فاز اول ابر رایانه بومی «سیمرغ» تا پایان سال به بهره‌برداری می‌رسد

پژوهشگاه ارتباطات با همکاری دانشگاه امیرکبیر و بخش خصوصی در حال طراحی ابر رایانه‌ای به نام سیمرغ است که می‌خواهد نیازهای پردازشی شبکه ملی اطلاعات را تامین کند. مدیر پروژه این ابر رایانه در گفتگویی اعلام کرده تا پایان سال فاز اول آن به بهره‌برداری خواهد رسید و دانش بومی صد درصدی در آن به کار رفته و سعی شده تا از حداکثر تجهیزات داخلی در ساخت آن استفاده شود؛ البته به طور دقیق اعلام نشده که چند درصد از قطعات این ابر رایانه بومی متشکل از تولیدات ملی هستند.

«احسان آریانیان» در گفتگویی که با روزنامه ایران داشته تاکید کرده که جهت حضور ایران در لیست کشورهای دارنده فناوری‌های پیشرفته، نیاز اساسی به سامانه‌های پردازش فوق سریع و ابر رایانه وجود دارد که ابر رایانه سیمرغ آن را فراهم می‌کند. او هدف اصلی ابر رایانه سیمرغ را  تأمین نیازهای پردازش فوق سریع در شبکه ملی اطلاعات در دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، دستگاه‌های دولتی و بخش خصوصی کشور معرفی می‌کند. ناگفته نماند او پیش‌تر گفته بود قرار گرفتن در بین ۱۰۰ ابر رایانه قوی دنیا از جمله اهداف بلندمدت این طرح است.

آریانیان درباره فاز‌های مختلف این ابر رایانه می‌گوید: «این طرح دارای فازهای ترافلاپس، پتافلاپس و اگزافلاپس است که در فاز اول قرار است به ظرفیت پردازشی حدود ۱۶۰ ترافلاپس برسیم. در فاز دوم نیز قرار است به مدل مهندسی و پروتوتایپ  ابر رایانه در مقیاس 5.3 پتافلاپس دست یابیم. همزمان با دستیابی به ابر رایانه در مقیاس پتافلاپس نیز قرار است با برنامه‌ریزی مطالعات تحقیقاتی برای توسعه ابر رایانه به مقیاس اگزافلاپس و سپس رسیدن به فناوری‌های نسل‌های آتی رایانش فوق سریع در طرح ابر رایانه سیمرغ دست پیدا کنیم.»

به گفته مدیر این طرح تا پایان سال فاز اول با کمک سرمایه‌گذاری بخش خصوصی تمام خواهد شد اما برای افتتاح فازهای بعدی که رسیدن به مرحله پتافلاپس و اگزافلاپس است باید منابع مالی به موقع تأمین شود. او با اشاره به ۱۴ ابر رایانه‌ای که هم‌اکنون در کشور وجود دارد می‌گوید قوی‌ترین ابر رایانه موجود در کشور در دانشگاه صنعتی امیرکبیر قرار دارد که با توان پردازشی حدود 42.5 ترافلاپس با استفاده از پردازنده‌های اصلی مبتنی بر CPU در حال سرویس دهی است: «البته خیلی کندتر (1500 برابر) از ابر رایانه‌های قوی دنیا است.»

آمریکا، چین و ژاپن برای داشتن عنوان‌های برتر در حوزه داشتن ابر رایانه رقابت می‌کنند و ایران نیز با داشتن ابر رایانه سیمرغ در فهرست کشورهای دارای این فناوری جای می‌گیرد. آریانیان می‌گوید تحریم‌ها با اینکه در ساخت این دستگاه تاثیر داشته اما مانع از تحقق کار آنها نشده است:

«از آنجایی که ابر رایانه، یک فناوری و کالایی استراتژیک و راهبردی محسوب می‌شود، بنابراین تحریم‌ها در راه‌اندازی ابررایانه بی‌تأثیر نبوده است و یکی از ریسک‌های اصلی این طرح است، ولی این امر باعث نشده که دست از کار بکشیم از آنجایی که رویکرد وزارت ارتباطات تبدیل تهدید تحریم به فرصت است از این‌رو به درون زایی توجه ویژه‌ای کرده تا وابستگی‌ها را در حوزه زیرساخت کاهش دهد. از سوی دیگر پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز با همکاری و کمک بخش خصوصی و تمام دستگاه‌های دولتی کشور، تمام توان خود را جهت پیش‌بینی راهکارهای لازم برای مواجهه با تحریم‌ها و دستیابی به اهداف سرلوحه خود قرار داده است.»

گفتنیست در این طرح بیش از ۵۰ نفر از فارغ‌التحصیلان مقاطع مختلف کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در رشته‌های مختلف فنی-مهندسی (مانند برق، کامپیوتر، صنایع و فناوری اطلاعات) برای طراحی و راه‌اندازی فعالیت دارند.

در این طرح وظایفی شامل پژوهش و طراحی، مدیریت اجرای زیرپروژه‌ها، پیاده‌سازی و یکپارچه‌سازی اجزای طرح به دانشگاه صنعتی امیرکبیر سپرده شده است. از سوی دیگر قرار است بخش خصوصی علاوه بر سرمایه گذاری، در شناسایی انتظارات و نیازهای کشور، دقیق‌سازی محدوده طرح، مشارکت در اجرای فعالیت‌ها و پروژه­ ها و زیرپروژه‌ها، ، تأمین و تدارک تجهیزات، مشارکت در پیاده‌سازی، مشارکت در طراحی، پشتیبانی، توسعه و بهره برداری، مشارکت در بازاریابی و عرضه خدمات و در نهایت بهره‌برداری از سرویس‌های سامانه ابر رایانه سیمرغ به این طرح کمک کند.