پوشش ویژه دیجیاتو از نمایشگاه CES 2020

حباب فناوری؛ شرکت‌ها چگونه با چسباندن خود به تکنولوژی سرمایه به جیب می‌زنند؟

در دهه‌ای که پشت سر گذاشتیم وسوسه پول و شهرت شرکت ها را به سوی تقلایی دیوانه وار برای چسباندن عنوان فناوری به خود سوق داده؛ جنونی که ممکن است در آینده نزدیک نتایج اسفناکی برای آنها در پی داشته باشد.

سال ۱۹۹۸ تب اینترنت به بالاترین حد خود رسیده بود. سرمایه گذاران جسور از بیم جا ماندن از قافله بریز و بپاشی به پا کرده و دار و ندارشان را به پای شرکت های به ظاهر اینترنتی می ریختند.کارآفرینان ها هم از این فرصت استفاده کرده و با چسباندن پسوند دات کام یا پیشوند e و net به ابتدای اسم خود در پی جذب سرمایه گذاران مشتاق اینترنت و نشستن بر سر این خوان نعمت بودند.

تظاهر به تکنولوژیک بودن به راهی برای جذب سرمایه کلان تبدیل شده

برخی مدیران پا را از این هم فراتر گذاشتند، برای مثال «الن مکلر»، مدیرعامل انتشارات «مکلر مدیا» نام شرکت خود را به Internet.com Corp تغییر داد و البته از آن نتیجه هم گرفت.

تور کیش

زمانی که در سال ۱۹۹۹ این کمپانی عمومی شد، ارزش هر سهم آن ۱۴ دلار بود اما در دسامبر همان سال و در اوج حباب دات‌کام، هر سهم Internet.com بیش از ۷۲ دلار مبادله شد. در آن دوران مهم نبود کسب و کار شرکت تا چه حد به اینترنت ربط دارد، کافی بود یک پسوند دات کام دنبال نام آن بچسبانید تا ارزشش یک شبه چند برابر شود.

هرچند این داستان در سال ۲۰۰۰ و در پی ترکیدن حباب دات‌کام به شکلی تراژیک تمام شد اما در دهه گذشته در قالب وصله شرکت فناوری تکرار شده است. مهم نیست کسب و کار واقعی شرکت یا سازمان چیست، کافی است خود را فناوری محور خوانده و برای تامین سرمایه و دریافت پول سراغ سرمایه گذارهای ریسک پذیر برود.

همین مساله باعث شده آژانس های مسافرتی، تهیه غذا و فروشگاه مواد غذایی به عنوان شرکت فناوری محور محسوب شوند. کار به جایی رسیده که حتی سرویس های به گردش بردن سگ‌ها و داروخانه ها هم خود را به عنوان استارتاپ مبتنی بر تکنولوژی جا زده اند.

البته مدیران این شرکت ها به استفاده از واژه فناوری در معرفی شرکت قناعت نمی کنند. برای مثال مدیر عامل کمپانی Impossible Foods که در زمینه تولید گوشت های گیاهی فعالیت دارد، در مصاحبه با Inc این ادعای عجیب را  مطرح کرده بود:

در حال حاضر ما نه تنها یک شرکت تکنولوژیک، بلکه مهمترین کمپانی فناوری در دنیا هستیم.

نمی توان انکار کرد که در خط تولید Impossible Foods و شرکت های رقیبش از جمله Beyond Meat نوآوری و تا حدودی فناوری به کار رفته اما این شرکت ها عملا رفتار و لحن صنایع اینترنتی و نرم افزاری را به خود گرفته اند. Beyond که کسب و کار اصلی آن تولید گوشت گیاهی است در آگهی پذیره نویسی سعی کرده نظر سرمایه گذرهای حوزه فناوری را اینگونه جلب کند: «کسب و کار ما توسعه سه پلتفرم محصول گوشت گاو، خوک و مرغ است». در ادامه هم موفقیت پیوسته خود را مدیون حفاظت از «مالکیت فکری و فناوری های اختصاصی» عنوان کرده است.

«راگویندرا رو»، استاد امور مالی دانشگاه کمبریج که روی پیامدهای تغییر نام شرکت ها تحقیقاتی را صورت داده، درباره این رفتار می گوید: «جنون آنها حساب شده است». مطالعات وی نشان داده است که بین سال های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۹ ارزش سهام شرکت هایی که وارد بازی com. شده اند، به شکلی ناگهانی افزایش پیدا کرده است.

