دلیل روی آوردن سازندگان تلفن همراه به رم 8 گیگابایت در محصولاتشان چیست؟

شرکت ایسوس اخیرا در نمایشگاه CES امسال، از موبایل هوشمند خود با نام ذن فون ای آر (ZenFone AR) رونمایی کرد. این تلفن هوشمند از امکانات جذابی چون دوربین عکاسی سه بعدی Tango 3D و پشتیبانی از عینک واقعیت مجازی گوگل (Google DayDream)، بهره می برد.

اما نکته قابل توجه درباره ذن فون این است که این موبایل، نخستین تلفن هوشمندی است که با رم 8 گیگابایت در بازار عرضه می شود. این حجم حافظه برای راه اندازی یک رایانه رومیزی یا جدیدترین مدل کنسول بازی موجود در بازار کفایت می کند. اما سوال اینجاست که چگونه به نقطه ای رسیده ایم که این حجم رم سر از تلفن های هوشمند درآورده است؟

بدیهی است که همیشه یک انگیزه باعث می شود تا تولیدکنندگان مشخصات و امکانات تجهیزات تولیدی خود را ارتقا دهند و به عنوان نفر اول یک امکانات جدید معرفی کنند به خصوص وقتی قرار باشد به سرخط خبرهای حوزه تکنولوژی تبدیل شوند.

مشابه این اتفاق را هم طی سالهای پیش در تولید چیپست های دسکتاپی مشاهده کردیم و تولیدکنندگان مطرح بازار بر سر افزایش تعداد هسته های پردازنده با یکدیگر رقابت داشتند. در این سالها شاهد رقابت بر سر تولید پردازنده های چهار هسته ای، هشت هسته ای و 10 هسته ای بوده ایم.

این رقابت در بازار تولید دوربین های عکاسی با مگاپیکسل بیشتر نیز وجود داشته است. حالا امروز، همین داستان مشابه درمورد «رم» اتفاق افتاده و تولیدکنندگان موبایل به طور مداوم درحال افزایش حجم حافظه رم اسمارت فون های پیشرفته خود هستند به طوری که حتی در آن سالها و در بسیاری از موارد این میزان رم از حجم حافظه مورد نیاز برای گشت و گذار در شبکه های اجتماعی یا مشاهده ویدیوی آنلاین در یوتیوب فراتر است.

با این حال، در سال 2012 میلادی، این دلایل هم نتوانست کمپانی ال جی را از از عرضه Optimus LTE، که نخستین موبایل مجهز به رم 2 گیگابایتی بازار محسوب می شد، باز دارد. به دنبال این اقدام کمپانی ال جی، این بار ایسوس در آوریل سال 2015 میلادی، با عرضه «ذن فون 2» به عنوان نخستین موبایل مجهز به رم 4 گیگابایتی، خبر ساز شد.

در مارس 2016 میلادی، موبایل vivo XPlay 5، نخستین تلفن هوشمندی بود که با رم 6 گیگابایتی وارد بازار شد و حالا با معرفی ایسوس ذن فون ای آر ، در نمایشگاه CES، شاهد حضور نخستین موبایل بازار با حافظه رم 8 گیگابایتی هستیم.

اصلی ترین عامل استفاده از این حجم رم افت شدید قیمت DRAM است

همانطور که مشاهده می کنید، طی دو سال اخیر، حجم حافظه رم استفاده شده در تلفن های هوشمند، به میزان قابل توجهی افزایش یافته بنابراین اگر سال آینده شاهد استفاده از رم بالاتر، احتمالا 12 گیگابایت، در این محصولات بودید نباید تعجب کنید.

اما اگر شما هم کنجکاو هستید علت افزایش عطش استفاده از حافظه های رم بالاتر را بدانید، باید گفت که اصلی ترین عامل تسهیل کننده این روند، افت قیمت DRAM است. طی دو سال اخیر، شاهد افت فاحش ارزش قراردادهای خرید DRAM بوده ایم که این روند کاهشی قیمت در طول سال 2016 میلادی هم ادامه یافت.

امروز یک حافظه رم 8 گیگابیتی (معادل یک گیگابایت) با عملکرد بالا از نوع LPDDR4، را می توان به قیمت تنها 6 دلار خریداری کرد ضمن اینکه میانگین قیمت هر گیگابایت رم در سال 2016 میلادی به کمتر از 5 دلار کاهش یافت که این افت قیمت رم های گران قیمت تر رایانه های شخصی و حافظه های تخصیص یافته به کارت های گرافیک را نیز در بر می گیرد.

همچنین، به لطف رواج استفاده از حافظه های ادغامی پکیج در پکیج (PoP)، که امکان تولید حافظه فلش و رم را روی یک چیپ فراهم می کرد، هزینه های استفاده از رم بالا در موبایل ها نیز کاهش یافت.

