آیا دوران طلایی ساعت های هوشمند از راه رسیده است؟

در خلال نمایشگاه IFA امسال بیشتر نام های مطرح در عرضه پوشیدنی های هوشمند تلاش کردند تا محصولاتی جدید و جذاب را در معرض نمایش علاقه مندان قرار دهند. نکته اساسی در خصوص این گجت های پوشیدنی (عمدتاً ساعت های هوشمند) آن است که هرکدام از آن از یک پلتفرم و مجموعه اپلیکیشن های اختصاصی بهره می برند.

نمایشگاه IFA امسال عرصه خودنمایی سیستم عامل های اختصاصی برای پوشیدنی ها بود

توجه به واقعیت بالا ما را به این نتیجه می رساند که عرصه رقابت در این بخش از بازار تنها محدود به طراحی ظاهری و سخت افزار نمی شود و محصولات کمپانی های چون سامسونگ، فیت بیت یا گارمین می بایست در حوزه محتواهای نرم افزاری نیز با یکدیگر به رقابت بپردازند.

این همان مسیری است که چند سال قبل موبایل های هوشمند طی کرده اند. وقتی در سال ۲۰۰۷ استیو جابز روی سن قرار گرفت و از نخست آیفون -به عنوان آغازگر عصر تلفن های هوشمند- رونمایی کرد، در واقع نبرد دیگری نیز آغاز شد و آن چیزی نبود چون رقابت میان پلتفرم ها و اپلیکیشن ها اختصاصی.

آغاز چنین رقابتی بود که برند بزرگی مثل نوکیا را به ورطه سقوط کشاند، اما در عوض عصری آغاز شد که در آن موبایل ها کارایی های بسیار بیشتری پیدا کردند و به طبع آن فروش های میلیونی و رشد دیوانه وار این صنعت نیز آغاز شد.

با این تفاصیل باید خوشحال باشیم که «جنگ نرم» پوشیدنی های هوشمند هم آغاز شده است، چون این می تواند نویدبخش آغاز عصر طلایی ساعت های هوشمند و سایر پوشیدنی های ردیاب سلامتی باشد.

دوران طلایی اسمارت فون ها نیز همین گونه آغاز شد

شمایل بازار و چینش رقبا در این بخش در حال تغییر است. برخی برندهای بزرگ چون مایکروسافت و موتورولا به طور کامل از شرکت در چنین مسابقه ای انصراف داده اند و در عوض شاهد آن هستیم که برندهای پرسابقه در زمینه تولید ردیاب های سلامتی و حتی شرکت های فعال در عرصه مُد جای آنها را گرفته اند.

اگر نگاهی به محصولات تازه معرفی شده در نمایشگاه IFA 2017 بیاندازید می توانید تحلیلی بهتر از آینده بازار پوشیدنی های هوشمند به دست بیاورید؛ ساعت های هوشمند در حال باز کردن جایگاه خود هستند، چرا که اپلیکیشن های اختصاصی این گجت ها روز به روز پخته تر و متنوع تر می شوند.

اگر باور کنیم که رقابت اصلی در حوزه ساعت های هوشمند، رقابت بر سر پلتفرم است، پس بهتر است نگاهی به آرایش بازار و وضعیت بازیگران اصلی در زمینه سیستم عامل های اختصاصی بیاندازیم.

در ابتدای کار و به مانند حوزه موبایل های هوشمند، در عرصه اسمارت واچ ها نیز از بدو تولد شاهد حضور دو رقیب آشنا، یعنی گوگل و اپل بودیم. وقتی سیستم عامل های «اندروید ویر» و «watch OS» مشتقاتی از اندروید و iOS محبوب باشند، چنین نتیجه ای به هیچ وجه عجیب نبود.

اما در اینجا و این اواخر یک تفاوت بزرگ به وجود آمده. اینجا بازار موبایل های هوشمند نیز که همه چیز را این دو غول بلعیده باشند. سامسونگ با سیستم عامل تایزن و فیت بیت با Fitbit OS دو بازیگر بزرگ بعدی هستند که به هیچ وجه نمی توان آنها را در زیر سایه دو برند دیگر نادیده گرفت.