جالب این جاست در برخی موارد این شرکت ها یا به صورت بسیار محدود خود را درگیر اینترنت کرده یا تنها تظاهر به سرو کار داشتن با اینترنت کرده اند. به باور این کارشناس گرایش به ارزشگذاری بیش از حد و غیرمنطقی ریشه در طبیعت انسان دارد:

این صنایع جدید پتانسیل بازدهی فوق العاده ای دارند اما کمتر کسی از کار آنها سر در می آورد. همه دغدغه از دست رفتن سرمایه شان را دارند اما مردم تنبل تر از این حرف ها هستند که در پی بررسی جریان نقدی یا مفاهیم زیربنایی دیگر باشند، چون آنها بیش از حد پیچیده هستند. تمام آنچه سرمایه گذار می خواهد بداند این است که در یک کلام آیا کمپانی ارزش دارد یا خیر.

بر اساس بررسی دیگری که این استاد کمبریج انجام داده، کمپانی ها حاضرند برای بهره مند شدن از ترندهای داغ سرمایه گذاری حتی نام خود را عوض کنند، چه رسد به افزودن یک پسوند یا و پیشوند مربوط به فناوری. جالب اینجاست که استراتژی هایی از این دست موفق بوده و ارزش سهام شرکت ها را فارغ از عملکرد واقعی آنها افزایش می دهد.

شرکت ها برای جذب سرمایه حتی اسمشان را عوض می‌کنند

یکی دیگر از مثال های واضح به موفقیت سرسام آور بیت کوین و دیگر رمزارزها طی سال های اخیر برمی گردد که باعث رایج شدن عبارت هایی نظیر بلاکچین، ارز دیجیتال و غیرمتمرکز شد. بررسی های «فورچون» نشان می دهد میزان استفاده از واژگان رمزارز و بلاکچین در گزارش درآمدی شرکت ها در سال ۲۰۱۷ نسبت به ۲۰۱۶ دو برابر بیشتر شده است.

علاوه بر این عبارات مذکور خیلی زود راهش را به فهرست اسامی شرکت ها باز کرده اند؛ برای مثال اسم کمپانی سیگار الکترونیکی Vapetek به Nodechain تغییر کرد؛ شرکت Croe که کارش فروش لباس بود به The Crypto تبدیل شد و یک تولید کننده آبمیوه به نام SkyPeople Fruit Juice هم یکباره به گروه فینتک فیوچر تغییر نام داد.

البته این بهار هم مثل حباب دات کام دوام چندانی نداشت و از قربانیان آن می توان به Long Blockchai اشاره کرد که به لطف بازی با نامش ۳۰۰ درصد ارزش خود را افزایش داد اما چند ماه بعد به خاطر افت بیش از حد ارزش بازارش از بازار بورس «نزدک» خارج شد.

در دهه گذشته فناوری مهمترین صنعت در حال رشد بوده است. در سال ۲۰۱۱ «مارک اندرسن»، سرمایه گذار جسور و معروف پیش بینی کرد که «نرم افزار جهان را می بلعد». وی در مقاله ای برای وال استریت ژورنال به پیشرفت خیره کننده غول هایی نظیر آمازون، فیسبوک، توییتر و دیگر کمپانی دیجیتالی نظیر نتفلیکس، اسپاتیفای و پاندورا به عنوان شاهدی برای ادعای خود مبنی بر اینکه دهه ۲۰۱۰ عصر نرم افزارها اشاره کرد.

فروپاشی حباب فناوری هم دور از انتظار نیست

جنونی که در این دوران شکل گرفت کمپانی ها را به سوی تظاهر به تکنولوژیک بودن با نیت جذب سرمایه از موسسات ریسک پذیر سوق داد. همین عامل باعث شد WeWork که از آن با عنوان شبکه اجتماعی فیزیکی یاد می شد، ۱۰ برابر بیش از رقیب سوددهی مثل IWG قیمت گذاری شود. کسب و کار این دو شرکت شبیه به هم بود اما مدیران IWG ادعای مبنی بر فناوری محور بودن ندارند. به عبارت دیگر جنون فناوری باعث ایجاد تفاوت های باورنکردنی بین ارزش یک استارتاپ و کمپانی معمولی شده که هر دو در یک زمینه فعالیت دارند.

حباب فناوری هم پایدار نیست و در معرض فروپاشی قرار دارد. تحقیقی که در سال ۲۰۰۴ انجام شده نشان می دهد شرکت هایی که پس از بحران دات کام پسوندهایی مثل com. را از اسم خود برداشتند، افزایش قابل توجه ارزش سهام را تجربه کردند. به گفته راگویندرا رو تنش فزاینده کاربران با فیسبوک و گوگل می تواند نتایج مشابهی را در مورد برچسب «کمپانی فناوری» در پی داشته باشد.

