آیا اخلاقی است که دوران کرونا در خانه بمانیم و مایحتاج خود را سفارش دهیم؟

«امیرحسن موسوی»، نویسنده‌ی این یادداشت، مدیر روابط عمومی «دیجی‌کالا» است. 

به مردم توصیه می‌شود که این روزها در خانه بمانند تا از خود در برابر ویروس کرونا محافظت کنند و مقدار شیوع بیماری را کاهش دهند. اما آیا اخلاقی است که در خانه بمانیم و از دیگران بخواهیم مایحتاج زندگی را برایمان بیاورند؟ این پرسش مهم، عنوان مقاله‌ای است که اخیرا در نشریه‌ی «Wired» منتشر شده است. یادداشت حاضر نه پاسخ به این پرسش، بلکه فهم و نحوه مواجهه من با این پرسش است. به عنوان دانشجوی فلسفه و عضوی از خانواده دیجی‌کالا: بزرگترین فروشگاه اینترنتی کشور که در دوران کرونا با مهم‌ترین چالش و دو راهی اخلاقی تاریخ خود مواجهه است و این چالش ارتباط عمیقی با همین پرسش دارد.

این پرسش، پرسش جدیدی نیست و صرفا مسئله‌ی حالا هم نیست: آیا اخلاقی است که آتش‌نشانانی بسوزند برای نجات ما؟ دیگرانی برای ما بجنگند و ما در خانه بمانیم؟ کادر درمان، مامورین امداد اجتماعی، خبرنگاران و عکاسان جنگ و ده‌ها شغل و ماموریت دیگر که بالذات در معرض خطرات مهلک قرار دارند. پرسش‌های اینچنینی علاوه بر فلسفه اخلاق در حوزه‌هایی مانند روانشناسی تکاملی، ذیل مدخل «ایثار» بررسی آکادمیک می‌شوند. فارغ از بحث‌های جدی آکادمیک که ادبیات غنی‌ای هم دارد، به نظر می‌رسد ایثار پیشرانه‌های تکاملی دارد و افرادی این کنش اجتماعی را «انتخاب» می‌کنند.

«انتخاب» واژه کلیدی این تحلیل است. انگیزه‌های اخلاقی یا معنوی، به دست آوردن منزلت و ستایش اجتماعی، شادی و احساس معنا از کمک به هم نوع و انگیزه‌هایی از این دست منجر به چنین «انتخابی» می‌شود. اما چه چیزی این انتخاب را مخدوش می‌کند؟ چه چیزی آن را از ایثار به استثمار افراد تغییر می‌دهد؟ زور فرمانده در جنگ، تهدید و ارعاب مقامات، اجبار کارفرما برای کار یا دست آخر نیاز شدید مالی و اجبارهای مشابه. اما به نظر می‌رسد اگر این‌ها نباشد و فرد خودش این کُنش را انتخاب کرده باشد ما علی‌الصول مشکل اخلاقی با پدیده نداریم.

بحث را محدود می‌کنم به شرایط فعلی کسب‌وکارها. اینکه کارفرما حق اجبار ندارد، بدیهی به نظر می‌رسد. سوال سخت‌تر: آیا کارفرما اخلاقا می‌تواند کارکنان عملیات و ارسال را در شرایط «انتخاب» مذکور قرار دهد؟ با این واقعیت که می‌دانی این طبقه عموما نیازهای مالی شدید دارند. ماجرا برای کسب‌وکارها سمت دیگری هم دارد. مشتریانی داری که سال‌ها از خدمات کسب‌وکار تو استفاده کرده‌اند و این مشتریان بوده‌اند که اعتبار و برند امروزت را ساخته‌اند. شرایط به گونه‌ای شده است که امروز آن‌ها به تو نیاز واقعی دارند و انتخاب دیگری هم ندارند. چه بگویی؟ بگویی در شرایط دشوار فعلی موقتا تعطیل است؟! پس تو کی باید به درد آن‌ها بخوری و گره‌ای بگشایی؟

حقیقتا دوراهی دشواری است و پاسخِ یگانه، ساده و سرراست ندارد. مانند اکثر موقعیت‌ها و دوراهی‌های اخلاقی که پاسخ ساده ندارند و موضوع وجوه متکثر و گاها متضاد دارد.

ما در دیجی‌کالا چه کردیم؟ در همین شلوغی‌ها و فشارها، چند روز بحث فلسفی کردیم و بعد تصمیم گرفتیم و تصمیمات را شفاف در قالب نامه‌ای به همکاران ارسال کردیم. شغل‌هایی که می‌شد را دورکار کردیم. آن‌هایی هم که نمی‌شد را گفتیم اجباری نیست سر کار آمدن. قدردان آنهایی هستیم که می‌آیند.

این قدردانی را در عمل نشان می‌دهیم و آنها که امکان دورکاری ندارند و می‌آیند مزایای بیشتری دارند. استانداردهای بهداشت محیط و HSE را به حداکثر ممکن رساندیم و با ضدعفونی کردن‌های پیاپی تلاش کردیم تا حد امکان مراقب سلامت همکاران عملیات باشیم. و از همه مهم‌تر سفارش‌ها را محدود کردیم تا فشار بر کارکنان عملیات کم و شیفت‌ها کوتاه‌تر و زمان‌های استراحت بیشتر شود.