سامسونگ و فیت بیت به دلایل مشترکی قید استفاده از اندروید را در ساعت های هوشمند خود زده اند. چه اندروید ویر و چه watch OS طوری طراحی شده اند که تمام سلیقه ها و انواع کاربردها را پوشش دهند، در حالی که ساعت های هوشمند برخلاف موبایل ها ابزارهایی هستند که کاربران بیشتر دوست دارند آنها را با هدفی خاص مورد استفاده قرار دهند.

به بیان دیگر، موبایل ها هرقدر کاربری های بیشتری را پوشش دهند بهتر هستند، در حالی که ساعت های هوشمند هرقدر تخصصی تر، بهتر. بنابراین Fitbit OS و تایزن پای به میدان گذاشته اند تا منعکس کننده اولویت های کمپانی سازنده از تولید یک ساعت باشند.

سیستم عامل نوپای Fitbit OS به عنوان نخستین تلاش بسیار پخته و کارآمد به نظر می رسد. این پلتفرم قرار است ساعت های اختصاصی فیت بیت و البته برند Pebble را به سطحی تازه برساند. فیت بیت می گوید که توانسته از تجربیات برند تازه خریداری شده خود به بهترین شکل ممکن برای توسعه پلتفرم اختصاصی اش بهره ببرد. آنها آموخته اند که رمز غنای نرم افزاری یک پلتفرم، علاوه و بر داشتن کاربران زیاد، در راحتی طراحی اپلیکیشن برای آن است.

نام های جدیدی در عرصه ساعت های هوشمند در حال ظهور هستند

برای دستیابی به این هدف، همزمان با رونمایی از سیستم عامل مذکور، فیت بیت از یک استودیو طراحی آنلاین اپلیکیشن برای ساعت های هوشمندش رونمایی کرد. بنابراین تنها کافیست مرورگر خود را باز کنید و به کدنویسی برای ساعتی چون Ionic بپردازید. اگر دانشی متوسط در زبان های برنامه نویسی SVG ،JavaScript و CSS داشته باشید، می توانید یک توسعه دهنده اپلیکیشن برای پوشیدنی های هوشمند فیت بیت باشید.

حال به سراغ تایزن و غول حمایت کننده آن سامسونگ برویم. از دیدگاه برخی کارشناسان، نسل سوم سیستم عامل تایزن سامسونگ پخته ترین پلتفرمی است که تا به حال برای ساعت های هوشمند عرضه شده. دارندگان ساعتی هایی چون Gear Sport و Gear Fit 2 Pro حالا ۳۱ هزار اپلیکیشن و واچ فیس را روی مچ خود در اختیار دارند.

تایزن سیستم عاملی است متن باز و مبتنی بر لینوکس که علاوه بر پوشیدنی ها، در تلویزیون ها، دوربین ها و حتی پرینترهای سامسونگ نیز می توان حضور آن را دید. برگ برنده سامسونگ آنجاست که پلتفرم لینوکس همین حالا نیز هزاران توسعه دهنده دارد. به این امتیاز بازوی تبلیغاتی بزرگ سامسونگ و ارتباط آن با نام ها و برندهای مشهور را نیز اضافه کنید تا به قدرت آن بیشتر پی ببرید.

به عنوان مثال، دو ساعت Gear Sport و Fit 2 Pro اولین ساعت های هوشمندی هستند که میزبان اپلیکیشن ردیاب شنای Speedo شده اند. به طور قطع با پشتیبانی سامسونگ تایزن هر چه بیشتر نفوذ خود را در این بازار گسترش می دهد.