بنابراین، به جای آنکه مجبور به خرید پکیج های جداگانه رم، فلش و کنترلرهای حافظه شویم، استفاده از یک پکیج ادغامی توانست هزینه تولید را به شدت کاهش دهد. در نتیجه، استفاده از یک مموری تلفیقی PoP، متشکل از حافظه فلش 64 گیگابایتی و رم LPDDR4 با ظرفیت 3 گیگابایت به کار رفته در موبایل گلکسی اس 7 اج سامسونگ (Galaxy S7 edge) تنها 50 دلار هزینه در بر داشته است.

با چنین قیمت پایینی، دلیل موجهی برای عدم بکارگیری حافظه های رم با حجم بالا به منظور باز کردن تعداد بیشتری اپلیکیشن های حجم بالا آن هم با سرعت بالا وجود ندارد حتی اگر صحبت از حافظه قدرتمند LPDRR4X در راس همه رم ها نباشد.

طی سال های اخیر، به لطف رفع موانع تولید، ساخت حافظه های ادغامی PoP کوچکتر با حافظه داخلی بیشتر، ممکن شده است. درحالیکه تاکنون بیشترین سر و صداها حول محور بهبود عملکرد حافظه های رم رخ داده که این امر از فرآیندهای اندک تولید ناشی شده، این پیشرفت ها همچنین به همان نسبت در کمک به گنجاندن حافظه بیشتر در پکیج های کوچکتر و کاهش مصرف برق، اهمیت دارد.

تا آنجا که همه می دانند، مصرف برق یکی از مهمترین موانع در تولید موبایل محسوب می شود در نتیجه به همان نسبت که قیمت پایین در استفاده از حافظه های با ظرفیت بیشتر در تلفن های همراه اهمیت دارد، استفاده از حافظه های رم کم مصرف با بازدهی بالا نیز اهمیت بسیاری دارد. لازم به یادآوری است که در ماه اکتبر سال 2016 میلادی، کمپانی سامسونگ از ماژول ۸ گیگابایتی LPDDR4 با فناوری 10 نانومتری خود پرده برداری کرد. این در حالی است که این کمپانی اوایل سال 2016 میلادی نیز از تولید چیپ 6 گیگابایتی با فناوری 10 نانومتری خبر داده بود.

در حالی که چنین حجم بالایی از حافظه رم برای اجرای اپلیکیشن های کنونی موبایل بیش از حد زیاد به نظر می آید، اما خواسته های استفاده کنندگان از این تجهیزات روز به روز بیشتر شده و همین امر سبب شده تا تولیدکنندگان برای تحقق بخشیدن به این نیازها، نیازمندحافظه هایی با ظرفیت بالا هستند.

در این بین، صنعت بازی و واقعیت مجازی، عوامل موثری در این رویه محسوب می شوند که این اتفاق می تواند کشش بیشتری را نه تنها برای حافظه رم بالاتر بلکه برای افزایش عملکرد این حافظه ها ایجاد کند.

از دیر باز تا کنون، محدودیت پهنای باند حافظه برای عملکرد گرافیکی تلفن های همراه یک معضل محسوب می شده اما با ورود حافظه های رم LPDDR4 و LPDDR4X که توسط پرچمداران پردازنده «کوالکام»، (پردازنده های سری اسنپدراگون 810 به بعد) پشتیبانی می شوند، این محدودیت ها در حال برچیده شدن است.

علاوه بر این، چیپست های Helio X30 مدیاتک، Kirin 960 جدید HiSilicon و اگزینوس 8890 سامسونگ، همگی از حافظه های LPDDR4 پشتیبانی می کنندکه این حافظه قادر است پهنای باندی معادل 28.7 گیگابایت بر ثانیه ایجاد کند.

بنابراین، اگر خواهان موبایل هایی با توانایی و قدرت نزدیک به لپ تاپ ها، رایانه های شخصی و کنسول های بازی امروزی هستیم، که این دقیقا همان مسیری است که تجهیزات واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و روند کنونی بازیهای موبایلی ما را به آن سمت می برند، نه تنها نیازمند حافظه های با ظرفیت بالا بلکه نیازمند رم هایی با سرعت و بازدهی بیشتر هستیم.

شاید امروز استفاده از رم با ظرفیت 8 گیگابایت در تلفن های هوشمند زیاده روی و افراط به نظر برسد، اما طی یکی دو سال آینده، اگر فناوری واقعیت مجازی همانگونه که بسیاری انتظار دارند، به یک نمایش بزرگ و جدی بدل شود، آن وقت استفاده از این حجم رم، قطعا یک نیاز ضروری خواهد بود. پس معرفی موبایل ایسوس با 8 گیگابایت رم که به دوربین تانگو با قابلیت واقعیت مجازی مجهز است، نمی تواند یک اتفاق تصادفی باشد.