رویای اینترنت نامحدود به چه کابوسی بدل خواهد شد

دیروز کمیسیون تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در جلسه شماره ۲۶۶ خود، مقرراتی را در ۸ بخش، ۲ ماده و ۵ تبصره به تصویب رساند. از مهم‌ترین تصمیمات اتخاذ شده می‌توان به واگذار کردن شرایط مصرف ماهیانه منصفانه به ISPها اشاره کرد. مصوبه‌ای که درواقع دست اپراتور‌ها را برای تعیین سقف حجمی برای سرویس‌های غیر حجمی باز گذاشته و عملاً نامحدود بودن آنها را از بین می‌برد. این اتفاق نارضایتی کاربران و کارشناسان را در پی داشته است . آنها نگران سوء‌استفاده اپراتور‌ها از باگ موجود در این مصوبات و شکل نگرفتن اینترنت نامحدود به معنای کلی آن هستند. اقدامی که با توجه به صحبت‌ اپراتور‌ها نمی‌تواند دور از انتظار باشد.

ISPها اینترنت نامحدود را چگونه دور خواهند زد؟

کاربران که بار دیگر با اعلام جزییات این طرح از بوجود آمدن سرویس نامحدود اینترنت ناامید شده‌اند، مراتب نارضایتی خود را در شبکه های اجتماعی همچون توییتر و اینستاگرام به گوش مسئولان رسانده‌اند. در عین حال مردم و کارشناسان عموماً نظر مساعدی نسبت به تعیین مقدار مصرف منصفانه (یا اعمال محدودیت حجمی) توسط خود ISPها ندارند و از نظر آنها این اتفاق باگ بزرگی در اینترنت نامحدود ایجاد کرده و به کل ماهیت این سرویس‌ها را زیر سوال می‌برد.

«علی توکلی» کارشناس حوزه فناوری اطلاعات در این باره به دیجیاتو می‌گوید:

«اتفاقات حوزه اینترنت نامحدود ایران درحال جهانی شدن است و شرکت‌های بزرگی که توسعه و تحقیق بهتری داشتند برای این تغییر آماده شده‌اند. البته در گذشته نیز اینترنت نامحدود وجود داشته که دارای سقف استفاده‌ای غیر منطقی بود که کاربر صددرصد آنرا رد میکرد و مجبور بود ترافیک بیشتری خریداری کند. تعیین این حجم استفاده با توجه به تجربیات گذشته قانون جدیدی نخواهد بود و به نوعی دست شرکت‌ها را باز‌ خواهد گذاشت تا اینترنت نامحدود را دور بزنند.»

به گفته وی، پاسخگو بودن دولت در شبکه های اجتماعی اتفاق مفیدی است که می‌تواند از سوءاستفاده شرکت‌های ارائه دهنده اینترنت جلوگیری کند و به آنها اهمیت Social ‌Branding یا پاسخگویی در شبکه‌های اجتماعی را گوشزد کند.

توکلی معتقد است که ISPها شاید نتوانند کیفیت و سرعت ارائه شده را تغییر دهند اما مشخصاً در آینده در سرویس‌های مختص کاربران خانگی، سوءاستفاده‌هایی عجیب همچون پینگ‌های (افت سرعت‌های) بسیار بالا را شاهد خواهیم بود.

از نظر توکلی قیمت‌های تصویب شده هنوز پایین‌ترین میزان ممکن نیستند و می‌توانند ارزانتر شوند:

«این قیمت‌ها هنوز می‌توانند ارزانتر شوند چراکه درصدی از نرخ‌ها همچنان در اختیار رگولاتوری قرار دارد. اگر آنها به وعده خود عمل کنند و این درصد‌ها را به صفر برسانند ISP های بزرگ و معروف که توانسته‌اند در صندوق سرمایه‌گذاری حوزه IT و ICT وارد شوند و از این طریق زیر ساخت مناسبی برا کاهش هزینه‌های خود ایجاد کنند، خواهند توانست با ارائه قیمتی جذاب‌تر قسمت اعظمی از بازار را به خود اختصاص دهند.»

