بسته شدن سایت‌های دانلود فیلم، آیا VODها مقصر هستند؟

این روزها اگر به سایت‌های دانلود فیلم مانند دیبامووی، فیلم تو مووی، فردا دانلود، 30نما و موارد مشابه سر بزنید با یک مشکل برمی‌خورید که آشناست و چند سال پیش در تاینی موویز نیز آن را حس کردید. سایت‌های دانلود فیلم نه آپدیت می‌شوند و هم اینکه اکثر آنها، بیشتر لینک‌های دانلودشان غیرفعال شده است چرا که سرورهای داخلی آنها قطع شده است. تحقیقات دیجیاتو نشان می‌دهد اما سرمنشا این موضوع نه شکایت VODهای ایرانی بلکه نامه دادستانی کشور است.

با مشاهده این اتفاق، شایعاتی مبنی بر شکایت VODها از جمله نماوا و فیلیمو نسبت به این سایت‌های دانلود در شبکه‌های مجازی قوت گرفت؛ شایعاتی که پیش‌تر بر سر مساله تاینی موویز نیز مطرح شد اما هیچ‌گاه به اثبات نرسید. البته مساله رعایت قانونی کپی‌رایت از حدس و گمان‌های دیگری است که توسط برخی کاربران مطرح می‌شود؛ مساله‌ای که کاملا دور از ذهن می‌رسد چرا که حداقل تا به امروز، متاسفانه برخلاف قانون جهانی، آرشیو تمامی وبسایت‌های رسمی و با مجوز داخلی هم هیچ رگه‌ای از کپی‌رایت در بخش فیلم‌های بین‌المللی خود ندارند. سایت‌های دانلود فیلم نیز در سال‌های اخیر محصولات داخلی را نیز برای دانلود کاربران خود عرضه نمی‌کرندد. این مورد شایعه عدم رعایت قانون کپی‌رایت را تا حد زیادی کمرنگ می‌سازد.

در نهایت اینکه عده زیادی از کاربران نسبت به اقدام این VODهای داخلی اعتراض‌های تند و تیزی داشتند و حتی صحبت از تحریم و ریپورت آنها کردند. به عنوان مثال اگر سری به کامنت‌های صفحات اینستاگرام رسمی شبکه‌های جهانی نظیر نت‌فلیکس، دیزنی و پارامونت سر بزنید مشاهده خواهید کرد که ایرانیان کامنت‌هایی علیه VODهای ایرانی برای آنها گذاشته‌اند که نشان از خشم و ناراحتی بیش از حد کاربران ایرانی نسبت به اتفاق پیش‌آمده دارد.

پست تلگرامی ادمین یکی از مشهورترین سایت‌های دانلود فیلم یعنی دیبا‌موویز نیز بیش از پیش به این شایعات قوت بخشید، پستی که البته تنها ساعتی پس از انتشار آن در کانال رسمی این سایت حذف شد ولی هم‌اکنون توسط عاشقان فیلم و کاربران این سایت‌ها دست به دست می‌چرخد. بخش‌هایی از این پست به شرح زیر است که بعدا با واکنش نماوا مواجه شد:

«سرورهای دانلود به دستور ستاد فیلترینگ توقیف شد. مدیران نماوا شروع کردن به پرونده سازی برای سایت های فیلم مثل دیبا و چندتا دیگه از همکاران، این پرونده ربطی به دوبله نداره، و کلا میخوان که جمع کنیم. امروز علاوه بر دیبا چند سایت همکار دیگه هم سروراشون دان شده. بقیه همکاران عزیز هم خوشحال نباشن چون قضیه گسترده هست و از بالا شروع کردن دارن میرن پایین و هیچ سایت فیلم که آزاد فعالیت میکنه چه رایگان چه vip در امان نمیمونه مگر اینکه سروراش خارج کشور باشه.

تا اینجا فقط گفتم که بدونید جریان چیه، ما فعلا مشخص نیست چه تصمیمی بگیریم، اما من همون موقع جلوی خودشون قسم خوردم اگه با همکاری کردن بی خیال ما نشن نذارم اسمی از اونا تو ایران بمونه قسم سنگینی هم خوردم که نمیتونم بشکنم، من به قسم خودم عمل میکنم، اسم یک vod و شرکت پشتیبانشو طوری پاک میکنم که دیگه هیشکی یادش نمونه.»

