فرزندخوانده پروژه آپولو؛ مهندسی نرم‌افزار چگونه دنیا را تسخیر کرد؟

«مارک اندرسن» کارآفرین مطرح آمریکایی می‌گوید: «نرم‌افزار در حال بلعیدن دنیاست». این مساله در دنیای امروزی یک واقعیت است اما در دهه 60 میلادی حتی خبری از مهندسی نرم‌افزار هم نبود.

در واقع در آن سال‌ها نرم‌افزار به عنوان یک ایده آنقدر جدید بود که حتی اسم درستی هم نداشت. گاهی اوقات آن را software می‌خواندند و گاهی از آن به عنوان Softwear یاد می‌کردند. این دو کلمه در روزنامه‌ها و مجلات به صورت جایگزین یکدیگر استفاده می‌شدند و حتی شرکت‌های بزرگ دنیای کامپیوتر هم برای آگهی‌های شغلی خود از هر دوی این کلمات استفاده می‌کردند.

در چنین برهه‌ای در تاریخ دنیای مهندسی نرم‌افزار، مشکل فقط املای نادرست آن نبود بلکه کاملا نامشخص بود که چگونه می‌توان یک پروژه نرم‌افزاری بزرگ، پیچیده و در هم تنیده را به انجام رساند. سوال‌های بزرگی برای دنیای نرم‌افزار مطرح بود؛ از جمله اینکه برنامه‌نویسی کامپیوتر در چه رده‌ای قرار می گرفت، دانش، نویسندگی یا مهندسی؟

در دهه 60 میلادی، نرم‌افزار حتی املای درستی هم نداشت

در آن‌زمان پروتکل‌های مشخص زیادی برای مدیریت پروژه‌های سخت‌افزاری طراحی شد که نزدیک به نیم قرن تجربه پشت آن‌ها اندوخته بود. اما هیچ استاندارد خاصی برای مدیریت پروژه‌های نرم‌افزاری عظیم وجود نداشت. در واقع وقتی که برنامه‌نویسان کامپیوتری در MIT نوشتن نرم‌افزارهای لازم برای پرواز به ماه را در سال 1961 شروع کردند، هیچ پروژه توسعه نرم‌افزاری دیگری در دنیا به پیچیدگی و عظمت آن وجود نداشت. دانشگاه MIT به مدت بیش از یک سال روی کامپیوترها و نرم‌افزارهای مربوط به یک سفینه فضایی کار کرد که هنوز حتی به وجود هم نیامده بود.

مهندسی نرم‌افزار

مارگارت همیلتون، سرپرست بخش نرم‌افزاری ماموریت آپولو 11 که کدهای مورد نیاز برای انجام این ماموریت در سال 1969 را توسعه داد.

مارگارت همیلتون اولین شخصی بود که استفاده از عبارت مهندسی نرم‌افزار را شروع کرد

مهندس نرم‌افزار MIT؛ «مارگارت همیلتون» به عنوان شخصی شناخته می‌شود که عبارت «مهندسی نرم‌افزار» را در آن زمان به عمومیت رساند. همیلتون سال 1958 از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد، سال 1963 به پروژه Apollo دانشگاه MIT پیوست و  قبل از 1969 یعنی تنها 11 سال پس از فارغ‌التحصیلی، به عنوان سرپرست نرم‌افزار ماژول فرمان این فضاپیما فعالیت خود را ادامه داد. همیلتون درباره روند کار در بخش نرم‌افزاری چنین گفته:

در ابتدای پروژه آپولو، به نرم‌افزار با دید یک فرزندخوانده نگاه می‌شد که اهمیتی به اندازه سایر بخش‌ها مثل مهندسی سخت‌افزار ندارد. از آن به عنوان یک هنر یا جادوگری و نه یک علم یاد می‌شد. من در همان زمان از عبارت مهندسی نرم‌افزار استفاده کردم تا آن را از سخت‌افزار و سایر مهندسی‌ها متمایز کنم.

البته این عبارت از همان ابتدا بین همه جا نیفتاد. اولین باری که استفاده از آن را شروع کردم برای خیلی‌ها گیج کننده بود و برای مدت طولانی از آن لطیفه می‌ساختند.

تلاش‌های همیلتون برای جا انداختن مفهوم مهندس نرم‌افزار چند سال بعد به ثمر نشست و از سال 1966 این عبارت در آگهی‌های استخدام مورد استفاده قرار گرفت. این پروژه بزرگ نرم‌افزاری Apollo در MIT جنبه‌های متناقضی را هم به همراه داشت.