تعیین استفاده منصفانه یا حجمی کردن سرویس غیرحجمی

جدول نر‌خ‌های مصوب در واقع سقف تعرفه‌های ارائه سرعت‌های متفاوت اینترنت را مشخص ‌می‌کند و هیچ شرکتی نمی‌تواند قیمتی بالاتر از این نرخ‌ها ارائه کند. البته قیمت تعیین شده توسط ISP‌ها نباید از ۸۰ درصد نرخ‌های مصوب نیز پایین‌تر بیاید چراکه در آن صورت شرکت مذکور باید جوابگوی سازمان باشد.

قسمت قابل توجه در این مصوبات این است که تمامی اپراتورهای ارائه کننده می توانند نسبت به اعمال سیاست استفاده منصفانه (تعیین سقف حجمی) بر اساس شرایط رقابتی اقدام کرده و ملزم خواهند بود که جزئیات دقیق را به مشترکان اعلام کنند. اینکه اپراتور‌ها چه سقف ترافیک دانلودی تعیین کنند، خود به تنهایی ممکن است شرایط غیر منصفانه‌ای را رقم زند، کما اینکه اپراتور سرویس دهنده می تواند براساس شرایط رقابتی، نسبت به تعیین آستانه استفاده منصفانه (تعیین سقف حجمی) ماهانه برای مشترکان خود اقدام کنند. براین اساس، ISP قادر است سرعت کاربر را تا حداقل سرعت ۱۲۸ کیلوبیت برثانیه کاهش دهد یا آنکه، حجم اضافه ترافیک بین الملل و داخلی به کاربر بفروشد.

ISP ها چه نظری در این باره دارند؟

اینکه ISPها با اعلام این طرح چه تصمیمی در این‌باره می‌گیرند خود محبثی قابل بررسی خواهد بود اما مسلماً تعیین سقف حجم استفاده از سرویس‌ها غیر حجمی به شدت می‌تواند در انتخاب کاربران تاثیر به سزایی بگذارد و شرکت‌های بزرگی که با آینده‌نگری و آماده سازی زیر ساختی مناسب، حجم بالاتری در اختیار مخاطب قرار دهند و به نحوی هزینه‌های مصرفی شان را کاهش دهند، خواهند توانست مشتریان بسیاری از این بازار را به خود جذب کنند.

ISPها در حال حاضر در ازای تصویب شدن نرخ‌های جدید  که ۳۰ درصد پایین‌تر از نرخ‌های فعلی است، غافلگیر شده‌اند و بیشتر آنها تعیین سیاست‌های آینده را نیازمند بررسی راهکارهای موجود می‌دانند. برای مثال «حسن فرهاد» مدیر مارکتینگ «های وب» در این‌باره به دیجیاتو می‌گوید:

«تعیین میزان مصرف منصفانه بحثی چالش برانگیز برای ماست چراکه علاوه بر هزینه‌های زیرساختی، هزینه‌های جاری ما روز به روز بیشتر می‌شود. اینکه کاهش هزینه‌هایی که دولت به ما وعده داده بود هنوز عملی نشده هم می تواند فاکتور مهمی در تصمیم‌گیری ما باشد. اما من مطمئنم سیاست‌های در پیش گرفته شده در شرکت «های وب» مطمئناً می‌تواند رضایت کاربران را جلب کند.»

وی به مانند تمامی مسئولین معتقد است اگر دولت خواستار اینست که هزینه‌ها را کاهش داده و کیفیت سرویس‌ها را بهبود بخشد، باید شرایط سرمایه‌گذاری در این بخش را تسهیل سازد تا با جذب سرمایه‌گذار مناسب زیر ساخت‌های ارائه خدمات مطلوبتر مهیا شود.

رویای اینترنت نامحدود به چه کابوسی بدل خواهد شد

همواره دیده‌ایم که در ابتدا طرح‌های بسیاری زیبایی در تمام صنایع کشور ارائه می‌شوند که کم کم از جذابیت ‌شان کاسته شده و درآخر با نتیجه ای دور از انتظار مواجه خواهیم بود که هیچ شباهتی به طرح ارائه شده اول نخواهند داشت. اما امیدواریم با اعلام محدوده حجم استفاده توسط ISPها برای این سرویس‌های نامحدود، دیگر با چنین مسائلی مواجه نبوده و بتوانیم با قیمت‌هایی ارزانتر از اینترنتی با کیفیتر استفاده کنیم.