کشف باکتری عامل شیوع طاعون که نیمی از جمعیت اروپا را به کام مرگ کشاند

طاعون یا مرگ سیاه، بیماری واگیرداری بود که چند قرن پیش، بیش از یک سوم قاره اروپا را نابود کرد. اما محققین همواره به این بیماری خطرناک توجه ویژه‌ای داشته‌اند و در جدیدترین تحقیقات خود، شاید ریشه و منبع اصلی این بیماری بی‌رحم را پیدا کرده باشند.

نام‌گذاری این طاعون بر اساس نام امپراطور روم جاستینیان اول صورت گرفته بود.

بر اساس نتایج تحقیقات عمل آمده، محققین باور دارند که این بیماری خطرناک در شهری در روسیه به نام لایشوو (Laishevo) شروع شده و رفته رفته اروپا گرفته است. البته به صورت فنی، این دومین طاعونی است که گریبان انسان ها را گرفته است. اولین شواهد این بیماری خطرناک، به سال ۵۴۱ میلادی باز می‌گردد که به سرعت در تمام آسیا، خاورمیانه، شمال آفریقا و اروپا شیوع پیدا کرد. نکته جالبی که در این رابطه وجود دارد، نام‌گذاری این طاعون بر اساس نام امپراطور روم جاستینیان اول صورت گرفته بود که در کمال تعجب، خود او از این بیماری جان سالم به در برده بود.

این شیوع تا ۳۰۰ سال بعد از آن هم ادامه پیدا کرد تا کم کم از شدت خطرناکی آن کاسته شد و از بین رفت. در عصر میانی، مرگ سیاه بسیار شایع شد و اولین نشانه‌های ثبت آن در تاریخ به سال ۱۳۴۶ میلادی در نزدیکی دریای سیاه و مناطق جنوبی ولگا باز می‌گردد. این شیوع طاعون، آغازگر دوره دوم این بیماری مسری بود.

طاعون

نقشه شیوع طاعون در اروپا

در لندن از هر ۱۰ نفر یک نفر مبتلا به این بیماری کشنده شدند.

در سال ۱۶۳۰ میلادی نیز نصف جمعیت شهر‌های آلوده شده به طاعون از بین رفتند. این ویروس توانست جمعیت فرانسه را بین سال های ۱۶۴۷ تا ۱۶۴۹ میلادی به مقدار زیادی کاهش دهد. پس از آن، در سال ۱۶۶۵ طاعون لندن را فراگرفت و از هر ۱۰ نفر یک نفر مبتلا به این بیماری کشنده شد به گونه ای که ۶۰ هزار نفر را تلف کرد. در سال ۱۶۶۰ نیز همین مقدار انسان به دیار باقی شتافتند.

البه طاعون برای همیشه انسان‌ها را رها نکرد و تا اوایل قرن نوزدهم هم به کشتار انسان‌ها و حیوانات ادامه داد. موج سوم این بیماری نیز در سال ۱۸۹۰، هند و چین را آلوده کرد و بسیاری را کشت. البته در حال حاضر هم چندین و چند مورد از شیوع این بیماری در گوشه و کنار دنیا گزارش می‌شود.

بر اساس نتایج محققین، دومین موج طاعون بیشترین تلفات انسانی را در بر داشته است. یکی از نویسندگان این تحقیق می‌گوید:

طاعون یکی از مثال‌های کلاسیک تاریخ بیماری‌هایی است که به سرعت فراگیر شدند، برای مدتی در مکانی مشخصی ماندند و سپس منقرض شدند. همه این‌ها بدون این که دلیل آن مشخص باشد. این اتفاقات باعث می‌شود که مطالعات ژنتیکی روی طاعون بسیار مورد توجه محققین حوزه بیماری‌های واگیردار قرار گیرد. آن‌ها معتقدند که فاکتور‌های ژنتیکی به فوریت و پخش شدن این گونه از بیماری‌های واگیردار و کشنده کمک بسیاری می‌کند.

طاعون

باکتری یرسینیا

بسیاری میاساما را علت شیوع طاعون در اروپا می‌دانند.

دکتر‌های قرون وسطایی بر این باور بودن که طاعون به دلیل میاساما منتل شده، اما دلیل اصلی آن باکتری یرسینیا پستیس (Yersinia pestis) است. این باکتری توسط دانشمند فرانسوی به نام الکساندر یرسین در سال ۱۸۹۴ در هنگ کنگ کشف شد. او با استخراج چرک از یکی از غده‌های لنفی سربازی که به دلیل طاعون مرده بود، به چند خوک گینه‌ای تزریق کرد؛ تمام این خوک‌های گینه‌ای مردند.

اجساد تعداد زیادی از موش‌های مرده در اطراف هنگ کنگ هم همین باکتری را داشتند که یرسین تشخیص داد که آن‌ها هم حاصل طاعونی هستند که توسط باکتری یرسینیا منتقل شده بود. البته او آزمایش‌های دیگر نیز روی موش‌ها انجام داد. بر اساس تحقیقات وی، موش‌ مبتلا به طاعون که میان موش‌های سالم دیگر قرار گرفته بود، به تنهایی نمی‌توانست این بیماری را انتقال دهد. تنها زمانی موش‌های سالم نیز مردند که کک‌های ناقل طاعون در محل حضور داشتند. باکتری یرسینیا آن قدر کشنده بود که تمام موش‌ها پس از مبتلا به این بیماری کشته شدند.

گفته می‌شود که نوع دیگری از یرسینیا علت شیوع طاعون جاستینیان بوده است. محققین پس از بررسی دندان باقی مانده از اجسادی که به دلیل این نوع طاعون جان باخته بودند، این باکتری را در اجساد آن‌ها نیز پیدا کردند که در اجساد دفن شده در لندن نیز یافت شده بود.