اما این محدودیت در سفارش‌گذاری و کم کردن سفارش‌های ورودی تبعاتی هم دارد و نارضایتی بخشی از مشتریانی را به همراه خواهد داشت که بازه ارسالی برای سفارش خود دریافت نمی‌کنند و عملا نمی‌توانند سفارشی ثبت کنند. چالش بزرگ برای برند احساس مشتریانی است که انتظار دارند این روزها باید در کنارشان بایستیم و تصور می‌کنند نایستاده‌ایم.

تصمیم سختی بود. ما سلامت همکاران‌مان را اولویت قرار دادیم و «ایثار محدود شده و انتخابی» را برگزیدیم. مطمئن نیستیم تصمیم چقدر درست است ولی تلاش کردیم اخلاقی باشیم.

مطالب مرتبط

مسیریاب نشان از افزایش ۳.۵ برابری سفرهای خرداد در مقایسه با نوروز خبر داد

گزارش جدید «نقشه و مسیریاب نشان» حاکی از آن است که میانگین روزانه سفر کاربران این نرم‌افزار در مسیرهای مهم، در روزهای تعطیل خرداد ماه نسبت به تعطیلات نوروز  ۳.۵ برابر شده است.گزارش فروردین ماه مسیریاب نشان به این جمع‌بندی رسیده بود که سفرهای نوروزی نسبت به سال ۹۸ میزان ۷۱ درصد کاهش پیدا کرده... ادامه مطلب

شرکت‌های فناوری در دوران همه‌گیری کرونا بدنبال چه چیزی هستند؟

مدت‌ها پیش از اینکه کرونا به سراغ جهان بیاید و میلیاردها نفر را خانه‌نشین کند، شرکت‌های فناوری در حال تلاش برای اثبات ضروری بودن موجودیت خود در جهان و همچنین سودمندی خود بودند، حالا بحران کنونی به آن‌ها برای رسیدن به اهداف خود کمک می‌کند.با اینکه شرکت‌های فناوری سعی داشته‌اند خدمات خود را ضروری و... ادامه مطلب

دومین رویداد گراف‌دی برگزار شد: شفافیت، راهی برای مقابله با بحران در روابط عمومی

دومین رویداد گراف‌دی امروز به صورت آنلاین برگزار شد و در آن به مدیریت بحران در شرایط کرونا توسط روابط عمومی سازمان‌ها پرداخته شد. در این مراسم روابط عمومی دیجی‌کالا درباره چالش‌های این فروشگاه‌ اینترنتی صحبت کرد و نشستی با حضور مسئولین دیگر درباره چگونگی مقابله با بحران و شرایط پیش آمده در بحران بین... ادامه مطلب

این ماسک هوشمند گفتار را به نوشتار تبدیل و صدا را تقویت می‌کند

یک استارتاپ ژاپنی ماسک هوشمند ۴۰ دلاری توسعه داده که قابلیت اتصال به اینترنت و تقویت صدا را داشته و پیام‌ها را از زبان ژاپنی به هشت زبان دیگر ترجمه می‌کند.به گزارش «رویترز»، این ماسک پلاستیکی سفید رنگ «c-mask» نام داشته و توسط استارتاپ ژاپنی «Donut Robotics» ساخته شده است. این محصول که در ظاهر... ادامه مطلب

از سرگیری فعالیت شرکت‌های هواپیمایی و بی‌توجهی به افزایش شمار مبتلایان کرونا

با وجود افزایش شمار مبتلایان و قربانیان کرونا، محدودیت‌ها در کشورهای مختلف رو به کاهش است که همین موضوع رونق را به صنعت گردشگری بازمی‌گرداند و شرکت‌های مسافرتی و هواپیمایی فعالیت خود را از سر می‌گیرند.با بازگشت پروازها به حالت عادی، احتمال افزایش شمار مبتلایان به کووید-۱۹ وجود دارد، با این حال شرکت‌ها قصد دارند... ادامه مطلب

ماسک زدن در تجمع‌ها از ۱۵ تیرماه به مدت دو هفته اجباری می‌شود؛ احتمال تمدید وجود دارد

رییس جمهور با تأکید بر اینکه استفاده از ماسک در محل‌هایی که تجمع وجود دارد، الزامی است اعلام کرده که از ۱۵ تیرماه لغایت آخر این ماه، زدن ماسک برای شهروندان اجباری خواهد بود و در صورتی که لازم باشد، این مدت تمدید خواهد شد.«حسن روحانی» امروز (یکشنبه) در جلسه ستاد ملی مبارزه با کرونا... ادامه مطلب

نظرات ۹

وارد شوید

برای گفتگو با کاربران، وارد حساب کاربری خود شوید.

ورود

رمزتان را گم کرده‌اید؟