برند مشهوری چون گارمین هم با بهره گیری از چنین فرمولی در IFA 2017 از سیستم عامل اختصاصی Garmin OS خود رونمایی کرد. ساعت هوشمند «Vivoactive 3» نخستین محصول این کمپانیست که از سیستم عامل مذکور بهره می برد. گارمین با ارائه پلتفرم برنامه نویسی متن باز Connect IQ و همکاری با نام های مشهوری چون Uber و Trek گرچه کمی دیر اما حرکت خود را در مسیری درست آغاز کرده است.

در بررسی رقابت نرم پوشیدنی های هوشمند یا هر گجت هوشمند دیگری یک نکته را نیز نباید از نظر دور داشت. ساده بودن پروسه تولید اپلیکیشن برای یک پلتفرم هرقدر هم که ساده باشد، باز هم در درجه اول می بایست توجیه عقلانی داشته باشد. یعنی یک توسعه دهنده در درجه اول اپ خود را برای این می سازد که توسط عده زیادی مورد استفاده قرار بگیرد، بنابراین هر سیستم عاملی در درجه اول می بایست مخاطب کافی داشته باشد تا مورد استقبال قرار بگیرد.

اینجاست که یک چرخه به نظر پایان ناپذیر به وجود می آید. از یک طرف کاربران به سمت یک پلتفرم جذب نمی شوند مگر این که مخزنی از تمام اپلیکیشن های مورد نیازشان در دسترس باشد. از آن طرف هم توسعه دهندگان به یک سیستم عامل تمایل نشان نمی دهند، مگر این که قبل از آن کاربران قابل توجهی به سمت آن جذب شده باشند.

این حلقه به نحوی باید شکسته شود و این امر ممکن نخواهد بود جز این که خود سازنده پلتفرم در آغاز دست به کار شده و مخزنی اولیه از اپلیکیشن های بسیار ضروری را تولید کند. یا دست کم با صرف هزینه سفارش تولید آنها را به توسعه دهندگان بدهد.

برنده نهایی مسابقه ساعت های هوشمند را اپلیکیشن های اختصاصی آنها تعیین می کنند

با توجه به صحبت های بالا، در بازار پوشیدنی های هوشمند آن سیستم عاملی موفق خواهد بود که از همان ابتدای عرضه مجموعه ای از نیازهای اولیه کاربران به اپلیکیشن های را رفع نموده باشد. هر سه کمپانی که پیش تر به آنها اشاره شد به خوبی این قانون را درک و رعایت کرده اند.

شاید بگویید ما در این بحث نقش سخت افزار، استایل و طراحی را به طور کامل حذف کرده ایم و تنها به سیستم عامل و اپلیکیشن ها چسبیده ایم. اما واقعیت امر آن است که طراحی و قابلیت های سخت افزاری نیز به اندازه بخش نرم افزاری مهم و تعیین کننده هستند، اما زمانی که تقریباً تمام نام های مطرح از لحاظ سخت افزاری، سنسورها و طراحی ظاهری مناسب در یک سطح باشند، این فاکتورها دیگر تاثیر زیادی در مسابقه جذب مشتری نخواهند داشت.

مجموعه فاکتورهای بالا در کنار اعتبار برند باعث شده تا محبوب ترین ساعت هوشمند بازار، یعنی اپل واچ، به چنین جایگاهی برسد. نامی بزرگ پشت سر این ساعت هوشمند ایستاده. شرکتی که همگان می دانند غنای نرم افزاری گجت هایش زبان زد خاص و عام است. با این همه اما برنده نهایی هنوز قابل معرفی نیست. نمایشگاه IFA امسال نشان داد که بازی ساعت های هوشمند وارد راند تازه ای شده. این روزها شرایط به نحوی پیش می رود که اپل نمی تواند از جایگاه فعلی خود مطمئن باشد و نام هایی چون سامسونگ و فیت بیت به سرعت در حال نزدیک شدن هستند.

در هر حال، صرف نظر از این که برنده رقابت پوشیدنی های هوشمند کدام شرکت خواهد بود، به طور قطع چنین بردی در میدان سیستم عامل و اپلیکیشن ها به دست خواهد آمد.