مساله دیگری که این فرضیه را تقویت می کند این است که همین حالا هم بسیاری از غول های صنعتی دیگر ارتباطی به فناوری ندارند. یکی از ابزارهای که شاخص های معروفی نظیر S&P و MSCI از آن برای دسته بندی شرکت ها بر اساس صنایع استفاده می کنند، استاندارد GICS نام دارد. این استاندارد از تابستان گذشته کمپانی های فیسبوک، نتفلیکس، توییتر و آلفابت را از رده فناوری اطلاعات حذف و به بخش جدیدی به نام «سرویس های ارتباطی» منتقل کرده است. پس از این تغییر حالا سهام شرکت های بزرگ فناوری موسوم به FAANG تنها شامل اپل و آمازون می شود.

منبع:
wired

مطالب مرتبط

پیکان شکسته؛ ایالات متحده چطور برای نخستین بار یک بمب اتم را گم کرد؟

در سال ۱۹۵۰،‌ یک بمب‌افکن آمریکایی B-36 در دوران صلح و طی یک ماموریت تمرینی، در بریتیش کلمبیای کانادا سقوط کرد. همراهش یک بمب اتم Mark IV بود، سلاحی که از نظر ابعاد تفاوت چندانی با بمب اتمی که در سال ۱۹۴۵ روی ناکازاکی افتاد نداشت. بنابر شهادت‌های اعضای زنده مانده خدمه،‌ آن‌ها پیش از... ادامه مطلب

استارتاپ Mojo Vision اولین لنز چشمی هوشمند دنیا را می‌سازد

استارتاپی با نام Mojo Vision می خواهد با ساخت اولین لنز چشمی هوشمند دنیا، نمایشگر کوچکی را درست مقابل مردمک چشم قرار دهد. این استارتاپ نمونه اولیه لنز هوشمند خود را در نمایشگاه CES نمایش داد.لنز چشمی هوشمند Mojo Vision که به نظر می رسد از دل فیلم های علمی-تخیلی بیرون آمده، با نمایش لایه... ادامه مطلب

زیان 8 میلیارد دلاری قطعی اینترنت به اقتصاد دنیا در سال 2019

بر اساس جدیدترین گزارش، قطعی اینترنت در سال 2019 زیانی 8 میلیارد دلاری به اقتصاد جهانی وارد کرده است. پیش بینی می شود سال 2020 اینترنت باز هم قطع شده و خسارتی به مراتب بیشتر به اقتصاد جهانی وارد شود.سال 2019 روی هم رفته 122 قطعی اینترنت در سراسر دنیا رخ داده و سبب محرومیت... ادامه مطلب

امتیاز DxOMark ایسوس راگ فون 2 منتشر شد؛ بهترین دوربین در گوشی گیمینگ

دوربین گوشی گیمینگ ایسوس راگ فون 2 (ASUS ROG Phone II) امتیاز نهایی 95 را از سایت DxOMark گرفت و لقب بهترین دوربین در گوشی های گیمینگ را از آن خود کرد.ایسوس راگ فون 2 امتیاز 97 را در بخش عکسبرداری و امتیاز 92 را در بخش فیلمبرداری کسب کرد و بین وان پلاس 6... ادامه مطلب

آیفون 12 از فیس آیدی بهبود یافته و دوربین ToF برخوردار است

بر اساس جدیدترین پیش بینی تحلیلگران شرکت Barclays، آیفون 12 از نسخه جدید فیس آیدی و همچنین دوربین سه بعدی با قابلیت نقشه سازی از اتاق بهره خواهد برد.قابلیت فیس آیدی آیفون 11 دستخوش تغییراتی شده و نسبت به قبل سریع تر عمل می کند. حال طبق پیش بینی های شرکت Barclays این قابلیت در... ادامه مطلب

آلفابت به چهارمین شرکت آمریکایی با ارزش بازار یک تریلیون دلار تبدیل شد

آلفابت (کمپانی مادر گوگل) به ارزش بازار 1 تریلیون دلار دست یافت و به چهارمین شرکت آمریکایی تبدیل شد که به این رقم باورنکردنی دست می یابد.این خبر در حالی منتشر می شود که کمپانی آلفابت دوره گذار را پشت سر می گذارد. اواسط آذر ماه امسال «لری پیج» و «سرگئی برین»، بنیانگذاران گوگل از... ادامه مطلب

نظرات ۲

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود
x

رمزتان را گم کرده‌اید؟