اول اینکه زمان و حجم کد بسیار بیشتری نسبت به آنچه که برای آن برنامه‌ریزی شده بود را اشغال کرد. در سال 66 کدنویس‌های MIT چهل درصد بیشتر از ظرفیت کامپیوترها کد نوشته بودند و ناسا اعلام کرد که نرم‌افزار مذکور، آمریکا را به ددلاین 1969 نخواهد رساند. البته این مساله تا به امروز تغییر چندانی نکرده و روند بیشتر پروژه‌های نرم‌افزاری بزرگ به همین صورت طی می‌شود.

با این حال در آن زمان نرم‌افزار MIT و کامپیوترهایی که آن را اجرا می‌کردند به عنوان یک معجزه شناخته شدند؛ کامپیوترهایی که قدرت پردازشی کمتر از ماشین‌های ظرف‌شویی امروزه داشتند توانستند 9 از 11 فضاپیمای آپولو را با 2504 ساعت پرواز، معادل 100 روز به ماه رسانده و برگردانند.

مطالب مرتبط

از پرواز تا بازگشت اژدها؛ اسپیس ایکس چگونه با کرو دراگون تاریخ سازی کرد؟

یکی از مهم‌ترین ماموریت‌های فضایی امروز با موفقیت به پایان رسید و فضانوردان ناسا که تقریبا دو ماه پیش پس از نزدیک به یک دهه از خاک ایالات متحده آمریکا به سمت ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) فرستاده شده بودند، با کپسول کرو دراگون اسپیس ایکس به زمین رسیدند.در سال‌های گذشته فعالیت‌ شرکت‌های خصوصی در حوزه... ادامه مطلب

بازگشت موفق فضانوردان ناسا با کپسول کرو دراگون [تماشا کنید]

ماموریت تاریخی کپسول کرو دراگون اسپیس ایکس تقریبا پس از دو ماه با موفقیت به پایان رسید و فضانوردان ناسا به زمین رسیدند.دیروز کپسول شرکت اسپیس ایکس همراه با دو فضانورد ناسا، «باب بهنکن» و «داگ هارلی» از ایستگاه فضایی بین‌الملللی (ISS) جدا شد و پس از تقریبا ۲۰ ساعت، این افراد به زمین رسیدند تا اولین ماموریت... ادامه مطلب

فضانوردان ناسا در راه زمین؛ کپسول کرو دراگون از ایستگاه فضایی بین‌المللی جدا شد

فضانوردان ناسا، «باب بهنکن» و «داگ هارلی» با موفقیت از ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) جدا شدند که اولین مرحله مهم آن‌ها برای بازگشت به زمین محسوب می‌شود.این فضانوردان که خرداد ماه توسط کپسول کرو دراگون اسپیس ایکس روانه ISS شده بودند، در مرحله بعدی بازگشت به خانه از فضا به سمت اتمسفر حرکت می‌کنند و با... ادامه مطلب

ایرباس به زودی اولین کامیون فضایی جهان را می‌سازد؛ حمل خاک مریخ به زمین

کمپانی ایرباس قصد دارد تا سال ۲۰۲۶ اولین فضاپیمای بین سیاره‌ای کامیون مانندی را بسازد که برای حمل نمونه‌ها و الگوهای خاک از مریخ به زمین استفاده خواهد شد. هزینه سرمایه اولیه این پروژه چند میلیارد دلار برآورد شده است.طبق برنامه‌های ناسا، از این وسیله نقلیه برای جابجایی مواد مورد نیاز از سیاره مریخ به... ادامه مطلب

ناسا مریخ‌نورد «استقامت» را به فضا پرتاب کرد [تماشا کنید]

جدیدترین مریخ نورد ناسا به نام «استقامت» (Perseverance) عصر دیروز با موفقیت از ایالت فلوریدا به فضا پرتاب شد و سفر تقریباً ۷ ماهه به مریخ را آغاز کرد. این ربات شش چرخ که تقریباً هم اندازه یک ماشین شاسی بلند است، پس از فرود خاک مریخ را به امید کشف گذشته مرموز این سیاره... ادامه مطلب

شناسایی سیارک در حال حرکت به سمت زمین توسط ۲ دختر دانش آموز هندی

دو دانش آموز دختر هندی سیارکی را شناسایی کرده اند که به آرامی در حال تغییر مدار و حرکت به سمت زمین است. رادهیکا (Radhika Lakhani ) و وایدهی (Vaidehi Vekariya) هر دو دانش آموزان کلاس دهم هستند و زمانی که روی یکی از پروژه های کلاسی شان کار می کردند با این سیارک که HLV2514... ادامه مطلب

ویجیاتو

نظرات ۰

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