کمک‌های اولیه روان‌شناختی؛ چطور به فرد دچار شوک حمله هوایی کمک کنیم

با توجه به شرایط جنگی، جمعیت هلال‌ احمر ایران اقدام به ارائه نکاتی کرده که در ساعات و روز اول پس از حمله برای کمک به افرادی که دچار شوک حمله هوایی می‌شوند، به‌کار می‌آید:

۱. ایجاد امنیت فیزیکی و روانی:

اولین قدم برای آرام کردن روان آسیب دیده، برقراری امنیت است.

جملاتی مثل «الان جای ما امنه»، «من کنارتم» و «خطر رفع شده» را تکرار کنید. تماس چشمی ملایم و لمس شانه (در صورت تمایل فرد) به سیستم عصبی سیگنال آرامش می‌دهد.

‌۲. بازگرداندن فرد به لحظه حال

وقتی فرد دچار PTSD یا فلاش‌بک می‌شود، او را به لحظه حال برگردانید. از او بخواهید:

• کف پاهایش را به زمین فشار دهد.
• ۳ شیء آبی‌رنگ در محیط را نام ببرد.
• به آرامی دم و بازدم انجام دهد (تکنیک دم، حبس و بازدم).

‌۳. گوش دادن فعال بدون قضاوت:

اجازه دهید داستانش را تعریف کند، اما هرگز او را سوال‌پیچ نکنید.

از جملات «درکت می‌کنم» یا «حق داری بترسی» استفاده کنید. هرگز نگویید «خدا رو شکر کن زنده‌ای» یا «قوی باش»؛ این جملات احساس گناه و سرکوب را در فرد تقویت می‌کنند.

۴. دوری از اخبار و رسانه‌ها:

در ۷۲ ساعت اول، از تماشای مکرر فیلم‌های حادثه یا شنیدن تحلیل‌های نگران‌کننده خودداری کنید. تکرار بصری حادثه، زخم روانی را تازه‌تر و عمیق‌تر می‌کند.

۵. بازگشت از ترس درونی به واقعیت بیرونی

فرد را وادار کنید ۵ چیزی که می‌بیند، ۴ چیزی که حس می‌کند، ۳ چیزی که می‌شنود و ۲ چیزی که می‌بوید را نام ببرد. این کار ذهن را از «ترس درونی» به «واقعیت بیرونی» بازمی‌گرداند.

۶. پرهیز از بازجویی:

هرگز افراد را مجبور نکنید جزئیات دلخراش را تعریف کند. اجازه دهید خودش اگر تمایل داشت صحبت کند.

۷.عادی‌سازی:

به او اطمینان دهید که واکنش‌های بدنش (لرزش، تعریق، بی‌خوابی) پاسخ‌های نرمال به یک حادثه غیرنرمال است‌.