقیب اینتل خود دارند.

تاریخچه AMD

در سال 2017 پردازنده دسکتاپ با بیشترین تعداد هسته را ارائه کرد؛ سری رایزن تردریپر 1000 که از 16 هسته پردازشی بهره می برد. اما اینتل با پردازنده 18 هسته ای سری Core i9 با سرعت ساعت بالاتر، یک پله از رقیب دیرینه بالاتر رفت. در ماه آگوست 2018 تردریپر سری 2000 معرفی شد که از 32 هسته بهره می برد. این پردازنده بار دیگر لقب بیشترین تعداد هسته بین پردازنده های کامپیوترهای دسکتاپ پرچمدار را به خود اختصاص داد. علاوه بر این پردازنده های سرور نِیپِلز با تعداد هسته های مشابه از سوی AMD رونمایی شدند. در نهایت اما اینتل با معرفی پردازنده 56 هسته ای سری Cascade Lake جنگ هسته ای با رقیب دیرین خود را تمام کرد.

تاریخچه AMD

در نوامبر 2018، «رادئون Instinct MI60» به عنوان اولین پردازشگر گرافیکی 7 نانومتری معرفی شد. پردازشگر جدید، سطح مقطعی کمی بیشتر از 300 میلی متر مربع دارد و 60 واحد محاسباتی در کنار 16 گیگابایت رم پر سرعت HBM2 را ارائه می دهد. مدتی بعد همین چیپ در پردازشگر گرافیکی پرچمدار رادئون VII با سرعت ساعت 1.8 گیگاهرتز به کار رفت. در حالی که اینتل از فرایند 10 نانومتری بهره می برد اما AMD موفق شده به فرایند 7 نانومتری دست پیدا کند. با راهی که AMD تا به اینجا پیموده می توان آینده درخشانی را برای این شرکت 50 ساله متصور بود؛ شرکتی که در این چند دهه بارها کاربران را غافل گیر کرده و بسیاری از ما خاطرات خوب و گاه ناراحت کننده ای با محصولاتش داریم.

مطالب مرتبط

عواقب بحران کرونا؛ IBM هزاران کارمند را اخراج می‌کند

بحران ویروس کرونا تقریبا هیچ بخشی از بازار را بی نصیب نگذاشته و دومینوی اخراج کارکنان به IBM رسیده است.تا پیش از این بیشترین صدمات ناشی از شیوع کووید-۱۹ در کسب و کارهای خدماتی مثل اوبر مشاهده می شد که مستقیما با کاربران سر و کار دارند. با ضعیف شدن این شرکت ها حالا نوبت... ادامه مطلب

پردازنده های سری رایزن پرو ۴۰۰۰ AMD برای لپ تاپ های سازمانی معرفی شدند

شرکت AMD روز گذشته پردازنده های سری رایزن پرو 4000 خود را برای لپ تاپ های سازمانی معرفی کرد. این چیپ ها امکانات امنیتی تازه ای دارند و به لطف تغییراتی که در آنها اعمال شده عمر و عملکرد باتری دستگاه ها نیز بهبود خواهد یافت. AMD اعلام کرده که پردازنده های سری پرو ۴۰۰۰... ادامه مطلب

محصولات سازگار با DDR5 کمپانی AMD تا ۲۰۲۲ عرضه نمی‌شوند

در حالی که مموری‌های DDR5 از  سال آتی به بازار خواهند آمد، کمپانی AMD پشتیبانی از آنها را تا ۲۰۲۲ به تعویق انداخته است.بر اساس اطلاعاتی که یکی از منابع داخلی AMD در اختیار GamersNexus قرار داده پشتیبانی از مموری DDR5 از سال ۲۰۲۰ به پردازنده و APUهای این شرکت خواهد آمد. آنطور که گفته می شود پردازنده‌های مذکور... ادامه مطلب

رقابت انویدیا و AMD بر سر تولید کارت گرافیک ۷ نانومتری بالا گرفت

تنور رقابت بین «انویدیا» و «AMD» بر سر توسعه کارت گرافیک ۷ نانومتری از همیشه داغ‌تر شده و هر دو برای تولید آن سراغ کمپانی «TSMC» رفته‌اند.بسیاری از کمپانی‌های فناوری برای تولید چیپ با TSMC کار می کنند و تا مدتی قبل بزرگترین مشتری چیپ ۷ نانومتری آنها اپل بود اما ظاهرا اپل در پی استفاده... ادامه مطلب

شرکت AMD پردازنده های دسکتاپی رایزن 3 را برای کامپیوترهای ارزان قیمت معرفی کرد

روز گذشته AMD از دو پردازنده دسکتاپی جدید در سری رایزن ۳۰۰۰ رونمایی کرد. پردازنده های رایزن 3 که بر پایه نسل سوم معماری ذن 2 ساخته شده اند قرار است به دیگر اعضای خانواده تراشه های دسکتاپی سری 3000 ملحق شوند که بازار سیستم های دسکتاپی ارزان قیمت را نشانه گرفته اند.پردازنده های دسکتاپی... ادامه مطلب

پردازنده‌های پایین رده جدید AMD در راهند؛ رقابت با پردازنده‌های Core i3 اینتل

شرکت AMD در حال توسعه پردازنده‌های جدید رایزن با قیمت پایین است تا بتواند با پردازنده‌های نسل دهم اینتل Core i3 کامت لیک اس رقابت کند. پردازنده‌های پایین رده AMD در سری رایزن ۳ قرار می‌گیرند.این پردازنده‌های ۴ هسته‌ای بر اساس معماری Zen ۲ به تولید می‌رسند و پردازنده‌های آینده Core i3 کامت لیک اس اینتل... ادامه مطلب

ویجیاتو

نظرات ۵

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