طاعون

کک ناقل باکتری یرسینیا

تمام این اطلاعات و همچنین موج‌های مختلف طاعون در طول تاریخ باعث شد تا ماریا اسپیرو (Maria Spyrou) مسئول ارشد این تحقیقات، بتوانند با بررسی ۳۴ نمونه دندان مختلف، تنوع نژادی پس از مرگ سیاه در اروپا و زمان‌های مختلف در طول تاریخ، علت اصلی این بیماری را کشف کند. بسیاری از این داده‌ها با داده‌های امروزی که اخیرا منتشر شده بود نیز تکمیل شدند و در نهایت این گروه تحقیقاتی به این نتیجه رسیدند که یک موج از طاعون باعث به وجود آمدن موج‌های دیگر شده است.

موج اصلی طاعون به کمک باکتری یرسینیا از یک نقطه وارد اروپا شده است

بر اساس این نتایج، می‌توان به قطع گفت که موج اصلی طاعون، به کمک باکتری یرسینیا از یک نقطه وارد اروپا شده است. همچنین بررسی‌های بیشتر در این مورد مشخص کرده که یرسینیا دو خط موازی دیگر نیز دارد که یکی از آن‌ها مسئول شیوع این بیماری در قسمت‌های شرقی و دیگری مسئول آلوده کردن بخش‌هایی از آلمان، فرانسه، سوئیس و انگلستان بوده که به گفته محققین دیگر اثری از آن وجود ندارد و احتمالا منقرض شده است.

مرگ سیاه به عنوان یکی از تاریک‌ترین برهه‌‌های تاریخ انسان روی کره زمین است. این نکته که به کمک تحقیقات عمل آمده می‌توان بالاخره علت شیوع آن را فهمید، قطعا در آینده به دانشمندان کمک خواهد کرد تا بیماری‌های این چنینی که گریبان انسان‌ها را می‌گیرد را بهتر شناسایی و خنثی کنند.

منبع:
ars Technica
برچسب ها
تور کیش

مطالب مرتبط

گشتی در چرنوبیل، 30 سال پس از فاجعه هسته ای

نام «چرنوبیل» را بسیاری از ما شنیده ایم و می دانیم به یکی از فاجعه بارترین حادثه های هسته ای تاریخ بر می گردد که به موجب آن در ششم اردیبهشت سال 1365 قریب به 5 میلیون نفر آسیب دیدند و شهر 48 هزار نفری چرنوبیل خالی از سکنه شد.این شهر که در کیف، پایتخت... ادامه مطلب

بررسی گرگینه‌ در اساطیر باستانی و دیدگاه علم در مورد آن

شب از نیمه گذشته و ماه کامل در آسمان خودنمایی می کند، ناگهان قهرمان داستان چنان از درد به خودش می پیچید که انگار صدها چاقو را در بدنش فرو کرده اند؛ دقایقی بعد درست جایی که او ایستاده بود هیولایی درنده ظاهر شده است. این برشی کوتاه از داستان گرگینه ها است که همه... ادامه مطلب

اسکلت ۴۹ هزارساله ای که از شباهت الگوی رشد نئاندرتال ها با انسان های امروزی می گوید

دانشمندان اسپانیایی اخیرا بقایای چند انسان نئاندرتال را در غاری در شمال شرق این کشور پیدا کرده اند که 49 هزار سال قدمت دارند. تجزیه و تحلیل های صورت گرفته روی بقایای اسکلت ها حاکی از وجود شباهت های فراوان بین انسان نئاندرتال با انسان امروزی است.این کشف شامل بقایای هفت انسان بزرگسال، پنج جوان... ادامه مطلب

یکی دیگر از نیروگاه ‌های اتمی آمریکا نیز به کار خود پایان داد

آخرین واحد نیروگاه اتمی تری مایل آیلند واقع در ایالت پنسیلوانیا آمریکا نیز در حال تخلیه و خاتمه دادن به عملیات‌های خود است. واحد ۱ این نیروگاه مسئولیت تامین برق 830 هزار خانوار را بر عهده دارد.شرکت اکسلون کورپ (Exelon Corp) که پیمان‌کار نیروگاه تری مایل آیلند (Three-Mile Island) به شمار می‌آید، چندی پیش در خرداد... ادامه مطلب

کشف شواهدی از حیات میکروسکوپی ۳.۵ میلیارد ساله در استرالیا

شاید ما دقیق ندانیم که حیات از چه زمانی روی کره زمین پیدایش یافت، اما گزارشات حاکی از آن است که چندی پس از شکل‌گیری این سیاره، زندگی هم در آن شروع شده است. با این حال دانشمندان توانسته‌اند شواهدی مبنی بر عمر ۳.۵ میلیارد ساله از حیات را به شکل باقیمانده‌های ارگانیک داخل استراماتولیت‌هایی... ادامه مطلب

از تشریح‌های غیر قانونی تا جنایات نازی‌ها؛ نگاهی به ۹ آزمایش پزشکی غیر اخلاقی تاریخ

علوم پزشکی و افرادی که در این حیطه مشغول به کار هستند، همگی قسم خورده و موظف به نجات جان انسان‌ها هستند اما دانشمندان و پزشک‌هایی نیز در طول تاریخ بوده‌اند که برخلاف هوش و حس کنجکاوی دیوانه‌واری که داشته‌اند، آزمایش‌های غیراخلاقی و خبیثانه‌ای در پیش گرفتند. پیش از این یادداشت، افراد شناخته شده از... ادامه مطلب

نظرات ۰

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود
x

رمزتان را گم کرده‌اید؟