اگر خاطرتان باشد چند ماه پیش نماوا از دیبامووی و سایر سایت‌های دانلود فیلم درخواست کرد که نسخه‌های دوبله اختصاصی این شرکت را از سایت‌های خود حذف کنند و دیگر دست به انتشار موارد مشابه در آینده هم نزنند. سایت‌های دانلود هم با احترام به این درخواست، از گذاشتن لینک دانلود نسخه‌های دوبله شده به سفارش نماوا حذر کردند و مشکل حل شد، اما چه شد که اوضاع پیچیده‌تر شد و به ماجرای امروز رسید؟

تحقیقات دیجیاتو نشان می‌دهد که برخلاف تصور عموم، شکایتی از سمت نماوا، فیلیمو و یا سایر VODها صورت نگرفته و اتفاقی که بر سر سایت‌های دانلود فیلم رخ داده به خاطر نامه دادستانی کشور به شرکت‌های ارائه دهنده وب است. در این نامه تاکید شده که شرکت‌های ارائه خدمات میزبانی مکلف هستند از ارائه هرگونه سرویسی به دامنه‌هایی که در حال حاضر در سامانه پالایش کشور فیلتر هستند، خودداری کنند. همچنین در این نامه دادستانی تاکید شده که باید از ادامه فعالیت این دامنه‌ها خودداری شود.

این نامه نشان می‌دهد که شرکت‌های ارائه دهنده خدمات میزبانی (یا همان FCPها) بر اساس قانون مکلف هستند که از ارائه سرویس نسبت به سایت‌های دانلود حذر کنند. از آنسو حدس‌ها و گمان‌های غیر اثبات شده‌ای در بین فعالان وب و هاستینگ وجود دارد که وجود سایت‌های دانلود فیلم که فایل‌هایی با حجم بالا برای دانلود دارند، اساسا به نفع این شرکت‌های ارائه دهنده میزبانی و کسب و کار آنها است. در همین رابطه یکی از مسئولین VODها که نخواست نامش فاش شود در گفتگو با دیجیاتو ضمن تایید این موضوع می‌گوید:

«اطلاع دارم که از چند روز پیش شرکت‌های ارائه دهنده خدمات میزبانی در تکاپوی این مساله بودند که به نحوی این موضوع را حل و فصل کنند تا مجبور به قطع سرویس سایت‌هایی که وجودشان به نفع آنهاست، نشوند.»

او در پاسخ به این سوال که بسیاری از سایت‌های دانلود فیلمی که هم‌اکنون سرویس نمی‌گیرند اساسا فیلتر نبودند نیز می‌گوید: «اینکه سایت غیرفیلتری دچار این مشکل باشد را باید خود اپراتورها پاسخگو باشند چرا که در این نامه صراحتا به مواردی که دچار فیلترینگ هستند اشاره شده است.» این مسئول تاکید دارد که شکایت جدیدی نسبت به سایت‌های دانلود فیلم مطرح نشده و آنها نقشی در اتفاقی که در حال رخ دادن است ندارند:

«به همین دلیل حتی تصور می‌کنم که می‌توان از ادمین این سایت‌های دانلود به خاطر نشر اکاذیب شکایت کرد ولی ما قصد این کار را نداریم چرا که اساسا به دنبال بستن هیچ سایت و کسب و کاری نیستیم.»

گزارشات حکایت از این دارد که طی ساعات آینده بیانیه رسمی از سوی VODها در این رابطه منتشر خواهد شد. در هر حال به نظر می‌رسد شاهد اتفاقی که چند سال پیش برای تاینی موویز (بزرگترین سایت دانلود فیلم ایران که زمانی رتبه ۲۸ الکسا را در کشور داشت) این بار در ابعادی گسترده‌تر برای سایت‌های دانلود فیلمی مثل دیبامووی، فیلم تو مووی، فردا دانلود، 30نما و موارد مشابه رخ داده است.